Ara Seçimi Demokratlar Kazanırsa Trump Azledilebilir Mi?

ABD'de Kongre'nin kontrolünü belirleyecek kritik ara seçimlerde Demokratların güçlü bir sonuç elde etmesi ihtimal dahilinde. Anketler, partinin hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kazanabileceğine işaret ederken, böyle bir sonuç Başkan Donald Trump hakkında üçüncü kez azil süreci başlatılmasının önünü açabilir.

ABD'de seçmenler, Kongre'nin iki kanadı olan Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü belirleyecek kritik ara seçimler için salı günü sandık başına gitti.

Cumhuriyetçiler Kongre'deki dar çoğunluklarını korumaya çalışırken, Demokratlar çekişmeli seçim bölgelerinde kazanacakları sandalyelerle her iki kanatta da kontrolü ele geçirmeyi hedefliyor.

Seçim öncesinde Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi'nde 218'e karşı 214, Senato'da ise 53'e karşı 47 sandalyeyle çoğunluğu elinde bulunduruyordu.

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanmak için net üç, Senato'da ise net dört sandalye elde etmesi gerekiyor.

Demokratların zaferi, Trump yönetiminin kalan iki yılını önemli ölçüde etkileyebilir. Parti, Kongre'nin kontrolünü ele geçirmesi halinde Trump'ın politikalarını engelleme, yönetimin faaliyetleri hakkında kapsamlı soruşturmalar yürütme ve başkan hakkında yeni bir azil süreci başlatma yetkisine sahip olacak.

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanması, Trump hakkında üçüncü kez azil süreci başlatmalarına olanak sağlayabilir.

ABD Anayasası'na göre başkan hakkında azil suçlaması yöneltme yetkisi yalnızca Temsilciler Meclisi'ne ait.

Bu nedenle Demokratların Cumhuriyetçilerden destek almadan böyle bir süreç başlatabilmesi için Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesi gerekiyor.

Azil süreci, genellikle Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi tarafından yürütülen bir soruşturmayla başlıyor.

Komite, başkanın görevini kötüye kullandığına ilişkin iddiaları araştırabiliyor, tanıkları ifadeye çağırabiliyor ve gerektiğinde başkanın kendisinin de ifade vermesini talep edebiliyor.

ABD Anayasası azil gerekçelerini "vatana ihanet", "rüşvet" ve daha geniş bir kavram olan "ağır suçlar ve kabahatler" şeklinde tanımlıyor.

Komitenin yeterli gerekçe bulunduğuna karar vermesi halinde hazırlanan azil maddeleri Temsilciler Meclisi'nin oylamasına sunuluyor.

Azil maddelerinden herhangi birinin basit çoğunlukla kabul edilmesi, başkanın resmen azledilmesi anlamına geliyor. Ancak bu aşama, başkanın görevden alınmasıyla sonuçlanmıyor.

Dosya daha sonra yargılama için Senato'ya gönderiliyor.

Başkanın görevden alınabilmesi için Senato'da hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor. Senato'nun 100 üyesinin tamamının katıldığı bir oylamada bu, en az 67 oy anlamına geliyor.

Mahkûmiyet halinde başkan derhal görevden alınıyor ve yerine başkan yardımcısı geçiyor.

Senato ayrıca başkanın gelecekte federal kamu görevlerinde bulunmasını engelleyecek bir karar da alabiliyor.

Dolayısıyla Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanması Trump hakkında yeni bir azil sürecinin önünü açsa da, başkanın görevden alınması için Senato'da çok daha geniş bir desteğe ihtiyaç duyulacak.

Demokratların seçimleri kazanması halinde Trump yönetimine yönelik bir dizi kapsamlı soruşturma başlatması bekleniyor.

Temsilciler Meclisi Demokrat Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, eylül ayında ABC News'e verdiği röportajda Trump'ın üçüncü kez azledilmesi olasılığına ilişkin soruya, "Hiçbir seçeneği gündeme almış değiliz, hiçbir seçeneği de dışlamış değiliz," yanıtını verdi.

Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri Steve Scalise ise Demokratların seçimleri kazanması halinde Trump hakkında ilk günden azil süreci başlatmaya çalışacağını öne sürdü.

Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi'nin en üst düzey Demokrat üyesi Robert Garcia, partinin çoğunluğu kazanması durumunda soruşturmaların hangi alanlara odaklanabileceğine ilişkin ipuçları verdi.

Garcia'nın açıklamalarına göre Demokratların gündeminde Trump ailesinin ticari faaliyetleri, Jeffrey Epstein dosyaları, göçmenlere yönelik federal uygulamalar, şirketlerin aşırı kâr elde etmesi ve Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın aşı politikaları bulunuyor.

The Washington Post'un geçen hafta yaklaşık bir düzine Kongre çalışanı, lobici, avukat, yatırımcı ve şirket yöneticisine dayandırdığı haberine göre Demokratlar, Trump yönetimiyle bağlantılı savunma teknolojisi, imalat ve madencilik şirketlerini de soruşturmayı planlıyor.

Ancak Demokratların bu soruşturmalardan azil gerekçesi çıkarabilecek bulgulara ulaşması halinde bile süreci başlatıp başlatmama konusunda siyasi bir karar vermesi gerekecek.

Çünkü Senato'da gerekli üçte iki çoğunluğa ulaşamamak, Trump'ın üçüncü kez aklanmasıyla sonuçlanabilir.

Donald Trump, ilk başkanlık döneminde Temsilciler Meclisi tarafından iki kez azledilen ilk ABD başkanı olmuştu.

İlk azil süreci 2019 yılında, Trump'ın Ukrayna'ya yapılacak askeri yardımı, dönemin Demokrat başkan aday adaylarından Joe Biden'a zarar verebilecek bir soruşturma başlatılması için baskı aracı olarak kullandığı iddiaları üzerine başladı.

Trump suçlamaları reddetti.

Demokratların kontrolündeki Temsilciler Meclisi, Trump'ı görevi kötüye kullanma suçlamasıyla 230'a karşı 197, Kongre'nin çalışmalarını engelleme suçlamasıyla ise 229'a karşı 198 oyla azletti.

Ancak 5 Şubat 2020'de Senato, Trump'ı her iki suçlamadan da akladı.

Görevi kötüye kullanma suçlamasında 52 senatör beraat, 48 senatör mahkûmiyet yönünde oy kullandı. Kongre'nin çalışmalarını engelleme suçlamasında ise beraat kararı 53'e karşı 47 oyla alındı.

Cumhuriyetçi Senatör Mitt Romney, görevi kötüye kullanma suçlamasında Trump'ın mahkum edilmesi yönünde oy veren tek Cumhuriyetçi oldu.

Trump ikinci kez ise 6 Ocak 2021'de destekçilerinin Kongre binasını basmasının ardından azledildi.

Baskın, Joe Biden'ın 2020 başkanlık seçimlerindeki zaferinin Kongre tarafından resmen onaylanmasını engelleme girişimi sırasında yaşandı.

Trump, seçimlerin kendisinden çalındığını defalarca iddia etmiş, ancak bu iddialar mahkemelerde reddedilmişti.

Demokratlar, 11 Ocak 2021'de Trump'ı "isyana teşvik" suçlamasıyla azletmek üzere harekete geçmişti.

Temsilciler Meclisi, iki gün sonra 232'ye karşı 197 oyla azil kararını kabul etti. Demokratların tamamına 10 Cumhuriyetçi de destek verdi.

Senato'daki yargılamada 57 senatör Trump'ın mahkum edilmesi, 43 senatör ise beraati yönünde oy kullandı.

Mahkûmiyet için gerekli 67 oya ulaşılamadığı için Trump ikinci kez aklandı.

Yedi Cumhuriyetçi senatörün Demokratlarla birlikte mahkûmiyet yönünde oy kullanması ise dikkat çekti.

Demokratların ara seçimlerde kazanacağı olası bir zafer, yalnızca Kongre'deki güç dağılımını değiştirmekle kalmayabilir, Trump'ın ikinci başkanlık döneminin son iki yılını da şekillendirebilir.

Temsilciler Meclisi'nin Demokratların kontrolüne geçmesi, Trump yönetimine yönelik soruşturmaların artmasına ve üçüncü bir azil girişiminin gündeme gelmesine yol açabilir.

Ancak Senato'da mahkumiyet için gereken üçte iki çoğunluk, Trump'ın görevden alınmasının önündeki en büyük engel olmaya devam ediyor.

Bu nedenle seçim sonuçları, Trump'ın görevden alınmasından çok, Beyaz Saray ile Kongre arasında yeni ve sert bir siyasi mücadelenin başlangıcı olabilir.