Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) liderleri, Shenzhen'de yayımladıkları vizyon belgesinde 2027-2030 dönemini kapsayan Ticaretin Dijitalleşmesi İş Birliği Çerçevesi'ni memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı. Dijital teknolojilerin uluslararası ticareti ve işlemlerin yürütülme biçimini değiştirdiğine işaret edilen belgede, 12 iş birliği alanı üç başlık altında düzenlendi.
Apec'te Sınır Ötesi Dijital Ticaret Çerçevesi Kabul Edildi

Söz konusu çerçevenin, APEC'in 2040 Putrajaya Vizyonu çizgisinde açık, dinamik, dirençli ve barışçıl bir Asya-Pasifik topluluğu inşa etme hedefine katkı sunacağı belirtiliyor. Elektronik imza, veri güvenliği, dijital ödemeler ve gümrük süreçlerinin dijitalleştirilmesi gibi başlıkları içeren adımlarla bölgede daha hızlı, güvenli ve uyumlu bir ticaret ortamı oluşturulması amaçlanıyor.
Ticaretin dijitalleşmesini destekleyen düzenlemeler
Metinde, bir imzanın hukuki geçerliliğinin yalnızca elektronik ortamda atıldığı gerekçesiyle reddedilmemesi gerektiği vurgulanıyor. Üye ekonomiler, gönüllülük esasına dayanarak elektronik imza kullanımını ve karşılıklı tanınmasını teşvik etmeye, birbiriyle uyumlu elektronik kimlik doğrulama sistemlerini desteklemeye davet ediliyor.
Belgede ayrıca üye ekonomilerin ulusal mevzuatlarını Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu'nun (UNCITRAL) elektronik ticaret, elektronik imza ve devredilebilir elektronik kayıtlara ilişkin model kanunlarıyla uyumlu hâle getirmeleri özendiriliyor. Elektronik iletimlerden gümrük vergisi alınmamasına yönelik moratoryuma da destek veriliyor.
Ticaret politikalarında deneyim paylaşımı
İkinci başlıkta, sınır ötesi veri akışının kolaylaştırılması, işletmeler ile tüketicilerin dijital işlemlere duyduğu güvenin artırılması, verilerin ve mahremiyetin korunması öne çıkıyor. APEC Mahremiyet Çerçevesi ve APEC Sınır Ötesi Mahremiyet Kuralları Sistemi gibi araçlar üzerinden üye ekonomilerin veri koruma mekanizmaları arasındaki uyumun güçlendirilmesi hedefleniyor. Ticari işlemlerin daha güvenli kılınması, verilerin izinsiz paylaşımının engellenmesi ve bilişim sistemlerine yönelik tehditlere karşı koruma sağlanması da öncelikler arasında yer alıyor.
Çerçeve, standartların uygulanmasında kazanılan tecrübelerin paylaşılmasını, çevrimiçi sunulan hizmetlerin önündeki gereksiz engellerin azaltılmasını ve dijital ticaretin APEC Hizmetler Endeksi'ne dâhil edilmesini öngörüyor. Mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital ekonomiye katılımının kolaylaştırılması, çevrimiçi korsanlıkla ve ticari sırların haksız kullanımıyla mücadele de bu başlık altında ele alınıyor.
Ticari işlemlerde dijital teknolojilerin kullanımı
Üye ekonomiler, ticari işlemlerde kullanılan resmî formları dijital ortamda erişime açmaya ve elektronik olarak sunulan formları kâğıt nüshalarla hukuken eşdeğer saymaya çağrılıyor. Gümrük ve ticaret süreçleri dijital ortama aktarılırken hükümetler için hazırlanan, gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesine ilişkin ilkelerin dikkate alınması tavsiye ediliyor.
Elektronik fatura sistemlerinin birbiriyle uyumlu çalışması ve uluslararası standartlara dayalı, güvenli ve verimli sınır ötesi ödeme altyapılarının geliştirilmesi de öncelikli alanlar arasında bulunuyor. Belgede, yeni ödeme hizmeti sağlayıcılarının aracılık ettiği elektronik ödemelerdeki hızlı yükselişe dikkat çekiliyor.
Uygulama ve izleme
Üye ekonomiler arasındaki iş birliği gönüllülük ve uzlaşı ilkelerine dayanacak. Bağlayıcı olmayan çerçevenin hayata geçirilmesinde her ekonominin kapasitesi, politika öncelikleri ve hazırlık seviyesi gözetilecek. Uygulamanın yürütülmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesi sorumluluğunu APEC Ticaret ve Yatırım Komitesi üstlenecek; komite elde edilen ilerlemeyi yıllık raporunda aktaracak.



