17 Milyar Dolarlık Satın Alma: Market Teslimatında İki Dev Birleşiyor

ABD'li DoorDash, market teslimat platformu Instacart'ı 17 milyar dolara satın almak için anlaşma imzaladı. Hisse başına 65 dolar teklif edilen işlemde yüzde 26 prim öngörülürken iki devin birleşmesi, perakende teslimatında rekabeti yeniden şekillendirebilir.

ABD'de çevrim içi sipariş ve teslimat sektöründe yılın en büyük satın alma anlaşmalarından biri açıklandı. Yemek teslimatında faaliyet gösteren DoorDash, market alışverişi platformu Instacart'ı yaklaşık 17 milyar dolar özsermaye değeri üzerinden satın almak için kesin anlaşmaya vardı. 29 Ekim'de duyurulan işlem, DoorDash'in restoran teslimatının ötesine geçerek market ve perakende sektöründeki ağırlığını artırmayı hedeflediği bir dönemde gerçekleşti.

Anlaşmaya göre Instacart'ın her hissesi için 65 dolar değer biçildi. Bu tutar, satın alma görüşmelerine ilişkin ilk haberlerden önceki son işlem günü olan 22 Ekim kapanış fiyatına kıyasla yüzde 26 prim anlamına geliyor. Ödeme tutarının en az yüzde 75'i nakit, en fazla yüzde 25'i ise DoorDash hisseleriyle karşılanacak. Satın almanın tamamlanması için hissedarların ve rekabet kurumlarının onayı gerekiyor.

Satın alma sözleşmesi kapsamında Instacart hissedarlarına üç farklı ödeme seçeneği sunulacak. Hissedarlar her bir Instacart hissesi karşılığında 65 dolar nakit, 0,3372 DoorDash hissesi veya 48,75 dolar nakit ile 0,0843 DoorDash hissesinden oluşan karma ödeme yöntemini tercih edebilecek. Ancak hisseyle yapılacak toplam ödeme yüzde 25 sınırını aşamayacağından tercihler gerektiğinde orantılı biçimde karşılanacak.

DoorDash, satın almanın nakit bölümünü mevcut kaynakları ve borç finansmanıyla karşılamayı planlıyor. Şirket, finansman ihtiyacını desteklemek üzere 364 gün vadeli bir kredi taahhüdü de sağladı. Anlaşmanın tamamlanması yeni finansman sağlanması şartına bağlı bulunmuyor.

Instacart yönetim kurulu satın alma teklifini oy birliğiyle onayladı. Ayrıca Instacart'ın dolaşımdaki hisselerinin yaklaşık yüzde 19'unu temsil eden hissedarlar, işlemi destekleme taahhüdünde bulundu. Buna rağmen satın alma henüz tamamlanmış değil ve şirketler kapanış tarihine kadar bağımsız faaliyet göstermeyi sürdürecek.

İki şirketin birleşmesi, çevrim içi market alışverişinde teslimat ağı ile perakendecilere sunulan teknolojik altyapının aynı şirket bünyesinde toplanmasını sağlayacak. Instacart'ın platformunda yaklaşık 100 bin mağaza bulunurken DoorDash'in ağı sayesinde müşterilerin 50 binden fazla ek mağazaya erişebilmesi öngörülüyor. Böylece kullanıcıların market, restoran ve diğer perakende ürünlerini daha geniş bir teslimat sistemi üzerinden sipariş etmeleri hedefleniyor.

DoorDash, satın alma tamamlandıktan sonra Instacart markasını, uygulamasını ve perakendecilere sunduğu teknolojik ürünleri korumayı planlıyor. Şirketler, DoorDash'in DashPass üyelik programıyla Instacart+ üyeliğini bir araya getirerek müşterilerin iki ayrı ücret yerine tek üyelik bedeli ödemesini de hedefliyor. Bu uygulamanın tüketicilere yıllık yaklaşık 100 milyon dolar üyelik tasarrufu sağlayabileceği belirtiliyor.

Birleşmenin perakendeciler açısından en önemli sonucu, teslimat hizmetiyle çevrim içi mağaza altyapısının birlikte sunulması olacak. DoorDash, yerel marketlerin yalnızca kendi platformuyla çalışmaya zorlanmayacağını ve rakip teslimat hizmetleriyle iş birliği yapmaya devam edebileceğini açıkladı. Ancak bu taahhüdün rekabet kurumlarının değerlendirmelerinde ne ölçüde yeterli görüleceği henüz bilinmiyor.

Satın alma anlaşmasının arkasında ABD'de çevrim içi perakende teslimatının giderek büyüyen rekabeti bulunuyor. Amazon ve Walmart gibi büyük şirketler, geniş depolama ve dağıtım ağları sayesinde market ürünlerini doğrudan tüketiciye ulaştırabiliyor. DoorDash ve Instacart ise farklı perakendecileri dijital platformlar üzerinden müşterilerle buluşturarak bu büyük şirketlere karşı daha güçlü bir alternatif oluşturmayı amaçlıyor.

DoorDash, restoran teslimatında geliştirdiği lojistik altyapıyı market ve günlük ihtiyaç ürünlerine taşımayı hedeflerken Instacart'ın perakendecilerle kurduğu ilişkiler ve sipariş yönetim teknolojileri de anlaşmada önemli rol oynuyor. Birleşmenin tamamlanması halinde iki şirketin reklam teknolojileri, yapay zekâ uygulamaları ve müşteri verilerinden yararlanma kapasitesi de genişleyebilir.

Ancak bu büyüklükteki bir birleşmenin rekabeti nasıl etkileyeceği tartışmalı. Şirketlerin aynı çatı altında toplanması, marketlerin teslimat platformları karşısındaki pazarlık gücünü ve bağımsız kurye çalışanlarının seçeneklerini etkileyebilir. Teslimat ücretlerinin ve perakendecilerden alınan komisyonların nasıl değişeceği de düzenleyici kurumların inceleyebileceği başlıklar arasında bulunuyor.

DoorDash ve Instacart, satın alma işleminin 2027'nin sonlarında veya 2028'in ilk yarısında tamamlanmasını bekliyor. Uzun kapanış takvimi, işlemin yalnızca hissedar onayına değil, ABD'deki rekabet incelemesinin ve Kanada ile İsrail dahil ilgili ülkelerdeki düzenleyici süreçlerin sonuçlanmasına bağlı olmasından kaynaklanıyor.

ABD'deki rekabet kurumları, birleşmenin market teslimatında hizmet çeşitliliğini azaltıp azaltmayacağını ve tüketiciler için fiyatları nasıl etkileyebileceğini değerlendirebilir. Instacart'ın perakendecilere sunduğu sipariş ve reklam teknolojileri de bu incelemelerin önemli unsurları arasında yer alabilir. Bu nedenle açıklanan anlaşma bedeli kesinleşmiş olsa da işlemin gerçekleşmesi henüz garanti değil.

Anlaşmanın feshedilmesine ilişkin mali hükümler de satın almanın büyüklüğünü ortaya koyuyor. Belirli koşullar altında Instacart'ın 650 milyon dolar, DoorDash'in ise 1,25 milyar dolar fesih bedeli ödeme yükümlülüğü doğabilecek. Bu tutarlar, tarafların işlemin tamamlanmasına verdiği önemi gösterirken uzun sürecek düzenleyici incelemelerin taşıdığı finansal riski de ortaya koyuyor.

Türkiye'deki hızlı teslimat ve çevrim içi market sektörü açısından bu birleşme doğrudan bir pazar değişikliği yaratmıyor. Bununla birlikte küresel teslimat platformlarının lojistik, reklam, abonelik ve perakende teknolojilerini aynı yapı içinde toplaması, benzer iş modellerinin faaliyet gösterdiği diğer ülkeler için de izlenmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.