Mecliste geçtiğimiz gün yapılan bütçe görüşmeleri tartışmalara neden oldu. 2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçesinde kaynakların büyük bölümünün tedavi edici sağlık hizmetlerine ayrılmasına dikkat çeken Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçedeki payının artırılması gerektiğini söyledi. Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) fiziki koşullarından sağlık çalışanlarının özlük haklarına, yetersiz personel desteğinden sağlıkta şiddete kadar pek çok sorunun birinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinliğini sınırladığını belirten Kandemir, “Bütçede tercih inşaat değil, koruyucu sağlık hizmetleri olmalıdır” dedi.
Ahesen'den Aile Hekimliği İçin Kaynak Çağrısı: Bütçede Öncelik Tedavi Mi, Önleme Mi?

SAĞLIK BÜTÇESİNİN YÜZDE 69,1’İ TEDAVİ EDİCİ HİZMETLERE AYRILIYOR
TBMM’de gerçekleştirilen bütçe görüşmelerinin ardından 2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçe teklifini değerlendiren AHESEN Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, 1,97 trilyon TL olarak açıklanan bütçenin yüzde 69,1’inin (1 trilyon 359 milyar TL) tedavi edici sağlık hizmetlerine, yüzde 29,7’sinin (585,4 milyar TL) ise koruyucu sağlık hizmetlerine ayrıldığını hatırlattı.Sağlık politikalarının yalnızca hastalıkların tedavisi üzerinden şekillendirilmesinin uzun vadede sağlık harcamalarını artırabileceğine dikkat çeken Kandemir, koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin hem toplum sağlığı hem de ülke ekonomisi açısından önemli olduğunu vurguladı. Dr. Kandemir, hastane yatırımlarının yanı sıra mahalle ölçeğinde hizmet veren aile sağlığı merkezlerinin fiziki ve teknik altyapısının güçlendirilmesi, sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
İZİN, BİNA, ÜCRET, ŞİDDET SORUNLARI HALA ÇÖZÜLMEDİ
Aile hekimliği sisteminin sürdürülebilirliği için öncelikle sahadaki çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini belirten Kandemir, birçok ASM’nin hâlâ prefabrik ve fiziki açıdan yetersiz binalarda hizmet vermeye çalıştığını söyledi.ASM binalarının kamu tarafından doğrudan inşa edilmesi, donatılması ve güvenli çalışma koşullarına uygun hale getirilmesi gerektiğini kaydeden Kandemir, aile hekimliği çalışanlarının temel özlük haklarını kullanırken dahi sorun yaşadıklarına dikkat çekti.Aile sağlığı merkezlerinde görev yapan hekim, ebe ve hemşirelerin yıllık izin, hastalık izni ve analık izni gibi temel haklarını kullanırken yerlerine vekâlet edecek personel bulamadıkları takdirde ücret kesintisiyle karşılaşabildiğini belirten Kandemir, bu durumun çalışanların sosyal ve ekonomik güvencesini zedelediğini ifade etti. Ücretlerin enflasyon karşısında giderek eridiğini, performansa dayalı ödeme ve kesinti sisteminin ise çalışanların gelirlerinde ciddi kayıplara yol açabildiğini söyleyen Kandemir, bazı durumlarda kamuda görev yapan sağlık çalışanlarının gelirlerinin yoksulluk sınırının altında kalabildiğini dile getirdi.
ARTAN KİRALAR VE İŞLETME GİDERLERİ ASM’LERİ ZORLUYOR
Aile sağlığı merkezlerinin günlük işleyişini sürdürebilmesi için ayrılan cari ödeneklerin de mevcut ekonomik koşulları karşılamaktan uzak olduğunu belirten AHESEN Genel Başkanı Dr. Kandemir, yüksek enflasyon ve kira artışlarına rağmen ödeneklerin aynı ölçüde güncellenmemesinin hizmet sunumunu zorlaştırdığını kaydetti. Kandemir, ASM'lerin temel işletme giderlerinin karşılanabilmesi için ekonomik koşullarla uyumlu, sürdürülebilir bir finansman modeline ihtiyaç olduğunu vurguladı.
SAĞLIKTA ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN ASM GÜVENLİĞİ DE BÜTÇELENDİRİLMELİ
Aile hekimliği çalışanlarının karşı karşıya kaldığı sorunlardan birinin de sağlıkta şiddet olduğunu belirten Kandemir, fiziki açıdan yeterince korunmayan ASM'lerde güvenli hizmet sunumunun giderek zorlaştığını ifade etti. Sağlık çalışanlarını ve vatandaşları karşı karşıya getiren uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Kandemir, caydırıcı yasal düzenlemelerin yanı sıra aile sağlığı merkezlerinin güvenliğini sağlayacak fiziki ve teknik önlemler için de bütçeden kaynak ayrılması gerektiğini belirtti.
Kandemir ayrıca, artan iş yükü ve eksik kadroların aile hekimliği sisteminin hizmet kapasitesini olumsuz etkilediğine dikkat çekerek yardımcı ve destek personeli istihdamının artırılmasını istedi.
AHESEN’den sağlık bütçesi için 3 temel talep:
Sağlık bütçesinin toplum sağlığını önceleyen bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiğini belirten Dr. Ahmet Kandemir, AHESEN’in çözüm önerilerini üç temel başlıkta topladı:
- Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynak artırılmalı: Merkezi yönetim bütçesinden sağlığa ayrılan pay OECD ortalamalarına yaklaştırılmalı, koruyucu sağlık hizmetlerinin toplam sağlık bütçesi içindeki oranı yükseltilmeli. 2. Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilmeli: Aile sağlığı merkezlerinin fiziki altyapısı kamu tarafından sağlanmalı, çalışanların özlük ve izin hakları güvence altına alınmalı, eksik personel kadroları tamamlanmalı. 3. Koruyucu sağlık programları yaygınlaştırılmalı: Aşılama, anne-çocuk sağlığı, çevre sağlığı ve erken tanı-tarama programlarına daha fazla kaynak aktarılmalı. Hastalık tedavi etmek kadar ortaya çıkmadan önlemek de önemli! Sağlık bütçesinin yalnızca mevcut hastalıkların tedavisine yönelik değil, toplumun gelecekteki sağlık ihtiyaçlarını da gözeten bir anlayışla hazırlanması gerektiğini vurgulayan AHESEN Genel Başkanı Dr. Ahmet Kandemir, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Biz hastalık ortaya çıktıktan sonra yüksek maliyetlerle müdahale eden bir sistem yerine, hastalıkları daha ortaya çıkmadan önleyen, çalışanını koruyan ve vatandaşına eşit erişim sunan bir sağlık bütçesi talep ediyoruz. Güçlü bir sağlık sistemi, yalnızca hastanelerin kapasitesiyle değil, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliği ve birinci basamağın gücüyle ölçülür.”



