8 Mart Dünya Kadınlar Günü: 'Tüm kadınlar için haklar, eşitlik, güçlendirme'

2024 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi'ne göre, hiçbir ülke şu ana dek cinsiyet eşitliğini tam anlamıyla sağlayamadı.

100 yıldan uzun süredir, dünya genelinde 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlanıyor. 8 Mart, kadınların başarılarını kutlayan küresel bir gün olmasının yanı sıra cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcılık konularında farkındalık yaratıyor.

Dünya Kadınlar Günü, işçi hareketinden doğdu. Tohumları 1908'de New York'ta 15 bin tekstil işçisi kadının daha kısa çalışma saatleri, daha iyi ücret ve seçme hakkı talebiyle yürümeleriyle atıldı. Bir yıl sonra Amerika Sosyalist Partisi 8 Mart'ı Ulusal Kadınlar Günü ilan etti.

Bu özel günü uluslararası hale getirme fikrini ortaya atan ilk kişi ise Alman komünist ve kadın hakları savunucusu Clara Zetkin'dir. 1910 yılında Kopenhag'da toplanan Uluslararası Emekçi Kadınlar Konferansı'nda Zetkin'in önerisi oy birliğiyle kabul edildi. İlk uluslararası etkinlikler 1911'de Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre'de düzenlendi. 1977'de Birleşmiş Milletler'in Dünya Kadınlar Günü'nü kabul etmesiyle gün resmiyet kazandı.

Dünya genelinde nasıl kutlanıyor? 8 Mart Dünya Kadınlar Günü birçok ülkede resmi tatil. Çin'de birçok kadına yarım gün izin veriliyor. Küresel düzeyde yürüyüşler, konuşmalar, konserler, sergiler ve tartışmalar yapılıyor. Kadınlar için 8 Mart hak, eşitlik, özgürlük ve dayanışmayı temsil ediyor.

Türkiye'de 8 Mart resmi tatil değil, ancak kadınlar ülke genelinde yürüyüşlerle ve mitinglerle dayanışma ve hak arayışını sürdürüyor. Taksim'de 2003'te düzenlenmeye başlanan Feminist Gece Yürüyüşü, 2019'dan bu yana valilik yasakları ile engelleniyor ve yürüyüşü gerçekleştirmek isteyen kadınlara polis müdahale ediyor.

Bu yılki Dünya Kadınlar Günü'nde tema, Birleşmiş Milletler tarafından "TÜM kadınlar ve kız çocukları için: Haklar, Eşitlik ve Güçlendirme" olarak belirlendi.

Organizatörler, Dünya Kadınlar Günü'nün cinsiyet eşitliğini hızlandırma çağrısı yapmak için gerekli olduğunu belirtiyor. 2023'te çatışma bölgelerindeki cinsel şiddet olaylarında artış oldu. UNICEF'in tahminlerine göre, okul çağındaki 119 milyon kız çocuğu okula gidemiyor. Dünya Bankası'nın geçen yılki raporuna göre, kadınlar, erkeklerin yararlandığı hakların sadece üçte ikisinden faydalanabiliyor.