Altın Portakal Direktörü Yavuz: Kusurlarımız Oldu, Yönetmeliği Güncelleyemedik

Tuğçe ÇELİK

63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali 24–31 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek. Festival direktörü Deniz Yavuz, Film Forum’daki tartışmaların yanı sıra sansür ve şeffaflık sorunlarını, sinema sektörünün ekonomik koşullarını ve genç sinemacılara sağlanan destekleri BirGün’e anlattı.

Antalya Film Forum’a başvuran bazı sinemacılar, proje videolarının izlenmediğini öne sürdü. Değerlendirme sürecinde eksiklikler yaşandığını kabul eden Yavuz, şu ifadeleri kullandı:

"Çok kısıtlı bir sürede gerçekleşen bir forum sürecinden bahsedebiliriz. Bu bir mazeret değil. Kusurlarımız oldu. Yönetmelik güncellemelerini gerçekleştiremedik ve mevcut yönetmelik üzerinden ilerledik. Her şeye rağmen geçen yıl olduğu gibi başvurular alındı, ön jüriye iletildi ve değerlendirmeleri alındı. En nesnel hâliyle de sonuçlara göre finalistler açıklandı. Ön jüri isimlerini finalistlerle birlikte açıkladık. Bir finalistin yönetmeliğe uymadığını fark ettik ve başvuru sahibinin de onayıyla bu projeyi liste dışına aldık. Forum platformlarının özellikle ‘pitching’ bölümlerinde video zorunluluğu bulunmuyor. Değerlendirme kurullarındaki isimler kendi kriterlerini belirleyip incelemelerini yapıyor ve notlarını veriyor. Kendilerinin beyanına göre birçok projeye video izlemeden de kanaat getirebilmişler. Yanı sıra bu videoların izlenmesine rağmen izlenmemiş olarak görüntülenebileceği, video uygulaması şirketlerinin resmî web sitelerinde de bilgi olarak yer alıyor. Bu konuyla ilgili söylemek istediğim şudur: Biz Film Forum yönetimi olarak bu hususlardaki düzenlemeleri çok daha net ortaya koymalıyız, ön kurullarımızı daha detaylı bilgilendirmeliyiz. Başvuru sahipleri de evrakın bilinçli ya da kısıtlı bir şekilde izlenmediğini düşünmemeliler. Teknik sebepler ya da değerlendirme kriterleri nedeniyle videolar izlenmeyebiliyor."

Sosyal medya hesaplarındaki eleştirel yorumların silindiği iddialarını ise reddeden Yavuz, "Festivalin ve Film Forum’un sosyal medya hesaplarındaki olumsuz bütün yorumlar okunabilir. Geçmişe dönük yazılanlar da. Bu süreçte Film Forum paylaşımlarının tamamında düzeltmeler yapıldı. Bu düzeltmeler çok vakit geçmeden gerçekleşti. Bu esnada paylaşımların altına yazılanlar da revizyon sırasında otomatik olarak kalktı. Bu bir mecburiyetti. Düzeltmelerin ardından aynı paylaşımlar yoruma açık şekilde yerine kondu ve altına aynı ve başka yorumlar da yazıldı. Hepsi yerinde duruyor. Irkçı, hakaret içeren yorumlar haricinde hiçbir zaman hiçbir kelimeyi prensip olarak kaldırmıyoruz. Ne böyle bir yetkimiz var ne de anlayışımız" dedi.

Altın Portakal’ın geçmişinde sansür tartışmaları da bulunuyor. Yavuz, 60. yılında gerçekleştirilemeyen festivali hatırlatarak 2024 sonrasında izlenen yolu şöyle anlattı:

"En son 60. yılda bir sansür vakası yaşanmıştı ve festival gerçekleşmemişti. 2024 yılından itibaren bütün bölümlerimizde işleyişin tamamı şeffaf; öncesinde yapılan açıklamalar, basın bültenleri, başvuru süreçlerinin ilanı, jürilerin açıklanması gibi açık uygulamalarla ilerliyor. Festivalin altı ana bölümünün her biri alanında uzman koordinatörler liderliğinde hazırlanıyor. Potansiyel filmlerle yıl boyu görüşmeler yapılıyor. Yanı sıra bütün departmanlarımız diğer departmanlara ihtiyaç doğrultusunda destek oluyor… Eksiklik yaşadığımız programlarımıza da elimizden geldiği kadar destek veriyoruz ve gelişim, katkı amacıyla ayakta tutmaya çalışıyoruz."

Türk sinemasındaki üretim koşullarına dikkat çeken Yavuz, sektördeki daralmayı şu sözlerle özetledi: "Her geçen gün yerli yapımların nicelik olarak azaldığını üzülerek gözlemlemekteyiz. Vizyonda çokça yerli film yok, festivallere başvuran filmlerin sayıları düştü. Özellikle yurt dışında kazanılan film ödüllerinin sayısı azaldı. Gözle görülür bir düşüş var ama yine de umutsuz değiliz. Pandemiden sonra allak bullak olan sinema piyasası yavaş yavaş da olsa toparlanma eğiliminde."

Ekonomik koşullar, Altın Portakal’ın bütçesini de gündeme getiriyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin desteğine işaret eden Yavuz, "Altın Portakal son sekiz yıldır bütçe açısından kendi yağında kavruluyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin çabaları ve maddi sponsorluğunda gerçekleşiyor. Bu çok kıymetli bir yaklaşım. Belediyenin kaynakları da elbette sonsuz değil. Günümüz ekonomik şartlarında en iyisini çıkarmaya, üstün destek ve özveriyle festivali üstlenmeye ve en iyi şekilde tamamlamaya gayret gösteriyoruz" ifadelerini kullandı.

Yavuz, bu yılki Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması seçkisini son yılların en ilginç seçkilerinden biri olarak nitelendirdi: "Bu yılki Altın Portakal Ulusal Uzun Metraj Yarışması seçkisi son yılların en ilginç seçkisi diyebiliriz. Usta yönetmenlerin tesadüfen denk geldiği bir seçki. İlk filmler de var, üç kadın yönetmen filmi var. Bir film de yeni bir janrla karşımızda."

Festivalde genç sinemacılara yönelik programlar da yer alıyor. Bu alandaki çalışmaları anlatan Yavuz, "Ulusal seçkilerde ilk filmleri görmek bizi çok mutlu ediyor. Ana yarışmada Behlül Dal En İyi İlk Film Ödülü mevcut. Sinema Okulları Öğrenci Filmleri Yarışması’nı üç yıldır ara vermeden yapıyoruz ve bu bölüme olan ilgi yüksek. Öğrenci projelerini sinema profesyonelleriyle buluşturmaya çalışıyoruz ve bunu da başarıyoruz. 13. kez gerçekleşecek Film Forum’a geçen sene yeni bir platform ekledik. İlk uzun metraj projeleri için bir sunum platformu. İki yıldır bu platforma 200’e yakın başvuru alıyoruz" dedi.

Festivalin bu yılki sloganı “Daima”. Yavuz, bu tercihin gerekçesini şöyle açıkladı: "Slogan aslında doğrudan festivalle bağlantılı. Bu bir film festivali ve sürdürülebilirliği çok önemli. Bu kentle özdeşleşmiş, devamında da ülkenin bir kültür-sanat değeri hâline gelmiş. Geçen yıl festivalin uzun süredir yüklenicisi olan ANSET çok ciddi bir soruşturmadan geçti. Altın Portakal ve diğer kültür-sanat etkinlikleri incelendi. Bu zorluklar altında bir edisyon daha hazırlanıyor ve daima da hazırlanmalıdır. Ne olursa olsun sinemanın ışığı aydınlatmaya daima devam etmelidir."

Altın Portakal’ın yalnızca festival haftasıyla sınırlı kalmaması da gündemde. Yavuz, kültür merkezinin sağlayabileceği olanaklara işaret etti: "Aktif festival haftaları dışında yıl boyu süren bir festival yansıması ve programı düşünüyoruz. Altın Portakal’ın en önemli avantajı kendisine ait bir kültür merkezi olması. Bu merkezin de geliştirilmeye ihtiyacı var ama yine de bir avantaj. Bu kültür merkezinde yıl boyu film gösterimleri gerçekleştirilebilir. Bu bir adım olabilir."