'İşimiz sadece öldürmek': Sudan'daki milisler nasıl katliam yaptı?

Uyarı: Bu haber, infazlara ilişkin rahatsız edici anlatımlar içeriyor.

Sudan'ın Faşir kentinde bazı silahlı adamlar güneş batarken bir kamyonetin kasasında kahkahalar atarak dokuz cesedin yanından hızla geçiyor. İçlerinden biri sevinçle "Şu işe bak, şu soykırıma bak" diyor. Aynı adam kamerayı kendine ve Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) armaları taşıyan arkadaşlarına çevirip gülümseyerek devam ediyor: "Hepsi böyle ölecek!"

Bu adamlar, insani yardım yetkililerinin iki binden fazla kişinin öldüğünden endişe ettiği bir katliamı kutluyorlardı. Uluslararası Ceza Mahkemesi, 3 Kasım'da yaptığı açıklamada, bu paramiliter gücün "savaş suçu ve insanlığa karşı suç" işleyip işlemediğine dair soruşturma yürüttüğünü duyurdu.

Faşir, RSF için stratejik bir hedefti. Kent, 2023'te yönetimdeki koalisyonun dağılmasından bu yana RSF ile savaşan Sudan ordusunun Darfur'daki son kalesiydi. Son iki yılda 150 binden fazla kişinin çatışmalarda öldüğü tahmin ediliyor. Her iki taraf da sayısız savaş suçu işlemekle suçlanıyor.

Bu suçların birçoğu Faşir'in düşmesinden sonra da tekrarlandı. RSF kenti neredeyse iki yıldır kuşatma altında tutuyordu. Ağustos'tan itibaren konumunu güçlendirmeye ve sivillerin bulunduğu bölgeyi tamamen ablukaya almaya başladı. Uydu görüntüleri, RSF birliklerinin Faşir'in etrafına devasa bir kum seti inşa ettiğini, bununla şehre giden tüm yolları ve yardım hatlarını kapattığını gösteriyor.

Kuşatma yoğunlaşmış, 19 Eylül'de bir camiye düzenlenen RSF saldırısında 78 kişi ölmüştü. Birleşmiş Milletler, Ekim ayında bir mülteci kampına düzenlenen insansız hava aracı ve topçu saldırılarında da 53 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

BBC Verify ekibi tarafından incelenen videolar, RSF'nin şehirde gıda ve temel ihtiyaç maddelerini engellemeye çalıştığını da gösteriyordu. Ekim ayında çekilen bir görüntüde, elleri ve ayakları metal zincirlerle bağlanmış bir adam ağaca baş aşağı asılı duruyor. Videoyu çeken kişi, bu adamı "kuşatma altındaki kente erzak sokmaya çalışmakla" suçluyor.

26 Ekim sabahı güneş doğarken RSF, ordunun son savunma noktalarını ele geçirip şehirdeki ana üs olan 6. Piyade Tümeni karargâhını kontrol altına aldı. Askerler geri çekilirken, RSF mensupları terk edilmiş karargâhta bombalarıyla dolaşırken gülüyordu. RSF'nin geçmişi, 2003-2005 yılları arasında Darfur'da yüzbinlerce kişinin ölümünden sorumlu tutulan Cancavid milislerine dayanıyor. Örgüt uzun süredir Sudan genelinde Arap olmayan etnik gruplara karşı vahşet uygulamakla suçlanıyor.

İnternette paylaşılan görüntüler, RSF savaşçılarının Faşir'de sivillere yönelik şiddet uygulamayı planladığını gösteriyordu. BBC Verify tarafından incelenen en çarpıcı videolardan biri, kentin batısındaki bir üniversite binasında yaşanan bir katliamın ardından çekilmişti. Görüntülerde onlarca ceset yerde yatarken, beyaz giysili yaşlı bir adam tek başına oturuyordu.

Bir videoda, Ebu Lulu yaralı bir adamı infaz etmeye hazırlanırken bir RSF askeri araya girmeye çalışıyor. Yaralı adam, "Seni tanıyorum, birkaç gün önce sana seslenmiştim" diye yalvarıyor. Ebu Lulu adamın yalvarışlarını el hareketiyle geçiştiriyor: "Ben asla merhamet etmem. Bizim işimiz sadece öldürmek."

Katliamın ardından RSF lideri General Muhammed Hamdan Dagalo, birliklerinin "ihlal"lerde bulunduğunu kabul etti ve olayların soruşturulacağını söyledi. Birleşmiş Milletler'den üst düzey bir yetkili, RSF'nin bazı şüphelileri gözaltına aldığını bildirdi. BBC Verify, RSF'ye ulaştı ve bu araştırmada yer alan iddialara yanıt verme fırsatı da sundu, ancak grup herhangi bir yanıt vermedi.