Türkiye’de son 30 yılın en büyük zirai don olayı, çiftçileri ve ihracatçıları olumsuz etkiledi. Başta kayısı, kiraz, şeftali ve elmada rekolte düşüşleri yaşandı. Malatya’da kayısıda kaybın yüzde 100’e yaklaşması, ihracatçı firmaların alternatif ürün arayışına girmesine neden oldu. Diğer ürünlerde kayıplar daha az olduğundan ihracatçılar bekle-gör politikası izliyor.

Zirai don nedeniyle fiyatların yükselebileceği ve bazı alıcı ülkelerin alternatif pazarlara yönelebileceği endişeleri dile getiriliyor. Gıda sanayicileri, ihracat bağlantıları ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesi konusunda sorunlar yaşayacaklarını ifade ediyor. Malatya’da kayısı ekosistemindeki ekonomik kaybın 200 milyar lira civarında olduğu tahmin ediliyor.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı, kayısının stratejik bir ürün olduğunu ve bu yılki donun ardından sıfır rekolte beklendiğini belirtti. Malatya'da kayısıdan yıllık 500 milyon dolarlık döviz girişi sağlandığını da vurguladı. Kayısı ağaçlarının büyük çoğunluğunun sigortasız olduğu, bu durumun üreticileri zor durumda bıraktığı ifade edildi.

Zirai don, Malatya'da kayısı dışında ceviz, badem, vişne ve elma gibi ürünlerde de kayıplara yol açtı. Üreticiler, yaşanan don olayının ardından ağaçların bakımını yapmak zorunda kalıyor. Ürünün bir kısmı ihracatçılarda, diğer kısmı ise üreticilerde bulunuyor. Fiyatlar yükselmişken, piyasada ithalatçıların bulunmaması sıkıntı yaratıyor.

Malatya ve diğer illerde, çiftçilerin borçları ile başa çıkabilmesi için acil destekler talep ediliyor. İlgili bakanlıklardan, çiftçilere faizsiz kredi ve uzun vadeli destek sağlanması isteniyor. Ayrıca, don felaketinin etkilerinin azaltılması için stratejik önlemler alınması gerektiği vurgulanıyor.