ABD Yıllar Önce Kapattığı Üç Nükleer Santrali Yeniden Açıyor: Sebebi İse Yapay Zekâ

Yapay zekânın artan enerji ihtiyacı, ABD'yi yıllar önce kapattığı nükleer santrallere geri döndürüyor. Microsoft ve Google'ın da desteklediği üç proje, toplam 2,25 GW elektrik üretecek.

Yapay zekâ teknolojileri son yıllarda büyük bir hızla gelişirken, bu sistemleri çalıştırmak için gereken enerji miktarı da giderek artıyor. Veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacını karşılamaya çalışan şirketer ve ülkeler, aradıkları çözümü nükleer enerjide bulmuş görünüyor. Zira son dönemde nükleer enerji yatırımları yeniden hız kazanırken, daha önce gözden çıkarılan nükleer santraller de bu dönüşüm yüzünden yeniden hayata dönmeye başladı. Özellikle ABD bu konuda başı çekiyor. ABD'de şu anda, yıllar önce kapatılan üç nükleer reaktörün yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmalar yürütülüyor.

Microsoft ve Google gibi teknoloji devlerinin de desteklediği projeler tamamlandığında, elektrik şebekesine toplam 2,25 gigawatt (GW) kapasite kazandırılması hedefleniyor.

Yeniden faaliyete geçirilmesi planlanan santrallerin ilki, Michigan eyaletinde bulunan Palisades Nükleer Santrali. 2022 yılında faaliyetlerini durduran ve sonrasında söküm sürecine giren santral, yaklaşık 800 megawatt elektrik üretme kapasitesine sahip. Santrali işleten Holtec, ABD Enerji Bakanlığından aldığı finansman desteğiyle tesisi yeniden çalışır hâle getirmeye çalışıyor. Projenin Mart 2027 civarında elektrik üretimine başlaması hedefleniyor. Palisades'in yeniden devreye alınması, söküm sürecine girmiş bir nükleer santralin tekrar faaliyete geçirilmesi açısından bir ilk olacak.

İkinci santral ise Pennsylvania eyaletindeki Three Mile Island tesisinin 1 numaralı ünitesi. 1979 yılında yaşanan ve ABD tarihinin en ciddi nükleer kazalarından biri olarak kabul edilen kısmi erime olayı, aynı tesisin 2 numaralı ünitesinde gerçekleşmişti. Yeniden faaliyete geçirilmesi planlanan 1 numaralı ünite ise bu kazada yer almamış ama 2019 yılında ekonomik gerekçelerle kapatılmıştı. Şimdi Crane Clean Energy Center adıyla yeniden faaliyete geçirilmesi planlanıyor. Yeniden açıldığında santralin 835 megawatt elektrik üretmesi hedefleniyor.

Santralin işletmecisi Constellation Energy, projeye toplam 1,6 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. ABD Enerji Bakanlığı da bu amaçla şirkete 1 milyar dolarlık kredi sağladı. Microsoft ise santralin üreteceği elektriği 20 yıllık bir anlaşma kapsamında satın alacak.

Üçüncü proje ise Iowa eyaletindeki Duane Arnold Enerji Merkezi'ni kapsıyor. 2020 yılında kapatılan santral, NextEra Energy ile Google arasındaki iş birliği kapsamında yeniden devreye alınacak. Yaklaşık 615 megawatt üretim kapasitesine sahip tesisin 2029 yılında faaliyete geçmesi hedefleniyor. Google ile NextEra Energy arasında imzalanan uzun vadeli anlaşma, santralin yeniden faaliyete geçirilmesi için gereken yatırımı destekliyor.

Söz konusu üç santralin daha önce kapatılmış olması tesadüf değil. İşletme, bakım ve iş gücü maliyetleri, bu tesislerde üretilen elektriğin diğer enerji kaynaklarına kıyasla daha pahalı hâle gelmesine neden olmuştu. Ancak enerji piyasasındaki koşullar değişirken yapay zekâ yatırımları da elektrik talebini hızla artırıyor. Özellikle büyük teknoloji şirketleri için yalnızca uygun fiyatlı elektrik bulmak değil, ihtiyaç duyulan enerjiyi doğru zamanda ve kesintisiz şekilde temin edebilmek de önem taşıyor.

Nükleer santraller bu noktada önemli bir avantaj sunuyor. Güneş ve rüzgâr enerjisinden farklı olarak hava koşullarına bağlı olmadan uzun süre elektrik üretebilen bu tesisler, veri merkezlerinin sürekli enerji ihtiyacını karşılamak için elverişli bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Eski nükleer santralleri elden geçirip tekrar çalışır hâle getirmek de bunun en hızlı yolu olarak görülüyor.