İzmir’in Aliağa ilçesinde HABAŞ tesislerinde 19 kişinin yaşamını yitirdiği patlama, bölgedeki sanayi kuruluşlarında iş güvenliği ve acil durum hazırlıklarını yeniden gündeme taşıdı. İş Sağlığı ve Güvenliği Dernekleri Federasyonu (İSAF) Genel Başkanı Mehmet Şeyhmus Ensari, gemi söküm sektöründe de benzer tehlikelerin devam ettiğine dikkat çekerek mevcut önlemlerin yetersizliği konusunda endişelerini dile getirdi.
Aliağa Gemi Söküm Tesislerinde İş Güvenliği Endişesi: İsaf’tan Endüstriyel Kaza Uyarısı

YENİÇAĞ’a konuşan Ensari, gemilerin bölgeye gelmeye ve söküm işlemlerinin sürmeye devam ettiğini belirtti. Ensari, iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda kaygı duyduklarını ifade etti.
Patlamanın yaşandığı sırada bir televizyon programında olduğunu aktaran Ensari, Aliağa’dan gelen cevapsız aramaları görünce gemi söküm tesislerinde bir kaza meydana geldiğini düşündüğünü anlattı. Ensari, bölgedeki tesislerde her an benzer olayların yaşanabileceği endişesini taşıdıklarını belirtti.
Aliağa'da hastane kapasitesi endişesi
Ensari, ilçede yapımı geciken hastanenin de büyük endüstriyel kazalara müdahale açısından önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi. HABAŞ’taki patlamanın ardından yaralıların farklı ilçelerdeki hastanelere sevk edilmek zorunda kaldığını hatırlatan Ensari, Aliağa’da büyük çaplı kazalara müdahale edebilecek yeterli sağlık altyapısının bulunmadığına dikkat çekti.
Büyük sanayi tesislerinin bulunduğu Aliağa'da yaşanabilecek daha ağır bir kazanın çok sayıda kişinin hayatını kaybetmesine veya yaralanmasına yol açabileceğini belirten Ensari, yalnızca ilçenin değil, İzmit ve Kocaeli gibi önemli sanayi merkezlerinin de riskler açısından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Gemi sökümünde asbest ve kimyasal madde tehlikesi
Asbest Söküm Uzmanları Derneği Başkanlığını da yürüten Ensari, Aliağa gemi söküm tesislerinde uzun süredir gündeme getirdikleri sorunların çözülmediğini ve çalışanlardan gelen bilgilerin kaygıları artırdığını bildirdi.
Ensari şu ifadeleri kullandı:
“Asbest ve diğer tehlikeli maddeler, yalnızca gemi söküm işçilerinin değil, bölge halkının sağlığını ve çevreyi de tehdit edebilecek ciddi riskler taşıyor. Asbestin uygun yöntemlerle tespit edilmemesi, uzman gözetiminde sökülmemesi ve gerekli izolasyon önlemleri alınmadan işlem yapılması, ölümcül meslek hastalıklarına ve çevresel maruziyete neden olabilir. Ayrıca ağır metaller ve diğer tehlikeli kimyasallar da deniz, toprak ve hava kirliliği açısından ciddi endişeler yaratıyor.
Biz yıllardır aynı uyarıyı yapıyoruz: Gemi sökümünde ekonomik kazanç, insan hayatının ve çevrenin önüne geçemez. Aliağa'da artık münferit olayları konuşmak yerine bütün tesisleri kapsayan, şeffaf, bağımsız ve etkin bir denetim mekanizmasına ihtiyaç var. Asbest ve tehlikeli madde envanterleri açıklanmalı, işçilerin sağlık gözetimleri etkin biçimde yürütülmeli, çevresel ölçüm sonuçları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Bir işçinin daha meslek hastalığına yakalanmasını, bir insanın daha kanser olmasını veya çevrenin kirlenmesini bekleyerek önlem alamayız. İş sağlığı, halk sağlığı ve çevre güvenliği birbirinden ayrı düşünülemez. Aliağa'da artık söz değil, somut ve kalıcı önlem görmek istiyoruz.”
İSAF'tan sanayi bölgeleri için ulusal ölçekte önlem çağrısı
İş Sağlığı ve Güvenliği Dernekleri Federasyonu (İSAF), yayımladığı basın açıklamasında Türkiye'nin büyük sanayi merkezlerinde meydana gelebilecek endüstriyel kazalara karşı hazırlık ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesini talep etti.
İSAF Genel Müdürü Mehmet Şeyhmus Ensari, rafineriler, petrokimya ve kimya tesisleri, gemi söküm işletmeleri, enerji üretim merkezleri ile yüksek tehlike barındıran diğer kuruluşlarda yaşanabilecek kazaların etkilerinin işletmelerle sınırlı kalmayacağını belirtti.
Büyük çaplı patlama, yangın, zehirli gaz yayılımı ve kimyasal sızıntıların çevredeki tesisleri, yerleşim alanlarını, ulaşım ağlarını ve sağlık kuruluşlarını da etkileyebileceğini ifade eden Ensari, bu nedenle hazırlık çalışmalarının yalnızca işletmelerin sorumluluğunda bırakılamayacağını kaydetti. Kamu kurumları ve yerel yönetimlerin de sürece dahil olması gerektiğini vurguladı.
İSAF, Aliağa, Kocaeli-Körfez Havzası, Dilovası, İskenderun, Karadeniz Ereğli, Kırıkkale ve Batman gibi yüksek yoğunluklu sanayi bölgelerinde risklerin işletme bazında değil, bölgesel ölçekte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Federasyon, özellikle bir tesiste yaşanabilecek kazanın çevredeki diğer tesisleri etkileyebileceği domino etkisinin dikkate alınması gerektiğine dikkat çekti.
Hastanelerin büyük kazalara hazırlığı güçlendirilmeli
Federasyonun açıklamasında, sağlık kuruluşlarının büyük endüstriyel kazalara müdahale planlarının önemli bir parçası olduğu belirtildi.
Travma, yanık, kimyasal maddeye maruz kalma ve yoğun bakım ihtiyaçlarının önceden hesaplanması gerektiğine dikkat çeken İSAF, bölgesel sağlık müdahale ve hasta sevk planlarının yenilenmesini talep etti. Ayrıca hazırlanan planların gerçekçi kaza senaryoları üzerinden test edilmesi gerektiğini bildirdi.
İSAF'ın 7 maddelik acil eylem çağrısı
Federasyon, kamu kurumları ve sanayi kuruluşlarına yönelik yedi başlıkta önlem alınmasını istedi:
• Ulusal Endüstriyel Risk Envanteri oluşturulması
• Bölgesel Endüstriyel Acil Durum Planlarının hazırlanması
• Hastanelerin kitlesel yaralanmalara hazırlığının güçlendirilmesi
• Çok kurumlu endüstriyel kaza tatbikatlarının düzenli hale getirilmesi
• Çalışanların ve toplumun bilgilendirilmesi
• Denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının geliştirilmesi
• Sağlık ve afet yönetimi kurumları arasında sürekli koordinasyon sağlanması
"Kalkınma insan hayatını riske atarak sağlanamaz"
İSAF Genel Başkanı Mehmet Şeyhmus Ensari, üretim faaliyetlerinde insan hayatının geri plana itilmemesi gerektiğini belirterek büyük endüstriyel kazaların ardından sorumluların aranması yerine, bu olayları önleyecek sistemlerin önceden kurulmasının önemini vurguladı.
Ensari, insan hayatının hiçbir ekonomik kazançla kıyaslanamayacağını ifade ederek açıklamasını tamamladı.




