Kanada'daki Montréal Üniversitesi öncülüğünde çalışan gökbilimciler, Dünya'ya yakın bir yıldız sisteminde beklenmedik bir keşfe imza attı.
27 Işık Yılı Uzaklıkta Olmaması Gereken Yıldız Sistemi Bulundu

Sci.News'in haberine göre araştırmacılar, TYC 3980-1081-1 adlı kırmızı cüce yıldızın çevresinde gezegen ararken daha önce tespit edilmemiş bir beyaz cüce keşfetti. "Welopō'ai" adı verilen sistemin iki beyaz cüce ve bir kırmızı cüceden oluştuğu belirlendi. Araştırmacılar, 100 ışık yılı içerisinde benzer özelliklere sahip bilinen başka bir sistem bulunmadığını ifade etti.
Gezegen ararken gizli bir yıldız buldular
Araştırma ekibi, Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobu'ndaki SPIRou spektrografını kullanarak kırmızı cücenin hareketlerini inceliyordu. Gözlemler sırasında yıldızın görüş doğrultusundaki hızının 4,8 yılda yaklaşık saniyede 16 kilometre değiştiği tespit edildi. Bu değişim, araştırmacıların aradığı gezegenlerin neden olabileceğinden çok daha büyüktü.
Bunun üzerine Gemini North Teleskobu ile gerçekleştirilen takip gözlemleri, kırmızı cücenin yakınında daha önce fark edilmemiş bir beyaz cüce bulunduğunu ortaya koydu. Yeni keşfedilen yıldızın kırmızı cüceden yaklaşık altı kadir daha sönük olduğu belirlendi.
Üç yıldızın oluşturduğu sıra dışı sistem
Yapılan ölçümlere göre yeni keşfedilen beyaz cücenin kütlesi Güneş'in yaklaşık 0,618 katı, kırmızı cücenin kütlesi ise 0,419 katı. İki yıldız, yaklaşık 9,8 yılda bir ortak kütle merkezlerinin etrafında dolanıyor. Aralarındaki ortalama uzaklık yaklaşık 4,6 astronomik birim, yani Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin 4,6 katı.
Sistemde daha önceden bilinen ikinci bir beyaz cüce de bulunuyor. Bu yıldızın içteki ikiliye gökyüzüne izdüşüm uzaklığı yaklaşık 124 astronomik birim olarak hesaplandı. Araştırmacılar, yeni keşfedilen beyaz cücenin kütlesini yalnızca yüzde 0,7'lik belirsizlikle ölçmeyi başardı. Bu sonuç, onu Dünya'ya 65 ışık yılı mesafedeki en hassas kütle ölçümüne sahip beyaz cücelerden biri hâline getirdi.
Bilim insanları: Bu sistemin var olmaması gerekiyordu
Keşfin en dikkat çekici yönü, yıldızların geçmişte geçirdiği düşünülen evrimsel süreç. Araştırmacılara göre içteki beyaz cüce, geçmişte Güneş'ten yaklaşık 1,4 kat daha büyük kütleye sahip bir yıldızdı. Zamanla genişleyerek kırmızı dev aşamasına ulaştı ve yakınındaki kırmızı cüceyi neredeyse içine alacak kadar büyüdü.
Böyle bir süreçte kırmızı cücenin daha dar bir yörüngeye sürüklenmesi beklenirken yıldızın geniş yörüngesini koruduğu belirlendi.
Montréal Üniversitesi'nden Profesör Patrick Dufour, keşfin şaşırtıcı sonuçlarını "Bu sistemin var olmaması gerekiyordu" sözleriyle değerlendirdi. Araştırmacılar, dıştaki beyaz cücenin kütleçekim etkisinin sistemin bugünkü yapısına ulaşmasında rol oynamış olabileceğini düşünüyor. Ancak bu ihtimal henüz doğrulanmadı.
11 milyar yıllık bir başka gizem
Bilim insanları, iki beyaz cücenin özelliklerinden hareketle yıldız sisteminin yaklaşık 9 ila 11 milyar yaşında olduğunu tahmin ediyor. Buna karşın sistemdeki kırmızı cücenin ağır elementler bakımından beklenenden daha zengin olması, yıldızların geçmişine ilişkin yeni soruları gündeme getiriyor.
Araştırmacılar ayrıca içteki beyaz cücenin çevresinde, toz ve enkazdan oluşan bir diskin varlığına işaret edebilecek geçici bir kızılötesi sinyal tespit etti. Ancak bu bulgunun da yeni gözlemlerle doğrulanması gerekiyor.




