Yıllarca istismar edilen çocuğu dedektifler tuğla sayesinde nasıl buldu?

Uzman çevrimiçi araştırmacı Greg Squire, ekibinin Lucy adını verdiği ve istismara uğramış bir kız çocuğunu kurtarma çabalarında çıkmaza girmişti. Kız çocuğunun rahatsız edici görüntüleri dark web'de paylaşılıyordu. İnternetin bu karanlık ve şifreli dehlizlerine sadece kullanıcıların dijital izlerini takip etmeyi imkansız kılan özel yazılımlarla erişilebiliyor. Ancak Squire, bu düzeyde bir gizlilikte bile tacizcilerin "izlerini örtme" eğiliminde olduklarını, kimliklerinin tespit edilmesini sağlayabilecek tanımlayıcı özellikleri kaldırdıklarını ve değiştirdiklerini söylüyor. Yani Lucy'nin kim ya da nerede olduğunu anlamak imkansızdı.

Kısa süre sonraysa 12 yaşındaki çocuğun yerini gösteren ipucunun gözünün önünde olduğunu fark etti. Squire, ABD İç Güvenlik Bakanlığına bağlı Güvenlik Soruşturmaları ekibinde çalışıyor. Bu, cinsel istismar videoları ve fotoğraflarında yer alan çocukları tespit etmeye çalışan bir birim. BBC Dünya Servisi ekibi beş yıl boyunca Squire ve Portekiz, Brezilya ve Rusya'daki diğer araştırma birimleriyle birlikte çekim yaptı. Bu sırada Rusya'da kaçırılan ve öldüğü sanılan yedi yaşındaki bir çocuk ve karanlık ağdaki en büyük beş çocuk istismarı forumundan sorumlu Brezilyalı bir adamın tutuklanması gibi vakaların çözümüne tanık oldular.

Dört yaşında kaçırılıp istismar edilen çocuğun başarılı bir avukat olma hikayesi. Squire ve ekibi, istismara uğramış çocukların kimliklerini tespit edip yerlerini belirlemeye yardımcı olabilecek ipuçları bulmak için karanlık ağdaki sohbet odalarını 7/24 izliyor. Squire, kariyerinin başlarında ele aldığı Lucy vakasının, bu kadar uzun süre bu işe kendini adamasında ilham verdiğini belirtiyor. Lucy'nin kendi kızıyla aynı yaşta olmasını ve yatak odasında saldırıya uğramış gibi görünen yeni fotoğraflarının sürekli ortaya çıkmasını özellikle rahatsız edici buluyordu.

Squire ve ekibi, görüntülerdeki elektrik prizi ve duyların türü sayesinde Lucy'nin Kuzey Amerika'da olduğunu anlamıştı. O dönemde sosyal medyaya hakim olan Facebook'la temasa geçerek uygulamaya yüklenen aile fotoğraflarının taranması için yardım istediler. Lucy'nin bunlardan birinde olup olmadığını görmek istiyorlardı. Ancak Facebook, yüz tanıma teknolojisine sahip olmasına rağmen, yardımcı olacak "araçlara sahip olmadığını" söyledi.

Bu yüzden Squire ve meslektaşları Lucy'nin odasında görebildikleri her şeyi analiz ettiler. Yatak örtüsü, kıyafetler ve peluş oyuncaklar. Yardımcı olabilecek herhangi bir şey arıyorlardı. Ve sonra küçük bir ipucu buldular. Ekip, bazı resimlerde görülen bir kanepenin tüm ülke çapında değil, sadece bölgesel ölçekte satıldığını ve bu nedenle daha sınırlı bir müşteri tabanına sahip olduğunu tespit etti. Ancak bu yine de yaklaşık 40 bin kişi demekti.

Ekip daha fazla ipucu bulmaya çalıştı. İşte o noktada Lucy'nin yatak odasındaki sıradan bir şeyin ipucu verebileceğini fark ettiler: sıvasız tuğla duvar. Squire "Böylece Google'da tuğlaları aramaya başladım ve çok fazla arama yapmadan Tuğla Endüstrisi Birliği'ni buldum" diyor. Telefondaki kadın harikaydı. 'Tuğla endüstrisi nasıl yardımcı olabilir?' diye sordu. Fotoğrafı ülkenin dört bir yanındaki tuğla uzmanlarıyla paylaşmayı önerdi.

Squire yanıtın neredeyse anında geldiğini anlatıyor. Temasa geçen kişilerden biri, 1981'den beri tuğla satışında çalışan John Harp'tı. "Çok pembe dökümlü bir tuğla olduğunu fark ettim ve üzerinde biraz kömür izi vardı. Sekiz inçlik (20 cm) modüler bir tuğlaydı ve kare kenarlıydı" diyor. "Bunu gördüğümde tuğlanın ne olduğunu hemen anladım. "Alevli Alamo" türü bu tuğla için, "Şirketimiz 60'ların sonundan 80'lerin ortalarına kadar bu tuğlayı üretti ve ben o fabrikadan milyonlarca tuğla sattım" diye ekliyor.

Başlangıçta Squire, dijital ortama aktarılmış bir müşteri listesine erişebileceklerini düşünerek heyecanlandı. Ama Harp, satış kayıtlarının onlarca yıl öncesine dayanan bir "notlar yığını" olduğunu söyledi. Fakat Squire, Harp'ın tuğlalarla ilgili önemli bir ayrıntıyı açıkladığını anlatıyor. "Bu tuğlaların ağır olduğunu söyledi ve 'o kadar ağır tuğlalar çok uzağa gitmez' dedi." Bu her şeyi değiştirdi. Ekip, kanepe müşterileri listesine geri döndü ve listeyi Harp'ın ABD'nin güneybatısındaki tuğla fabrikasının 160 kilometre yarıçapı içinde yaşayan müşterilere indirgedi. Bu 40 ya da 50 kişilik listede yer alanların sosyal medya hesaplarını bulmak ve taramak kolaydı.

Ve işte o zaman Lucy'nin Facebook'ta kıza yakın görünen ve muhtemelen yakını olan bir kadın yetişkinle çekilmiş bir fotoğrafını buldular. Söz konusu kadının adresini ve kadınla bağlantılı diğer tüm adresleri ve birlikte yaşadıkları insanları tespit ettiler. Bu keşif Lucy'nin muhtemel adresini daha da daralttı ama kapı kapı dolaşıp araştırma yapmak istemiyorlardı. Yanlış bir adrese giderlerse şüphelinin durumu fark etmesi riskiyle karşı karşıya kalabilirlerdi.

Ekip, Lucy'nin yaşadığı evde çocuğun annesinin cinsel suçlardan hüküm giymiş erkek arkadaşının da bulunduğunu tespit etti. Birkaç saat içinde, Lucy'ye altı yıldır tecavüz eden saldırgan tutuklandı. Daha sonra 70 yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı. Tuğla uzmanı Harp, Lucy'nin güvende olduğunu duyunca çok sevindi. Çünkü kendisi de uzun süredir koruyucu ailelik yapmış bir insandı.

Squire'ın ekibinin her gün yaptıkları ve gördükleri, benim gördüklerimin veya uğraşmak zorunda kaldıklarımın yüzlerce kat büyütülmüş hali. Squire, işi nedeniyle ruh sağlığı sorunlarıyla mücadele etti. "O noktada çocuklarım biraz daha büyümüştü ve bilirsiniz, bu da kendinizi daha fazla zorlamanıza yol açar. Mesela... 'Bu sabah üçte kalkarsam bir faili internette şaşırtabilirim' diyordum. Ama bu arada, kişisel olarak... 'Greg kime dönüşmüştü?'. Ne yapmaktan hoşlandığını bile bilmiyordum. Tüm arkadaşlar gün boyunca suçlulardan ve yaptıklarından bahsediyordu."

Sonunda iş arkadaşı Pete Manning zorluklar çektiğini görünce Squire'ı yardım aramaya teşvik etti. "Fark yaratabilecek bir ekibin parçası olmaktan onur duyuyorum" diyor Squire. Greg geçen yaz, şimdi 20'li yaşlarında olan Lucy ile ilk kez tanıştı. Lucy, etrafından gördüğü destek sayesinde yaşadıklarını şimdi anlatabildiğini söyledi. "Daha fazla istikrar gösteriyorum. İnsanlarla istismarla ilgili konuşabilecek enerjim var. Bunu birkaç yıl öncesinde bile hiç yapamamıştım." Lucy güvenlik güçlerinin istismarı sona erdirdiği noktada "bunun bitmesi için dua ettiğini" söyledi. "Klişe gibi gelmesin ama dualarım kabul oldu."

BBC, Facebook'a Lucy'nin aranmasına yardımcı olmak için yüz tanıma teknolojisini neden kullanamadığını sordu. Şu yanıt verildi. "Kullanıcı gizliliğini korumak için uygun yasal süreci takip etmemiz önemlidir, ancak kolluk kuvvetlerini elimizden geldiğince desteklemeye çalışıyoruz."