Erman ailesinin ortanca kızı olarak 1944'te İstanbul'da dünyaya gelen sanatçı, çocukluk yıllarını tiyatrocu olan annesinin sahne arkasında geçirdi. Gruda'nın kardeşleriyle gölge oyunlarını izleyerek büyüyen yeteneği, mahallede yaptığı taklitlerle erken yaşta fark edildi. Sanatçı, oyunculuğa ilk adımını 1962'de "Kongre Eğleniyor" adlı vodvilde, hizmetçi rolüyle Tevfik Bilge'nin turne tiyatrosunda attı.

"Domates Güzeli" olarak tanındı
Ankara Meydan Sahnesi'nde tanıştığı tiyatro oyuncusu Yılmaz Gruda ile 1965'te evlenen sanatçı, kızı Elvan'ın doğumunun ardından bir süre tiyatroya ara verdi. Ayşen Gruda, 1977'de bir televizyon skecinde canlandırdığı "Domates Güzeli Nahide Şerbet" karakteriyle geniş kitlelerce tanındı. Bu rolün ardından "Domates Güzeli" olarak anılmaya başlayan sanatçı, Yeşilçam'ın az sayıdaki kadın komedyeni arasında yer aldı. Usta oyuncu, Ertem Eğilmez filmlerinin vazgeçilmez isimlerinden biri oldu.

Kemal Sunal, Münir Özkul, Tarık Akan ve Adile Naşit'in de aralarında bulunduğu birçok usta oyuncuyla başrolü paylaşan Gruda, 1974'te "Hababam Sınıfı", 1975'te "Bizim Aile", 1976'da "Süt Kardeşler" ve "Tosun Paşa", 1977'de "Çöpçüler Kralı", 1978'de "Neşeli Günler", 1979'da "Doktor" gibi yapımlarda rol aldı.

Sanatçı, sinema çalışmalarının yanı sıra tiyatro oyunları ve müzikallerde de sahne aldı, 1980 ve 1990'lı yıllarda üretkenliğini sürdürdü. Televizyon dizilerinden "Kaygısızlar", "Cennet Mahallesi" ve "İki Aile" adlı yapımların kadrosunda yer aldı. 2006'da Sadri Alışık Ödülleri'nde ve 2010'da Uluslararası Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" ödülünü kazandı. Gruda, 23 Ocak 2019'da 74 yaşındayken hayata veda etti, cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

"Titizdi, çok disiplinliydi"
Sanatçının kızı Elvan Gruda, annesinin rol aldığı Yeşilçam filmlerindeki başarısının en önemli nedeninin samimiyet olduğunu vurgulayarak, "Ailemizin bir ferdi gibiydi. Annem sinemaya geçtiğinde çok tecrübeli bir tiyatro oyuncusuydu. Özellikle komedinin inceliklerini iyi biliyordu" demişti. Cenazesinde sanatçı Erol Evgin, "Ayşenciğim hakikaten büyük bir sanatçıydı. Yeri doldurulamaz. Mekanı cennet olsun" ifadelerini kullanmıştır.