Antalya’da İklim Sözü Eğirdir’de Koruma Kararı

Türkiye, dünyanın en önemli iklim buluşmalarından COP31’e ev sahipliği yapıyor. Antalya’da 11-12 Kasım’da düzenlenen Liderler Zirvesi’nde devlet ve hükümet başkanları iklim krizini, kuraklığı ve doğal kaynakların korunmasını tartıştı.

Ancak bu görüşmelerin hemen ardından, 14 Kasım tarihli Resmî Gazete’de dikkat çekici bir karar yayımlandı.

2021 yılında Eğirdir Gölü’ndeki bazı alanları “Kesin Korunacak Hassas Alan” olarak tescil eden Cumhurbaşkanı Kararı yürürlükten kaldırıldı.

Üstelik 2021 tarihli kararın ekindeki kroki, koruma kapsamının yalnızca kıyıdaki parsellerden ibaret olmadığını, gölün su yüzeyini de kapsadığını gösteriyor.

Peki, kuraklık nedeniyle her geçen yıl biraz daha küçülen bir gölün en yüksek koruma statüsü neden kaldırıldı?

Kararın gerekçesi henüz kamuoyuna açıklanmış değil ama konunun önemi nedeniyle üzerine biraz konuşalım isterim.

Koruma kararının da bir gerekçesi olmalı

Anayasa’nın 56. maddesi, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına alıyor. Çevrenin korunmasını hem devlete hem vatandaşlara ödev olarak yüklüyor.

63.madde ise daha açık bir yükümlülük getiriyor: Devlet, tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlamak zorunda.

Elbette idarenin bilimsel değerlendirmeler sonucunda koruma statülerini değiştirme yetkisi bulunuyor. Ancak yetkinin varlığı, alınacak her kararın hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

Nitekim Cumhurbaşkanı kararlarına karşı, yayımından itibaren genel olarak 60 günlük dava açma süresi içinde Danıştay’da iptal davası açılabilir. Mahkemenin inceleyeceği temel meselelerden biri de işlemin sebep ve kamu yararı yönünden hukuka uygunluğudur.

Türkiye Tabiatını Koruma Derneği’nden Dr. Erol Kesici, kararın gölün ekolojik geleceği açısından riskler taşıdığını belirtiyor. Doç. Dr. Cihan Dönmez ise eski ve yeni koruma haritalarıyla bilimsel gerekçelerin açıklanmasını istiyor.

Bu talepler son derece yerinde.

İklim mücadelesi kürsülerde başlamaz

Bu kararın nasıl bir bilimsel bütünlük içinde alındığı açıklanmalı.

Yanlış anlaşılmasın: Karar, gölün doğrudan yapılaşmaya açıldığı anlamına gelmiyor. Ancak bu durum, koruma statüsünün neden kaldırıldığını sorgulamamıza engel değil.

COP31’e ev sahipliği yapmak önemli bir diplomatik başarı olabilir. Fakat çevre politikasının gerçek başarısı, uluslararası toplantılarda verilen taahhütlerin ülke içinde ne ölçüde uygulandığıyla anlaşılır.

Çünkü iklim kriziyle mücadelede asıl sınav, Antalya’da verilen sözlerle Eğirdir’de alınan kararların birbirini tutup tutmadığıdır.