Afet Rantı Yine Durduramadı

Ada Sude ATAK

İstanbul başta olmak üzere ülke genelinde şiddetli sağanağın yol açtığı sel felaketinin etkileri sürerken riskli alanlarda artan yapılaşma tekrar gündemde.

Dere yataklarının taştığı ve yurttaşların yaşamını yitirdiği afetin ardından yetkililer “dere yataklarındaki işgaller ortadan kaldırılacak” mesajı verse de Toplu Konut İdaresi (TOKİ) riskli alanlarda betonlaşma ısrarından geri adım atmıyor. Riskli alanları, tarım ve mera statülü arazileri plan değişiklikleriyle yeniden “düzenleyen” TOKİ son olarak gözünü Bursa’ya dikti.

TOKİ’nin tartışmalı projelerinin son adresi Bursa’nın Mudanya ilçesine bağlı Ülkü köyü oldu. TOKİ, tarım niteliği ve mera statüsü bulunan alana toplu konut inşa etmek için harekete geçti. Konu, Mudanya Belediye Meclisi toplantısında gündeme geldi.

Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, TOKİ’nin belediyeden mera alanının konuta açılmasına ilişkin görüş istediğini belirtti. Önceki imar planlarının meranın sosyal donatı amacıyla kullanılmasının uygun bulunmaması nedeniyle iptal edildiğini hatırlatan Dalgıç, Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün alanın tarım niteliği ve mera statüsü nedeniyle uygun olmadığı yönünde görüş bildirdiğini aktardı. Süreç kurumların değerlendirmeleriyle ilerleyecek.

Riskli alanlardaki bir diğer proje Antalya Konyaaltı’na bağlı Çakırlar Mahallesi’nde. TOKİ’nin 4 bin 574 konut, 2 okul ve 1 cami planladığı alan doğrudan dere yatağında yer alıyor.

AFAD’ın önceki yıllardaki raporunda taşkın riski taşıdığı belirtilen projeye karşı açılan davalarda mahkeme yürütmeyi durdurma ve iptal kararları verdi. Buna karşın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü 14 Temmuz’da yeni ÇED süreci başlattı, 24 Ağustos’ta projeye yeniden onay çıktı.

Kanal İstanbul güzergâhındaki Sazlıdere Barajı havzasında da yapılaşma sürüyor. Kente içme suyu sağlayan barajın su toplama havzasına yapılan konutlar nedeniyle kente verilen su sıfırlanırken son sağanakta Sazlıbosna’daki yeni konutları su bastığını gösteren görüntüler tepki çekti.

Uyarılara rağmen TOKİ, havzada binlerce yeni konut için 27 Ekim’de ihalelere başlayacak. Daha önce 40 ihalede 80 milyar liralık sözleşme imzalanan bölgede, 6 bin 938 konutluk 8 yeni ihale açıldı.

İhaleler, Vali Gül’ün açıklamalarını akıllara getirdi. Sağanağın en büyük hasarı verdiği Ayazağa’da dere yatağındaki yapıların yıkılacağını duyuran Gül, “Dere yatağındaki yapıları yıkmaya başlıyoruz” dedi. Bir yanda yıkım kararları açıklanırken diğer yanda su havzasındaki binlerce konutun ihalesi için gün sayılıyor.

Risklere rağmen yapılaşmaya açılmak istenen bir diğer alan da İzmir Güzelbahçe’de. TOKİ’nin projesi için yaklaşık 13 hektarlık alanı “çayır-mera” statüsünden “kentsel gelişme alanı”na dönüştüren plan değişikliği askıya çıktı.

8 Eylül’de onaylanan değişiklik için Bakanlığın gerekçe raporunda alanın mevcut planda kentsel yerleşim dışında, çayır-mera kullanımında kaldığı ve sosyal konut için dönüştürüldüğü belirtildi.

Resmi raporlar ise riskleri ortaya koydu. Bakanlığın 15 Ocak'ta onayladığı jeolojik-jeoteknik etüt raporunda alan, “önlem alınabilecek nitelikte heyelan ve kaya düşmesi sorunlu alanlar” kapsamında, alt ölçekli planlarda ise “jeolojik sakıncalı alan” olarak tanımlandı.