Antalya'daki İklim Zirvesi Öncesi AB'den Kritik Uyarı: Bu Yıl 1,5 Derecelik Eşik Aşılacak

Antalya'da düzenlenecek COP31 iklim zirvesi öncesinde Avrupa Birliği'nden kritik bir uyarı geldi. 2026, küresel sıcaklık konusunda korkulan eşiğin aşıldığı bir yıl olacak.

2015 yılında imzalanan Paris İklim Anlaşması kapsamında ülkeler, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 2°C'nin altında tutmayı, hatta mümkünse 1,5°C ile sınırlandırmayı taahhüt etmişti. Ancak son yıllarda kaydedilen sıcaklıklar, bu hedefe ulaşmanın giderek zorlaştığını gösteriyor. Avrupa Birliği'nin iklim izleme kuruluşu Copernicus tarafından yayımlanan yeni veriler de bu konuda endişe verici bir tablo ortaya koyuyor. Copernicus'a göre 2026 yılının sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5°C'nin üzerinde bir sıcaklık artışıyla tamamlanacağı neredeyse kesinleşmiş durumda. Böylece 2024'ün ardından ikinci kez bir takvim yılı bu eşiğin üzerinde kapanmış olacak.

Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), bugün yayımladığı aylık iklim bülteninde, 2026'nın 1,5°C'lik ısınma eşiğini aşma ihtimalinin yüzde 99'un üzerinde olduğunu açıkladı. Kuruluşun istatistiksel modeline göre yıl genelindeki sıcaklık artışının 1,56°C ile 1,61°C arasında gerçekleşmesi bekleniyor.

Üstelik sıcaklık artışı yalnızca yıl geneline yayılan bir eğilimden ibaret değil. Copernicus verilerine göre dünya, geçtiğimiz ekim ayında da yeni bir sıcaklık rekoru kırdı. Küresel yüzey hava sıcaklığı ekim ayında ortalama 15,35°C olarak ölçüldü. Bu değer, 1850-1900 yılları arasındaki sanayi öncesi dönem ortalamasının 1,75°C üzerinde.

Okyanuslarda da benzer bir tablo söz konusu. Kutup bölgeleri dışındaki deniz yüzeyi sıcaklığı ekim ayında ortalama 20,95°C'ye ulaşarak bu ay için şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin bağlı olduğu Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nde iklim stratejisi sorumlusu olarak görev yapan Samantha Burgess, rekor düzeydeki küresel ve okyanus yüzeyi sıcaklıklarının dikkat çekici bir sıcaklık eğilimini sürdürdüğünü belirtti. Burgess'e göre olağanüstü güçlü bir El Niño olayı da insan faaliyetleri nedeniyle zaten ısınmış olan iklime ilave sıcaklık ekliyor.

(El Niño, Pasifik Okyanusu'nun tropikal kesimindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayı. Bu olay sırasında okyanustan atmosfere daha fazla ısı aktarılması, dünya genelindeki ortalama sıcaklıkların da yükselmesine neden olabiliyor.)

Üstelik mevcut El Niño olayının henüz zirveye ulaşmadığı belirtiliyor. Eylül ayında, Pasifik Okyanusu'ndaki El Niño gelişimini takip etmek için kullanılan Niño 3.4 bölgesinde günlük sıcaklık rekoru kırıldı. İklim modellerinin büyük bölümü, devam eden olayın kayıtlara geçen en güçlü El Niño örneklerinden biri olacağını ve bu kış deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin yaklaşık 4°C üzerine çıkabileceğini öngörüyor.

Kraliyet Meteoroloji Derneği tarafından düzenlenen bir basın toplantısında da bu gelişmenin küresel sıcaklıklar üzerindeki olası etkileri ele alındı. Toplantıda yapılan değerlendirmelere göre güçlü El Niño, küresel sıcaklık artışını geçici olarak 1,6-1,8°C seviyesine kadar çıkarabilir. Meteorologlar, bunun 2027 yılının şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yıl olmasına katkıda bulunabileceğini düşünüyor.

Samantha Burgess de 2023-2026 dönemini kapsayan dört yıllık ortalama sıcaklık artışının 1,5°C'nin üzerine çıkmasının beklendiğini açıkladı. Bu gelişmenin tek bir yılın rekor kırmasından daha önemli olduğuna dikkat çeken Burgess, uzun süreli ortalamalardaki yükselişin küresel ısınmanın ne kadar kalıcı hâle geldiğini gösterdiğini vurguladı.

Copernicus'un tahminleri, 2026'nın şimdiye kadar kaydedilen en sıcak ikinci yıl olacağına işaret ediyor. Kuruluş, bu yılın 2024'te kırılan sıcaklık rekorunu yakalama veya aşma ihtimalini yüzde 20 olarak hesaplıyor. Üstelik Copernicus'un öngörüleri daha temkinli tarafta. Farklı araştırma kuruluşlarının kullandığı veri setleri, yeni bir rekor ihtimalinin daha yüksek olabileceğini gösteriyor. Örneğin Carbon Brief tarafından yapılan analizde, 2026'nın kayıtlara geçen en sıcak yıl olma ihtimali yüzde 97 olarak hesaplandı.

Copernicus'un bu son değerlendirmesi, dünyanın dört bir yanından liderlerin 9 Kasım Pazartesi günü Antalya'da başlayacak COP31 İklim Zirvesi için bir araya gelmesinden yalnızca birkaç gün önce yayımlandı. İki hafta sürmesi planlanan zirvede ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yeni adımlar atması bekleniyor. Copernicus'un son raporunda ortaya koyduğu endişe verici tablo, bu zirvede alınacak kararları daha da kirtik hâle getiriyor.