Gökbilimciler, uzun süredir düzenli olarak gözlemledikleri "TOI-2535 b" isimli uzak ötegezegenin aniden gözden kaybolmasının ardındaki bilimsel nedeni ortaya çıkardı. Yapılan incelemeler sonucunda gökcisminin yok olmadığı, sistemdeki başka bir gezegenin kütleçekim etkisiyle yörüngesinin değişmesi nedeniyle Dünya'dan yapılan gözlemlerde görüş alanının dışına çıktığı tespit edildi.
"Kaybolan" Gezegen Keşfedildi: Toı-2535 B'nin 30-50 Yıl Arasında Görülmesi Bekleniyor

Bir "sıcak Jüpiter" olarak sınıflandırılan ve yıldızının çevresindeki bir turunu yalnızca 8,25 günde tamamlayan TOI-2535 b, 2019 yılında NASA'nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) aracılığıyla keşfedilmişti.
GEZEGENİN YÖRÜNGESİ BAŞKA BİR GÖKCİSMİNDEN ETKİLENDİ
Gökbilimciler, gezegenleri çoğunlukla yıldızlarının önünden geçerken yarattıkları ışık azalmasını inceleyerek takip ediyor. Keşfin ardından 7 yıl boyunca gözlemlenen TOI-2535 b'nin, yıldızının önünden geçiş zamanlarında olağan dışı sapmalar yaşandığı ve geçişlerin bazen 6 saat erken ya da geç gerçekleştiği belirlendi.
Zamanla yıldızının önünden geçişleri hem kısalan hem de sığlaşan gezegenin geçiş hareketleri önceki aylarda tamamen durdu. Araştırmacılar, henüz doğrudan gözlemlenemeyen başka bir gezegenin kütleçekim kuvveti nedeniyle iki gökcisminin birbirlerinin yörüngelerini etkileyerek topaç gibi yalpalamalarına yol açtığını değerlendiriyor. Bu yalpalama sonucunda yörüngesi giderek eğilen sıcak Jüpiter, teleskopların görüş açısının dışına çıktı.
Araştırmanın yazarlarından Samuel Yee, birden fazla gezegen barındıran sistemlerde gökcisimlerinin birbirlerinin yörüngelerini etkileyebildiğine dikkati çekerek, iki gezegenin çok güçlü şekilde etkileşime girdiği bu olayın şimdiye kadar karşılaştıkları en uç örneklerden biri olduğunu ifade etti.
KAYBOLAN GEZEGEN 30-50 YIL SONRA YENİDEN GÖRÜLEBİLİR
Bilim insanları, TOI-2535 b'nin sonsuza kadar kaybolmadığını ve yörünge hareketine bağlı olarak gelecek 30 ila 50 yıl içinde yeniden gözlemlenebileceğini öngörüyor. Gezegenin görüş alanından çıkmasına yol açan henüz keşfedilmemiş diğer gökcisminin ise çok daha erken tespit edilebileceği tahmin ediliyor.
Araştırmacılar, bu yörünge değişiminin Dünya'da yaşanan tutulmaların neden her ay gerçekleşmediğini açıklayan mekanizmayla benzerlik taşıdığını belirtti. Ay'ın eğik yörüngesinin tutulmaların daha seyrek yaşanmasına yol açması gibi, TOI-2535 b'deki bu sıra dışı değişim de gezegen sistemlerinin hareketlerini ve aralarındaki kütleçekim etkileşimlerini anlamak açısından önemli veriler sunuyor.



