1 Milyon Kişinin Gss Prim Borcu Siliniyor

Genel sağlık sigortası (GSS) prim borcu bulunan milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni bir düzenleme gündemde. 1 Ocak 2017 öncesine ait GSS prim borçlarının silinmesi için çalışma yürütülürken, düzenlemenin hayata geçmesiyle yaklaşık 1 milyon kişinin geçmiş dönem borcu silinecek. Kimler kapsamda? Güncel primler ne kadar? GSS borcunun önüne nasıl geçilir? İşte merak edilen ayrıntılar...

Tüm vatandaşların sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması için 1 Ocak 2012’de Genel Sağlık Sigortası (GSS) devreye alınmıştı. Çalışmayan, emekli olmayan, lise veya üniversiteden yeni mezun olanlar 2 yıl sonra, eşi veya anne babası üzerinden sağlık hizmeti alamayanlar otomatik olarak GSS kapsamına giriyor. Çoğu kişi GSS kapsamında olduğunu bile bilmiyor. Ta ki kendisine GSS borcu tebliğ edilene kadar. GSS kapsamında olanların borçla karşılaşmaması için mutlaka kişilerin ikametgahının bulunduğu il/ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakfı’na başvurması gerekiyor.

Gelir testinde kriter brüt asgari ücrete göre belirleniyor. Bu yıl sonuna kadar geçerli brüt asgari ücret 33 bin 30 lira. Eğer GSS’li kişinin yaşadığı hanedeki kişi başına gelir brüt asgari ücretin 3’te 1’inden az ise primi devlet ödüyor. Bir başka deyişle hanedeki kişi başına gelir 11 bin 10 liranın altındaysa bu kişilerin prim ödeme zorunluluğu olmuyor. Bu nedenle borç da birikmiyor. Eğer bu tutarın üzerinde bir gelir tespit edilirse bu durumda 2026 yılı için aylık 1.981 lira prim ödenmesi gerekiyor. Halihazırda 9.5 milyon vatandaş GSS kapsamında. Bunun 7.5 milyonunun primini devlet ödüyor. 2 milyon kişi primini kendisi yatırıyor.

Prim ödemesi gerektiği halde ödemeyenler aylık yüzde 3.7’lik gecikme cezasıyla karşılaşıyor. Dolayısıyla borç katlanıyor. Hükümet bu noktada borcu olan vatandaşın elini rahatlatmak için harekete geçti. Buna göre; 10 yılı doldurmuş GSS prim borçları silinecek.

Önümüzdeki günlerde Meclis’e sunulması beklenen kanun teklifiyle de 1 Ocak 2017 tarihinden öncesine ait GSS prim borçları ile gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamı silinecek. Önceki yıllarda her yıl çıkartılan kanunlarla 2012-2015 yıllarına ait prim borçları silinmişti. Şimdi çıkacak yasa ile 2016 yılına ait borç silinecek.

2017 sonrası döneme ilişkin borçlar silinmeyecek. Ama her yıl 10 yıllık süreyi tamamlayan borçların silinmesi bekleniyor. Silinmeyen borçlara her ay gecikme zammı işlemeye devam edecek. Bu borçların ödenmesi için geçmiş yıllarda yeniden yapılandırma yasaları çıkarılmıştı. GSS prim borcunun anaparasını ödeyen gecikme cezalarından kurtulmuştu. Önümüzdeki yıl bu konuda düzenleme yapılabilir. Ama işi şansa bırakmadan bu borçların önüne geçmek ve gecikme cezalarını ortadan kaldırmak daha faydalı olacaktır. Bu yüzden de e-Devlet’ten veya SGK’dan durum sorgulaması yapılmalı ve acilen ‘gelir testi’ne girilmeli!

Yeni mezunlar için yaş sınırı var Normal şartlarda prim borcu olanlar devlet ve üniversite hastanelerinde sağlık hizmeti alamıyor. Ancak hükümet bu noktada vatandaşa kolaylık sağlıyor. Her yıl borçlu olanlara yıl sonuna kadar istisna tanınıyor. En son 7 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile prim borcu olanların sağlık hizmetinden yararlanma süresi 31 Aralık 2026’ya kadar uzatıldı. Bu haktan sadece GSS’li olanlar değil Bağkur borcu olanlar da yaralanıyor. Prim borcu bulunanlar sadece Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastaneler ile devlet üniversitelerine ait hastanelerden sağlık hizmeti alabiliyorlar.

Öğrencilerde sağlık hizmetinden yararlanma şartları yaş, cinsiyet ve öğrenim durumuna göre farklılık gösteriyor. Üniversite öğrencileri 25 yaşa kadar sigortalı annesi veya babasının sigortasından otomatik yararlanırken, 25 yaş sonrasında bu hak kayboluyor. 25 yaşından sonra üniversite öğrencilerinin herhangi bir sigorta koluna tabi olarak çalışmaları ya da zorunlu GSS primlerini ödemeleri gerekiyor. Lise öğrenimini tamamlayan ve liseden sonra eğitim hayatına son veren erkek çocuklar 20 yaşına kadar annelerinin ya da babalarının genel sağlık sigortasından yararlanabilir. İşsiz kalanlar da işsizlik maaşı aldıkları süre bitiminde iş bulamadıysa gelir testine girmeli.