YÖK Başkanı Özvar; üniversitelerde lisans eğitiminin üç yıla düşürülmesi nedenini "Nüfusumuz bir azalma eğilimi içinde. Doğurganlık oranları düştü. Evlilik çağı ertelenmiş durumda. İster istemez Türkiye’nin nüfusu çok kritik" diye gerekçelendirerek açıkladı.
23 Kasım'a Giderken: Eğitim Hakkı Ve Karma Eğitim İçin Mücadele

Gerekçe eğitimin niteliği, çocukların, gençlerin üstün yararı değil. Gerekçe patronların ucuz iş gücü ihtiyacı için nüfusun artışı, evlilik, doğum oranlarının yükseltilmesi.
Zorunlu eğitim süresinin düşürüleceği, karma eğitimin kaldırılacağı açıklamasını yapanların gerekçesi de aynı. 19. yy’den itibaren kadınların, kız çocuklarının eşit yurttaşlık mücadelesinin ana talepleri oy hakkı ve eğitim hakkıydı. Hak kayıplarında öyle bir noktaya geldik ki kamusal eğitim hakkını, karma eğitimi kazanma mücadelesi vermek zorunda olduğumuz günlerdeyiz.
Köle kadınların, çocukları da efendiler için köle olmasın diye kullandıkları bitkilerden, plantasyonlardan kaçmalarından bugüne kadınların hamile kalmamak için verdiği mücadele yüzyıllardır kadınların verdiği en görünmez ancak en yaygın mücadeledir. Çünkü; kimin bebek doğuracağına hatta kaç çocuk doğuracağına efendiler, sermaye planlayıcıları karar veriyorsa bu düzene bir çocuk getirmek politik bir karardır.
✦ ✦ ✦
90’lı yıllarla özellikle de 2008 krizi ve sonrası kapitalizmin herkese vadettiği daha iyi bir yaşama kavuşabileceği “Amerikan rüyası” iflas etti. Varsıllarla yoksullar arası uçurum arttı. Artan yoksulluğu, sınıfsal eşitsizliği gizlemek için “düşman” yaratılması gerekiyordu. Kapitalizmin imdadına Vatikan yetişti. Katolik Kilisesi’nin “fıtrat” söylemleri eşliğinde toplumsal cinsiyet karşıtlığı Vatikan eliyle başlatıldı. Kadın ve erkeklik, cinsiyet rolleri değişmez, aile kutsaldır diyerek “toplumsal cinsiyet ideolojisi, kuramı, toplumsal cinsiyetçilik” diyerek toplumsal cinsiyet karşıtı hareket başlatıldı. Aile Dostu Grubu oluşturuldu. Bu grup 126 devlet ve 28 tane uluslararası kuruluştan bir koalisyondan oluşuyordu.
Otoriter-baskıcı rejimler, muhafazakar-gerici-ırkçı yapılar Vatikan’ın izinden gitti. Türkiye de dahil dünyanın her yerinde “aile dostu grubuna” benzer ağlar ve yapılar oluşturuldu. Aile yılı, ailem güvende gibi adımlar, politikalar emperyalizmin, kapitalizmin bekası için temel politik hat oldu.
Bu öyle bir kompleks paketti ki; yoksulluğun, işsizliğin gerçek failini gizlemek için yaratılan düşman; Türkiye’de ve çok sayıda ülkede “kadının yeri evidir, işsizliğin nedeni kadınlardır” gibi söylemlerle kadınlar iken, Hindistan’da müslümanlar, Almanya’da, İtalya’da göçmenler, Macaristan’da ve bir çok ülkede LGBTİ+’lar oldu. Toplumsal cinsiyet karşıtlığı dünyanın her yerinde ve ülkemizde kadın cinayeti salgınına, kadınların hak saldırılarına dönüştü.
Kadınlar “milli ve manevi değerler” adına ve “dinin ve fıtratın gereği” ataerkil ilişkilere rıza göstermeliydi. Aile-İRŞAT bürolarından, Diyanet’in Cuma hutbelerine, müfredat değişikliğine, Medeni Kanun’u sil baştan değiştireceğiz açıklamalarından, İstanbul Sözleşmesi’nin feshedilmesinden sonra 6284’ün hedef gösterilmesine, aile-işgücü uyum politikalarına kadınlara, kadın haklarına yönelik Cumhuriyet tarihi boyunca yaşanmamış topyekûn bir saldırı yaşanıyor.
Yaşamlarımıza, haklarımıza ilişkin karar süreçleri nasıl hayata geçiriliyor? Kim, kimler karar veriyor?
26–27 Mayıs 2025’te Ankara’da Eğitim-Bir-Sen ve TÜRGEV (Türkiye Gençlik ve Eğitime Hizmet Vakfı) tarafından kurulmuş bir vakıf üniversitesi olan İbn Haldun Üniversitesi iş birliğiyle“Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yenilikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri” Uluslararası Kongresi düzenlendi. Bu kongreye YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, elliyi aşkın üniversiteden rektör ve rektör yardımcıları, Eğitim-Bir- Sen il temsilcileri katıldı.
Haziran 2026’da ise Millî Eğitim Bakanlığı ile TOBB işbirliğinde, Maarif Platformu’nun da içinde yer aldığı Dil ve Düşüncede Derinleşme Kongresi yapıldı.
Ortak soru maarif modeli okuldan üniversiteye nasıl taşınacak sorusuydu.
Yükseköğretim Kongresi’nde fikrî zemin olarak referans verilen isimler arasında Nurettin Topçu, Said Nursî gibi isimler yer alıyor. Kongre o denli bilimsel niteliği (!) yüksek bir kongre ki kongrede üniversiteleşmenin arttığı dönemlerde boşanma oranlarında ve hükümlü sayılarında artış olduğunu iddia eden bir çalışma sunuluyor.
Özetle; yükseköğretimde seküler, laik eğitimin yerli ve milli olmadığı değiştirilmesi gerektiği, başta eğitim fakülteleri olmak üzere yükseköğretimin maarif modeline uygun hale getirilmesi, her üniversitede içinde patronların, sanayi ticaret odalarının da olduğu şehir mütevelli heyetlerinin kurulması, üniversitelerin “medreseleri, darüşşifası, imaretiyle Süleymeniye Külliyesi” örneğine uygun hale getirilmesi, özel üniversitelerin sayısının artırılması, teşvik, vergi indirimleri ile desteklenmeleri, üniversitelerin sermeyenin ihtiyaçlarına göre yapılandırılması ifadeleri yer alıyor.
Maarif Platformu’nun da desteklediği, eğitimde temel belirleyici kurul olan Cumhurbaşkanlığı Eğitim ve Öğretim Politikaları kurulu üyelerinin yer aldığı, sunum yaptığı bu ve benzeri bir araya gelişler eğitimin bir hak olmaktan çıkarıldığı, piyasalaştırıldığı, laik, bilimsel eğitim, toplumsal cinsiyet karşıtı içeriklerin, derslerin eğitim politikalarının ana hatlarından olduğu bir eğitim inşası hızla, kesintisiz hayata geçiriliyor.
Eğitimin piyasalaştırıldığı, laik, bilimsel,karma eğitimin, kamusal eğitimin kaybedildiği her durumda ilk kaybeden yoksul, emekçi halkın çocukları, kız çocukları olacak. Kadına, kız çocuklarına yönelik şiddeti eğitim aracılığıyla üreten bir rejim, düzen inşası olacak. Sermayesi, tarikatı ile emperyalizmin tüm aygıtları ile yaşamlarımız, haklarımız hedefte. Bu karanlıktan çıkış için tek çaremiz; emperyalizme, kapitalizme karşı laiklikten, eşitlikten yana bir mücadelede yan yana geldiğimiz her yerdir. Mahalledir, kampüstür, işyerleridir.



