Evrensel
Haber akışına dön

Andromeda'da İki Yıldız Birleşti, James Webb Patlamadan 47 Gün Sonrasını Yakaladı

Andromeda'da İki Yıldız Birleşti, James Webb Patlamadan 47 Gün Sonrasını Yakaladı

Andromeda gökadasında küçük bir yıldız, Güneş'ten 18 bin kat parlak dev bir yıldızla birleşti. NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu, patlamanın zirvesinden sadece 47 gün sonra oluşan kalıntıları gözlemledi.

Astronomlar, komşu galaksi Andromeda'nın dış kesimlerinde nadir görülen bir yıldız birleşmesine tanık oldu. Küçük bir yıldızın, Güneş’ten 18 bin kat daha parlak bir süperdevin içine sarmal çizerek girmesiyle başlayan süreç şiddetli bir patlamayla sonuçlandı. NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu, patlamanın zirvesinden yalnızca 47 gün sonra, bu tür bir birleşmenin ardından yapılan en erken gözlemi gerçekleştirdi.

Columbia Üniversitesinden Viraj Karambelkar, yıldız birleşmelerinin önceden tahmin edilmesinin zorluğu nedeniyle gerçek zamanlı gözlemlenmesinin son derece güç olduğunu belirterek, "Sistemde 2023’te olağan dışı bir şeyler olduğunu fark ettik ve izlemeye devam ettik. Ardından 2025’te patladı. Webb, patlamanın zirvesinden sadece 47 gün sonra Bao’yu gözlemledi. Bu, böyle bir olayın bugüne kadarki en erken takibiydi" dedi.

"Büyük Bao" ve "Küçük Bao"nun birleşme süreci

Araştırmacıların "Bao" (resmi adıyla AT 2025abao) ismini verdiği sistemde, iki yıldız binlerce yıl boyunca birleşmeden birbirinin etrafında döndü. Ancak küçük yıldızın, büyük yıldızın dış atmosferine sürtünmeye başlamasıyla süreç hızlandı ve iki yıldız sadece 7 yörünge turunun yani yaklaşık 27 ardından birleşti.

Bilgisayar simülasyonları ve gözlemlere göre Büyük Bao, birleşme öncesinde Güneş’in yaklaşık 7 katı kütleye, 350 katı yarıçapa ve 18 bin katı parlaklığa sahip bir süperdevdi. Küçük Bao'nun kütlesinin ise Güneş'in yaklaşık yüzde 70’i kadar olduğu hesaplandı.

Küçük Bao'nun, devin dış gaz katmanlarında ilerlerken sürtünme nedeniyle yörünge enerjisi kaybettiği ve merkeze doğru çekilerek çekirdekle birleştiği belirlendi. Çalışmanın ortak yazarlarından Kishalay De, bu son karşılaşmayı "yaşayan bir yıldızın içinde bir bombanın patlamasına" benzetti.

2023’ten 2025’e adım adım takip edildi

Astronomlar, patlamanın ardından ortaya çıkan ve "gençleşmiş" olabileceği değerlendirilen yıldızı uzun soluklu gözlem verileriyle geriye dönük olarak izledi.

NASA’nın emekliye ayrılan NEOWISE teleskobunun arşiv verilerinde yıldızın parlaklığındaki olağan dışı değişimler şubat 2023'te fark edildi.

Eylül 2024'ten itibaren WINTER gözlemleri toz salımını ve parlaklık artışını kaydederken, NASA’nın SPHEREx teleskobu temmuz 2025’te görünür ışıkta hızlı sönümlemeye karşılık kızılötesinde parlaklık artışını saptadı.

17 Ekim 2025'te ise Zwicky Transient Facility, parlaklık ve sıcaklıktaki ani sıçramayla patlamayı tespit etti. Bunu kasım ayında Swift ve Gemini North gözlemleri, 24 Aralık 2025’te ise James Webb’in orta kızılötesi ölçümleri izledi.

Nancy Grace Roman daha fazla veri sunacak

Araştırmacılar, birleşmenin ardından Bao’nun nihai iç yapısının ve kütle dağılımının nasıl yerleşeceğinin ilerideki gözlemlerle netleşeceğini belirtiyor.

NASA’nın yeni fırlatılan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun gerçekleştireceği geniş taramaların da benzer kozmik olayları ortaya çıkararak yıldız birleşmelerine dair çok daha fazla veri sunması bekleniyor.

Evrensel seninle güçlü!

31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.

E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...

Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...

Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.

Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi

İndir, Oku, Dinle...

Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.

App Store'dan İndir

Google Play'den İndir

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
evrensel.net