Yıl başından beri yükselişte olan altının onsu 28 Mart'ta bir rekor daha kırarak 3.077 doların üzerini gördü. 24 ayar gram altın serbest piyasada ilk defa 3 bin 772 TL'ye çıktı. 19 Mart'ta gram altının fiyatı 3 bin 711 TL, ons fiyatı 3.037 dolara ulaştı. Altının 2025'teki yükselişi yüzde 25'i geçti. Yatırım bankası Goldman Sachs, 17 Şubat'ta 2025 yıl sonu öngörüsünü 3 bin 100 dolara yükseltmişti.
Peki altının fiyatı neden yükseliyor? Bu yükseliş devam edecek mi?
Lirada değer kaybı: Reuters'a göre Merkez Bankası beş ila 10 milyar dolar sattı.
Trump'ın tetiklediği ticaret savaşları tedirginlik yaratıyor. BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan altın ve para piyasaları uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk'e göre rekor kırılmasının ardındaki en büyük etken, ABD Başkanı Donald Trump'ın ticaret savaşlarına dair açıklamaları. Yıldırımtürk, "Altın fiyatları bu yıl, ekonomik veriler, faiz indirimleri gibi finansal gelişmelerle değil Trump'ın ticaret savaşını körükleyen ifadelerinin yarattığı belirsizlik ortamıyla şekilleniyor" diyor.
ABD Başkanı Trump, 20 Ocak'ta göreve geldikten hemen sonra Çin, Kanada ve Meksika'ya gümrük vergisi uygulayacağını ilan etmişti. Kanada ve Meksika'ya yönelik önerisini şimdilik dondurdu, ancak Çin'e yüzde 10'luk gümrük vergisi yürürlüğe girdi. Çin ise başta kömür olmak üzere ABD mallarına uyguladığı farklı vergilerle misillemeyle karşılık verdi. Trump, çelik ve alüminyum ithalatına 4 Mart'ta başlamak üzere yüzde 25 vergi koydu. Son olarak, X üzerinden 17 Şubat'ta yaptığı açıklamada ise ABD mallarına KDV gibi ek vergiler uygulayan tüm ülkelere "karşılıklı vergi" bağlamında "ne daha fazla ne de daha az" gümrük vergisi koyacaklarını ilan etti.
Gümrük vergilerinin Avrupa'ya sıçraması endişesi piyasaları tedirgin ediyor. Siyasi, ekonomik, jeopolitik nedenler altına talebi artırıyor. Altın ve para piyasaları uzmanı Şirin Sarı, altın talebinin "siyasi, ekonomik, jeopolitik nedenler dolayısıyla dünya çapında tabana yayıldığını" söylüyor. Sarı'ya göre "Ortadoğu'da ateşkese dair ümitlerin azaldığı, Rusya - Ukrayna arasındaki barışın zorluğunun anlaşıldığı" gergin jeopolitik ortam altının fiyatını etkileyen faktörler arasında.
Merkez bankalarının altın talebi fiyatı yükseltiyor.
Altına en büyük talep bir süredir merkez bankalarından geliyor. Başta Çin olmak üzere Rusya, Polonya, Hindistan, Türkiye merkez bankalarının altın alımları devam ediyor. Şirin Sarı, özellikle Çin ve Rusya'daki kendini güvensiz hisseden iç piyasalarda altın talebinin yükseldiğini vurguluyor. Bireysel yatırımcılar dışında kurumsal yatırımcıların da altına artan talebi söz konusu. Hem ABD'de hem de dünyada belirsizliğin hakim olduğu bir ortamda, altının güvenli liman özelliği ortaya çıkıyor ve talep artıyor. Talep arttıkça da fiyat yükseliyor.
Türkiye'de altına talep ne durumda?
Kapalıçarşı'nın nabzını tutan esnaflardan biri olan Mehmet Ali Yıldırımtürk, altının 3 bin dolar üzerine çıkacağı beklentisinin içeride de benzer şekilde olduğunu aktarıyor. Yıldırımtürk'e göre, kur korumalı mevduat hesaplarının bu sene sona erecek olması ve yatırım fonlarına getirilen stopaj oranlarındaki artış da vatandaşların altına yönelmelerini destekliyor. Türkiye'de altına talep, yüksek enflasyonun devam edeceği beklentisiyle de ilgili. Merkez Bankası, 7 Şubat'taki enflasyon raporunda yıl sonu beklentisini üç puan yükselterek yüzde 24'e çekmişti.
Altın dünyada nerelerde bulunuyor? 20. yüzyıl boyunca altın üretiminin başını Güney Afrika çekiyordu. Bugüne dek 210 bin ton altın yeryüzüne çıkarıldı. Bu miktar, bir basketbol sahası kadar alandan yükselen 8 katlı bir apartmanın hacmine denk geliyor. Türkiye'de halen 19 altın madeninde yılda 31 ton kadar altın üretiliyor.




