Ankara'da Seçim Sistemi Hazırlığı: Cumhur İttifakı Dar Bölgeyi Masaya Yatırdı

Ankara kulislerinde seçim sisteminin değiştirilmesine ilişkin yeni bir hazırlık yapıldığı konuşuluyor. Yeniçağ'ın AK Partili kaynaklardan edindiği bilgiye göre AK Parti'de, son dönemde yaşanan siyasi gelişmeler ve kamuoyu araştırmalarına yansıyan oy düşüşünün ardından seçim sisteminin değiştirilmesi ve “dar bölge” modeline geçilmesi gündemde.

MHP lideri Devlet Bahçeli'nin gündeme taşıdığı “100 İl 1000 İlçe” projesinin de kulislerde seçim çevrelerinin yeniden yapılandırılması tartışmasıyla birlikte ele alındığı belirtiliyor.

Yeniçağ'ın edindiği bilgilere göre AK Partili kurmaylar, mevcut seçim sisteminin değiştirilmesi ve Türkiye'nin daha küçük seçim çevrelerine ayrılmasını öngören "dar bölge seçim sistemine" geçilmesi konusunda hazırlıklara başladı.

Kulislerde bu arayışın arkasında son dönemde yaşanan siyasi gelişmeler, kamuoyuna yansıyan anket sonuçları ve seçimlerde ortaya çıkabilecek sandalye dağılımına ilişkin hesapların bulunduğu ifade ediliyor.

Özellikle fon vurgunu soruşturmasının ardından AK Parti'nin %6 oranında oy kaybettiği yönündeki değerlendirmelerin parti yönetiminde dikkatle takip edildiği belirtiliyor.

AK Parti kulislerinde yapılan değerlendirmelerde, mevcut tabloyla seçime gidilmesi halinde Cumhur İttifakı açısından ciddi milletvekili kayıplarının ortaya çıkabileceği konuşuluyor.

Kulislerde konuşulan bir diğer dikkat çekici başlık ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın fon soruşturmasına yaklaşımı.

Edinilen bilgilere göre Erdoğan'ın soruşturmanın siyasi sonuçlarından bağımsız yürütülmesini istediği, yakın çevresine ve parti kurmaylarına, “Taviz vermeyin. Kim varsa cezasını çekecek.” mesajını verdiği aktarılıyor.

AK Parti içinde, soruşturmanın partiye verebileceği siyasi zararın farkında olunduğu ancak Erdoğan'ın dosyada herhangi bir koruma görüntüsü oluşmasına kesinlikle karşı çıktığı öne sürülüyor.

Buna karşın parti kurmaylarının önündeki asıl sorunun, yaşanan gelişmelerin seçim sandığına nasıl yansıyacağı olduğu belirtiliyor.

İşte seçim sisteminin değiştirilmesi tartışmasının da tam bu noktada hız kazandığı ifade ediliyor.

Cumhur İttifakı'nın diğer ortağı MHP'de ise kamuoyunda yayımlanan seçim anketlerinin yakından takip edildiği belirtiliyor. Özellikle bazı araştırmalarda MHP'nin yüzde 7'lik seçim barajının altında gösterilmesinin parti yönetiminde rahatsızlık yarattığı öne sürülüyor. MHP kulislerinde esas rahatsızlığın yalnızca anketlerdeki oranlardan değil, “MHP'nin barajı geçemediği” algısının kamuoyunda giderek normalleşmesinden kaynaklandığı değerlendiriliyor. Edinilen kulis bilgisine göre Devlet Bahçeli'nin kurmaylarına “MHP Terörsüz Türkiye'nin mimarıdır. Türkiye'de terörü bitiren partidir. MHP'nin barajı geçememesi gibi bir kaygısı da yoktur. Anket şirketlerinin manipülasyonlarına karşı derhal harekete geçin.” yönünde talimat verdiği konuşuluyor.

MHP yönetiminin önümüzdeki süreçte kamuoyu araştırmalarının yöntemleri, finansman yapıları ve sonuçların kamuoyuna sunuluş biçimleri konusunda daha sert bir siyasi söylem geliştirebileceği, Meclis'e bir kanun teklifi vererek anket sonuçlarının yayımlanmasına belirli kısıtlamalar getirilebileceği ifade ediliyor.

Dar bölge seçim sistemi, ülkenin milletvekili sayısına göre çok sayıda küçük seçim çevresine bölünmesi esasına dayanıyor. Klasik tek üyeli dar bölge modelinde her seçim çevresinden yalnızca bir milletvekili seçiliyor. Seçmen, geniş bir il veya çok milletvekilli seçim çevresi yerine kendi bölgesindeki adaylar arasında tercih yapıyor. Akademik kaynaklarda da tek üyeli çoğunluk sisteminin, seçim çevrelerinin büyüklüğü bakımından “dar bölge sistemi” veya “dar bölgeli seçim sistemi” olarak adlandırıldığı belirtiliyor.

Türkiye'de ise mevcut sistemde seçim çevrelerinden birden fazla milletvekili çıkarılıyor ve milletvekillikleri partilerin aldıkları oylar üzerinden d'Hondt sistemiyle dağıtılıyor. Dar bölge modeline geçilmesi halinde Türkiye'nin seçim haritasının baştan oluşturulması, her bölgenin seçmen sayısının belirlenmesi ve yüzlerce yeni seçim çevresinin sınırlarının çizilmesi gerekecek. Bu nedenle düzenleme yalnızca teknik bir seçim sistemi değişikliği değil, milletvekili dağılımını doğrudan etkileyebilecek kapsamlı bir siyasi reform anlamına geliyor.

Ankara kulislerinde yapılan değerlendirmelere göre dar bölge seçeneğinin Cumhur İttifakı açısından en önemli özelliği, seçim yarışını ülke genelindeki toplam oy oranlarından çıkarıp bölge bölge aday yarışına dönüştürme potansiyeli. Mevcut sistemde partilerin seçim çevresinde aldıkları oyların tamamı milletvekili dağılımını etkilerken, tek üyeli dar bölge sisteminde yarış büyük ölçüde o seçim çevresinde birinci olacak adayın kim olduğu üzerinden şekilleniyor. Bu model, özellikle belirli bölgelerde güçlü teşkilata, yüksek tanınırlığa sahip adaylara ve kemik seçmen desteğine sahip partilere avantaj sağlayabiliyor.

AK Parti'nin Türkiye'nin çok sayıda il ve ilçesinde uzun yıllardır güçlü bir teşkilat ağına sahip olması nedeniyle parti içinde dar bölge modelinin mevcut oy oranından daha yüksek bir milletvekili temsil oranı oluşturabileceği hesabının yapıldığı öne sürülüyor.

MHP açısından ise özellikle Orta Anadolu, İç Anadolu'nun bazı bölümleri ve milliyetçi seçmenin yoğun olduğu seçim çevrelerinde güçlü yerel adaylarla milletvekilliği kazanma ihtimalinin öne çıktığı değerlendiriliyor.

Cumhur İttifakı cephesinde yapıldığı belirtilen hesapların merkezinde üç başlık bulunuyor.

Birincisi, AK Parti ve MHP'nin toplam oyundan ziyade seçim çevresi bazındaki birinciliklerinin milletvekilliğine dönüşmesi.

İkincisi, muhalefet oylarının çok sayıda partiye veya adaya bölündüğü bölgelerde Cumhur İttifakı adayının daha düşük bir oy oranıyla seçim çevresini kazanabilme ihtimali.

Üçüncüsü ise ittifakın ortak aday stratejisi uygulayabilmesi.

Dar bölge modelinde AK Parti ile MHP'nin aynı seçim çevresinde birbirine rakip aday çıkarmak yerine tek aday üzerinde uzlaşması halinde, muhalefetin parçalı adaylarla yarıştığı bölgelerde Cumhur İttifakı'nın önemli bir avantaj elde edebileceği değerlendiriliyor.

Ancak aynı denklem muhalefet açısından da geçerli.

YENİ Parti, İYİ Parti veya diğer muhalefet partilerinin seçim çevrelerinde ortak aday çıkarması halinde bu kez Cumhur İttifakı'nın avantajı ortadan kalkabilir. Bu nedenle dar bölge sisteminin sonucu yalnızca oy oranlarına değil, partilerin seçim ittifakı ve aday belirleme stratejilerine de doğrudan bağlı olacak.

Kulislerde seçim sistemi tartışmasıyla birlikte yeniden gündeme gelen en önemli başlıklardan biri de Devlet Bahçeli'nin “100 İl 1000 İlçe” projesi. Bahçeli, 1 Kasım 2026'da projenin ayrıntılarını kamuoyuna açıklayarak 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngördüklerini duyurdu. MHP lideri projeyi kamu yönetiminin etkinleştirilmesi ve idari yapının yeniden düzenlenmesi çerçevesinde anlattı.

Ancak Ankara kulislerinde bu projenin seçim sistemi tartışmalarından bağımsız olmadığı öne sürülüyor. Edinilen bilgilere göre yeni illerin ve ilçelerin oluşturulmasıyla ortaya çıkacak idari haritanın, ileride yapılabilecek bir dar bölge düzenlemesinde yeni seçim çevrelerinin belirlenmesini kolaylaştırabileceği değerlendiriliyor.

Ankara'da birbiri ardına yaşanan gelişmeler ise kulislerde tek bir siyasi denklemin parçaları olarak okunuyor.

Fon soruşturmasının ardından AK Parti'nin oylarındaki değişim...

MHP'nin seçim anketlerinden duyduğu rahatsızlık...

Bahçeli'nin “100 İl 1000 İlçe” çıkışı...

Ve son olarak dar bölge seçim sisteminin yeniden gündeme gelmesi...

Cumhur İttifakı cephesinde bütün hesapların yaklaşan seçimler öncesinde TBMM'deki sandalye aritmetiğine çevrildiği değerlendirmeleri yapılıyor.

Kulislerde önümüzdeki dönemde seçim sistemi değişikliğine ilişkin teknik çalışmaların hızlanabileceği, özellikle seçim çevrelerinin nasıl oluşturulacağı, dar bölgenin hangi modelle uygulanacağı ve yeni il düzenlemesinin seçim haritasına nasıl yansıyacağı başlıklarının tartışılacağı belirtiliyor.

Şimdilik ortada kamuoyuna açıklanmış resmi bir dar bölge düzenlemesi bulunmuyor. Ancak Ankara'da konuşulanlara bakılırsa, yaklaşan seçimlerin yalnızca hangi partinin ne kadar oy alacağı üzerinden değil, oyların milletvekilliğine hangi sistemle dönüştürüleceği üzerinden de şekilleneceği yeni bir dönem başlıyor.