Aliağa'daki 16 Ölümlü Patlama BBC Ve Dünya Basınında: Habaş'ın İş Güvenliği Sicili Gündemde

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında bugün yaşanan ve 16 işçinin hayatını kaybettiği patlama, BBC başta olmak üzere dünya basınının manşetlerine taşındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasına göre patlamada 2'si ağır 13 kişi de yaralandı. Yabancı medya olayı, Türkiye'deki iş güvenliği sorununun yeni bir halkası olarak ele aldı.

İngiliz yayın kuruluşu BBC, olayı "Türkiye'de çelik fabrikasında patlama: En az 16 ölü" başlığıyla verdi. BBC, hayatını kaybedenlerin ve yaralananların tamamının ülkenin önde gelen çelik üreticilerinden HABAŞ'ın işçileri olduğunu yazdı.

Haberde, bağımsız sivil toplum kuruluşu İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'ne (İSİG) dayanarak iş kazalarının Türkiye'de kronik bir sorun olmaya devam ettiği vurgulandı. BBC, valiye dayanarak patlamanın, yedek kazan taşıyan vincin çökmesi ve malzemelerin alttaki ocağa düşmesiyle yaşandığını aktardı.

BBC, şirketin açıklamasına göre kazanın elektrik ark ocaklarından birinde yapılan planlı bakım sırasında meydana geldiğini de yazdı. Habere göre tanıklar patlamanın yeri salladığını anlattı; tanıklardan biri ilk anda deprem olduğunu düşündü.

BBC Türkçe'nin yerel medyaya dayanarak verdiği bilgiye göre olayla ilgili en az 5 kişi gözaltına alındı. BBC, Aliağa'yı büyük bir liman ve Türkiye'nin başlıca gemi söküm merkezlerinden biri olarak tanıttı.

BBC (İngiltere): "Türkiye'de çelik fabrikasında patlama: En az 16 ölü"

AFP (Fransa): "Türkiye'de çelik fabrikasında patlama: 16 ölü, soruşturma başlatıldı"

La Libre (Belçika): "Türkiye: Fabrika patlamasında 16 ölü, Erdoğan gerçeği ortaya çıkarma sözü verdi"

Bloomberg (ABD): "Türkiye'nin en büyük çelik ihracatçısının İzmir'deki tesisinde patlama"

Skai (Yunanistan): "Vinç erimiş çelik dolu ocağa düştü: Smyrni'deki çok ölümlü patlama nasıl yaşandı?"

CNN Greece (Yunanistan): "Smyrni'de fabrikada ölümcül patlama"

Heute (Avusturya): "Vinç çelik ocağına düştü, on işçi öldü"

Heraldo de México (Meksika): "Fabrikada cehennem: Sıvı çelikle güçlü patlama, ölüler ve enkazda mahsur kalan işçiler"

La Voz del Sur (İspanya): Haberini bir tanığın "Deprem sandım" sözleriyle manşete taşıdı.

Il Fatto Quotidiano (İtalya): "Türk çelik fabrikasında erimiş çelik dökümü sırasında tavan vinci elektrik ocağına düştü"

İzmir Valisi Süleyman Elban'ın açıklamasına göre patlama saat 11.46 sularında fırın değişimi çalışması sırasında meydana geldi; çöken tavan vincinden düşen malzemeler elektrik ark ocağına girdi ve bir doğalgaz hattının zarar görmesiyle patlama yaşandı. Elban, bakım nedeniyle tesiste normal vardiyalardaki 300'ü aşkın işçi yerine yaklaşık 200 işçinin bulunduğunu belirtti.

Olayın ilk saatlerinde bilanço sürekli değişti. Reuters ilk geçtiği haberde valiliğe dayanarak 3 ölü, 10 kayıp ve 14 yaralı bilgisini verdi. Ölü sayısı gün içinde önce 6'ya, ardından 10'a yükseldi; akşam saatlerinde Erdoğan'ın açıklamasıyla 16'ya çıktı.

ABD merkezli AP, haberine iki bağlam ekledi. Ajans, felaketin dünya liderleri ve çevre aktivistlerinin iklim görüşmeleri için Antalya'da toplandığı günlerde yaşandığını hatırlattı. AP ayrıca Aliağa'nın gemi söküm faaliyetleriyle bilindiğini, eleştirmenlerin bu faaliyetin ciddi çevre tahribatına yol açtığını ve tersanenin AB'nin gemi geri dönüşüm listesinden çıkarılması çağrılarına neden olduğunu yazdı.

AP, özel Demirören Haber Ajansı'na dayanarak olayla ilgili 5 kişinin gözaltına alındığını da aktardı.

En sert çerçeveyi Fransız ajansı AFP çizdi. AFP, işçi gruplarının HABAŞ'ta uzun bir güvenlik sorunları geçmişi bulunduğunu söylediğini yazdı ve şirketin AFP muhabirinin sorularını yanıtlamayı reddettiğini belirtti. Ajans, Evrensel gazetesinin verisine dayanarak fabrikada son on yılda en az 11 işçinin hayatını kaybettiğini aktardı.

Ekonomi basını ise olaya sektörel açıdan baktı. Bloomberg, HABAŞ'ı manşetinde Türkiye'nin en büyük çelik ihracatçısı olarak tanımladı.

Avrupa'daki haberlerin önemli bölümü, HABAŞ'ın geçmişini anlatırken Türkiye'deki muhalif gazetelerin verilerini kullandı. Belçika'nın kamu yayıncısı RTBF, Evrensel'e dayanarak yaralıların kaldırıldığı Aliağa Devlet Hastanesi önüne çok sayıda çevik kuvvet birliği konuşlandırıldığını ve bunun şirketteki üç haftadaki üçüncü ölümlü kaza olduğunu yazdı.

İsviçre'nin İtalyanca yayın yapan TIO sitesi, Cumhuriyet'e atıfla kasım başında fabrika işletmecisine bağlı bir taşeron firmada 20 yaşındaki bir işçinin hayatını kaybettiğini hatırlattı.

Alman haber ajansı dpa'nın haberinde ise iş güvenliği uzmanı Mehmet Şeyhmus Ensari'nin değerlendirmelerine yer verildi. Ensari, Aliağa sanayi bölgesindeki ölümleri üretim baskısına, taşeron sistemine, yetersiz denetime, caydırıcı olmayan cezalara ve iş güvenliğinin bir maliyet kalemi olarak görülmesine bağladı.

Komşu Yunanistan'da ERT, Skai, To Vima ve CNN Greece patlamayı "Smyrni" başlığıyla gün boyu canlı takip etti. Skai, savcılığın kazanın koşullarını ve güvenlik kurallarının ihlal edilip edilmediğini araştırdığını vurguladı.

Rus basınında İzvestiya ve Life ağırlıklı olarak resmi açıklamaları aktardı. Rossa Primavera, Erdoğan'ın açıklamasına yer verirken enerji ve çalışma bakanlarının İzmir'e gittiğini ve basın haberlerine göre 5 kişinin gözaltına alındığını yazdı. Arap dünyasında Arab News ve Al-Quds Al-Arabi de olayı manşetlerine taşıdı.

Erdoğan, patlamayla ilgili adli ve idari soruşturma başlatıldığını açıkladı. Cumhurbaşkanı, olayın nasıl ve neden yaşandığının, ihmal olup olmadığının ve sorumluların kim olduğunun ortaya konacağını söyledi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturma için 4 cumhuriyet savcısının görevlendirildiğini duyurdu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar bölgeye hareket etti.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, kesin kayıp sayısının ancak enkaz kaldırıldıktan sonra belli olacağını söyledi.

Muhalefet ve işçi örgütlerinden sert tepkiler geldi:

Türkiye İşçi Partisi (TİP) patlamayı "iş cinayeti" olarak nitelendirdi; Genel Başkan Erkan Baş da patronlar rejiminin işçilere savaş ilan ettiğini yazdı.

Sendikacı Başaran Aksu, kar hırsının işçilerin hayatına mal olduğunu ve katliamın Çalışma Bakanı'nın istifasını gerektirdiğini söyledi.

DEM Parti felaketi "kabul edilemez" olarak nitelendirdi ve ihmal ile denetim eksikliğinin şeffaf biçimde ortaya konmasını istedi.

Emek Partisi, HABAŞ'ta son üç haftada üçüncü kez işçilerin hayatını kaybettiğini belirtti.

Hastane önünde iş güvenliğine ilişkin açıklama yapmak isteyen Ege İşçi Kolektifi'nin iki temsilcisi gözaltına alındı. Kolektif sözcüsü Oktay Türk, AFP'ye "HABAŞ yönetiminin kör kar hırsı bugün büyük bir felakete yol açtı" dedi.

Yurt dışından ilk taziye mesajı Azerbaycan'dan geldi. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, "kardeş Türkiye"nin devletine ve halkına başsağlığı diledi.

Olayın hızla gelişmesi bazı yabancı yayın organlarında hatalara yol açtı. ABD merkezli UPI, patlamanın pazar günü yaşandığını yazdı. Rus Tatar-inform ise ilk haberinde fırının karbondioksit dolumu sırasında patladığını öne sürdü. İki bilgi de resmi açıklamalarla örtüşmüyor.