Abdullah Aysu: Çiftçi Ürettiğine Üreteceğine Pişman Edilmiş

Sözü dolandırmadan söyleyeyim: Çiftçi darda; ürettiğine, üreteceğine pişman edilmiş durumda! Nedenlerinin kökleri, geçmişte temelleri atılan, bugün yanlışlığı orta yerde olan; neoliberal tarım politikalarında.

Destekleme politikaları tarımın direksiyonudur; çiftçiden mi, yoksa sanayici ve tüccardan tarafa mı döndürüleceğini gösteren pusuladır. Direksiyona yön veren de, hükümetin elidir. Özcesi, çiftçilerin bugün krizde olmasının temel nedeni, hükümetlerin tarımda uyguladıkları serbest piyasa politikaları…

Ama ana neden, hükümet(ler)in tarımı desteklememesidir. Hükümetlerin uyguladığı serbest piyasa politikaları nedeniyle çiftçilerin; devleti, şirketleri ve bankaları desteklemesidir. Bunu daha anlaşılır kılmak için geçmiş destekleme politikalarına bakmak gerekmektedir.

2006 yılında çıkarılan Tarım Kanunun 27. Maddesi ile tarıma verilecek desteğin ülke Gayri Safi Milli Hâsıla’sının (GSMH) %1’nden aşağı olamaz hükmü getirildi. Ancak bu kanun uygulanmaya başladığı 2007 yılından itibaren Kanunun bu hükmü eksik uygulandı.

Görüldüğü üzere kanunla öngörülen destekler eksik verildiği gibi hep bir yıl gecikmeli olarak ödendi. Çiftçiye desteği azaltıp, geç ödendiğinden çiftçiler bankalardan kredi almak zorunda kaldı. Devletten bir yıl gecikmeli aldığı desteği faizsiz aldı. Ama bankadan almak zorunda kaldığı krediye faiz ödedi. Böylece devletin yanlış/yanlı destek politikasıyla çiftçi hem devleti hem bankayı destekler oldu. Bu durum çiftçi krizini derinleştiren bir başka neden oldu.

AK Parti hükümetleri bu yanlışı bir değil, iki değil tam 19 yıldır “istikrarlı” biçimde sürdürmektedir. Fark edilmemiş olması mümkün mü, yoksa bilinçli politik bir tercih mi?

Ayrıca çiftçi, üretim girdilerini satın alırken vergileriyle devleti, üretim girdisi satın alırken, girdi üretip satan şirketleri desteklemektedir.

Abdullah Aysu’nun yazısı