Akbaldan Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Akbal: Bu Yılı Turist Sayısı Değil Kişi Başı Gelir Kurtardı

Türkiye turizminde 2026 yılının sonuna yaklaşılırken sektörün 2027 beklentileri de şekillenmeye başladı. Yılın ilk dokuz ayında turizm gelirleri artarken ziyaretçi sayısında yaşanan gerileme, sektörün büyüme modeline ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. İşletme maliyetlerindeki artış, finansman koşulları ve yerli turistin yurt dışına yönelmesi ise sektörün önündeki sorunlar arasında yer alıyor.

Akbaldan Turizm Yönetim Kurulu Başkanı Murat Akbal, YENİÇAĞ'a yaptığı açıklamada 2026 yılının turizm bilançosunu, fon ve borsa piyasalarında yaşanan gelişmelerin sektöre olası etkilerini ve 2027 yılına ilişkin beklentilerini değerlendirdi. Akbal, 2027 için vergi ve SGK prim indirimleri, özel enerji tarifesi ve düşük faizli finansman çağrısında bulundu.

Türkiye'nin artık yalnızca turist sayısını artırmaya odaklanmaması gerektiğini belirten Akbal, daha fazla ekonomik değer üreten, kişi başına harcamayı yükselten ve turizm sezonunu 12 aya yayan bir modele geçilmesi gerektiğini söyledi.

2026 yılında ziyaretçi sayısıyla turizm gelirlerinin farklı yönlerde hareket ettiğini belirten Akbal, üçüncü çeyrekte turizm gelirinin yüzde 5 artarak 25,5 milyar dolara ulaştığını, yılın ilk dokuz ayında ise yüzde 2,4 artışla 51,3 milyar dolar olduğunu söyledi. Aynı dönemde ülkeden çıkış yapan ziyaretçi sayısının yüzde 1,6 azaldığını hatırlatan Akbal, turizm gelirlerindeki artışın ziyaretçi sayısından değil, kişi başına yapılan harcamalardan kaynaklandığına dikkat çekti. Gecelik ortalama harcamanın 107 dolara yükseldiğini belirten Akbal, yılın ilk bölümünde sektörün daha zor bir dönem geçirdiğini ifade etti. İkinci çeyrekte turizm gelirinin yüzde 2,6 gerilediğini hatırlatan Akbal, “Sezon sert başladı, sonbaharda toparlandı. Sezonu ayakta tutan, gelen kişi sayısı değil kişi başı harcama oldu” dedi.

Turizmde ziyaretçi sayısına dayalı büyüme anlayışının değiştirilmesi gerektiğini söyleyen Akbal, sektörün önündeki en önemli sorunlardan birinin işletme maliyetleri olduğunu belirtti. Otel işletmelerinin enerji, personel ve gıda giderlerindeki artışlarla karşı karşıya olduğunu ifade eden Akbal, bu maliyetlerin doğrudan fiyatlara yansıtılmasının turistleri rakip ülkelere yönlendirebileceğini söyledi.

Akbal, “Daha çok turist yerine daha çok değer üreten, kişi başı geliri artıran bir anlayışa ihtiyacımız var.

Bunun için üç şey şart: Maliyet baskısını hafifletmek, doğru anlatmak ve sezonu on iki aya yaymak” ifadelerini kullandı. Turizm işletmelerinin maliyetlerini azaltacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Akbal, “Vergi ve SGK prim indirimleri, turizm işletmelerine özel enerji tarifesi ve düşük faizli finansman artık bir talep değil, zorunluluk” dedi.

Finans piyasalarında yaşanan gelişmelerin turizm üzerindeki etkilerine de değinen Akbal, fon soruşturması ve borsadaki kayıpların sektöre doğrudan etkisinin ölçülmediğini, ancak dolaylı sonuçlarının bulunduğunu söyledi.

Fon soruşturmasında 214 kişi ve şirketin üç fondan toplam 187,6 milyar lira kazanç sağladığının belirlendiğini aktaran Akbal, BIST 100 endeksinin mayıs ayındaki zirvesinden yüzde 20 gerilediğini ve en düşük riskli para piyasası fonlarından bile nakit çıkışı yaşandığını belirtti. Turizm hisselerinde ise farklı bir görünüm ortaya çıktığını ifade eden Akbal, BIST Turizm endeksinin ekim ayında yüzde 8'in üzerinde yükselmesine rağmen yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 8, son bir yılda ise yüzde 23 civarında kayıp yaşadığını söyledi.

Finans piyasalarındaki gelişmelerin turizmi üç farklı kanaldan etkileyebileceğini belirten Akbal, ilk olarak tasarruflarını fonlarda değerlendiren hane halkının güven kaybına dikkat çekti.Akbal'a göre fon piyasalarında yaşanan gelişmeler nedeniyle tasarruf sahiplerinin güveninin sarsılması, tatil harcamalarının ertelenmesine yol açabilir. İkinci etkinin kış aylarında nakit akışı daralan otel ve seyahat acentalarının kısa vadeli finansman ihtiyacında ortaya çıkabileceğini belirten Akbal, üçüncü başlığın ise yatırımcı güveni olduğunu söyledi. Fonlardaki temerrüt sonrasında piyasalarda yaşanan likidite sıkıntısının alınan tedbirlerle hafiflediğini ifade eden Akbal, hukuki sürecin netleşmesi ve düzenlemelerin yerleşmesiyle güvenin yeniden sağlanabileceğini belirtti.

Yerli turistin yurt dışına yönelmesini de değerlendiren Akbal, üçüncü çeyrekte yurt dışına çıkan Türk vatandaşlarının sayısının yüzde 24,2 artarak 4,2 milyona ulaştığını söyledi. Aynı dönemde turizm giderleri de yüzde 22,6 yükseldi. Bu tercihte fiyatlar kadar algının da etkili olduğunu savunan Akbal, sosyal medyada birbirinin doğrudan alternatifi olmayan turizm ürünlerinin karşılaştırıldığını belirtti.Alaçatı'daki müzikli plaj işletmeleriyle bir Yunan köyündeki tavernanın aynı kategoride değerlendirilmesini doğru bulmadığını ifade eden Akbal, karşılaştırmaların Mykonos ile Alaçatı, Marbella ile Bodrum arasında yapılması gerektiğini söyledi. Yerli turistin yurt içindeki tatil harcamalarının desteklenmesini isteyen Akbal, vatandaşlara düşük faizli tatil kredisi ve taksit imkânı sunulması halinde yurt dışına yönelen harcamaların önemli bir bölümünün Türkiye'de kalabileceğini savundu.

Dünya turizmindeki gelişmelere de değinen Akbal, BM Dünya Turizm Örgütünün 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 3-4 aralığından yüzde 1-2'ye çektiğini belirtti. Küresel ölçekte seyahat edenlerin fiyat-performans dengesine daha fazla önem verdiğini ve evlerine yakın destinasyonlara yöneldiğini söyleyen Akbal, buna karşılık Türkiye'nin rakiplerinin büyümeyi sürdürdüğünü ifade etti. İspanya'nın yılın ilk beş ayında 36,8 milyon turistle yüzde 5 büyüdüğünü, Yunanistan'ın ise ocak-nisan döneminde yüzde 27,1 büyüme kaydettiğini aktaran Akbal, İspanya'nın Orta Doğu'daki gerilimden uzak durmak isteyen turistler için istikrarlı bir alternatif olarak öne çıktığını söyledi. Türkiye'nin ziyaretçi sayısında dünyada dördüncü, turizm gelirinde ise yedinci sırada bulunduğunu hatırlatan Akbal, iki sıralama arasındaki farkın turizm ürününden çok tanıtım ve konumlandırmayla ilgili olduğunu savundu.

Gelecek yıla ilişkin beklentilerini de paylaşan Akbal, 2027 için ihtiyatlı iyimser olduğunu söyledi.Sektör temsilcilerinin artan maliyetler, jeopolitik riskler ve uçak bileti fiyatlarındaki yükseliş beklentisi nedeniyle 2027'nin zor geçebileceği uyarısında bulunduğunu belirten Akbal, çift haneli büyüme yerine mevcut rakamların korunmasına odaklanılmasını gerçekçi bulduğunu ifade etti.

Bununla birlikte gelecek yıl için önemli fırsatlar bulunduğunu söyleyen Akbal, 2027'de 70 milyar dolar turizm geliri elde edilmesinin ve Türkiye'nin dünya turizm gelirleri sıralamasında altıncı sıraya yükselmesinin hedeflendiğini belirtti. BM'nin 2027'yi Sürdürülebilir ve Dirençli Turizm Yılı ilan etmesi ve UNESCO Dünya Miras Komitesinin 49. oturumunun İstanbul'da yapılacak olması da Akbal'ın dikkat çektiği gelişmeler arasında yer aldı. Erken rezervasyon kampanyalarının başladığını ve indirimlerin yüzde 50'ye kadar ulaştığını belirten Akbal, sektörün bu fırsatları iyi değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

25 Ocak-5 Şubat 2027 tarihleri arasındaki yarıyıl tatilinde kış turizminin durumunu da değerlendiren Akbal, kayak merkezleri açısından belirleyici unsurun kar yağışı olacağını söyledi. Geçen yıl Uludağ'da doluluk oranlarının yüzde 90'a ulaştığını hatırlatan Akbal, kar yağışının yetersiz kaldığı dönemlerde tatil tercihlerinin termal otellere yöneldiğini belirtti. Kış turizminin artık yalnızca kayakla sınırlı olmadığını söyleyen Akbal, termal turizm, kültür, gastronomi ve doğa rotalarının da tatil tercihlerinde önemli yer tuttuğunu ifade etti. Ailelerin tatil planı yaparken fiyatları önceden bilmek, esnek iptal koşullarından yararlanmak ve taksit imkânlarını görmek istediğini belirten Akbal, bu seçenekleri sunan işletmelerin avantaj sağlayacağını söyledi.

Türkiye'nin 2027 yılına hazırlanırken kısa, orta ve uzun vadeli adımları birlikte atması gerektiğini belirten Akbal, sömestr öncesinde doğru bilgilendirme ve şeffaf fiyat iletişiminin öncelikli olması gerektiğini söyledi.

Orta vadede vergi ve SGK prim indirimleri, turizm işletmelerine özel enerji tarifeleri, vatandaşlara yönelik düşük faizli tatil kredileri ve taksit imkânlarının hayata geçirilmesini önerdi. Uzun vadede ise sezonu yılın tamamına yayacak ürün çeşitliliğinin artırılması ve Türkiye'nin güçlü bir destinasyon markası olarak konumlandırılması gerektiğini ifade etti.

Akbal, “Türkiye bu işi başarabilecek altyapıya ve misafirperverliğe sahip. Eksik olan, bunu doğru anlatmak ve sektörün ayağındaki yükü hafifletmek” dedi.