18 Kasım 2026 ÇarşambaGündemde ne var?/
Diken
Haber akışına dön

Araştırma: Homo Erectus Çevre Koşullarına Sanılandan Daha Uyumluydu

Araştırma: Homo Erectus Çevre Koşullarına Sanılandan Daha Uyumluydu

İnsanın uzak akrabası Homo erectus’un Çin’in güneyindeki sık yağmur ormanlarına uyum sağladığı ortaya çıktı. Yeni yayınlanan iki araştırma, türün neden yok olduğuna dair yaygın kabulü tartışmaya çalışıyor.

Viyana Doğa Tarihi Müzesi’nden bir Homo erectus modeli.

İnsan türleri, yaklaşık iki milyon yıldır hayatta. Bu, bugün yaşayan tek insan türü olan Homo sapiens’in yalnızca 300 bin yıllık geçmişine kıyasla çok daha uzun.

Homo erectus, Afrika’nın otlak savanlarından yola çıkıp Asya’yı aşarak Java’nın açık arazilerine ve seyrek ormanlarına ulaşmıştı.

Yaklaşık 1,9 milyon yıl önce ortaya çıkan türün 108 bin yıl öncesine ait bilinen en son fosilleri, Endonezya’nın Cava Adası’nda bulunmuştu.

Şimdiye dek bilim insanları, türün Asya’daki yok oluşunu çevrenin tropikal yağmur ormanına dönüşmesi ve Homo erectus’un bu değişime uyum sağlayamamasıyla açıklıyordu.

Doğu ve Güneydoğu Asya’daki Pleistosen dönemi hominidleri (buz devrinin insansı türleri) hakkında yaygın kanı, ormanda yaşamayı başaran tek türün Homo sapiens olduğuydu.

Çin Bilimler Akademisi’nden paleontolog Yingqi Zhang, “Eski görüş buydu. Ama bulgularımız bu görüşü tamamen tersine çevirdi” diyor.

Diş fosilleri incelendi

Agence France-Press’in haberine göre saygın bilim dergisi Nature’da yayınlanan iki çalışma, Çin’in güneyinde birbirine komşu iki mağarada bulunan dokuz fosil hominin dişini inceledi.

Protein analizleri sayesinde dişlerden sekizinin kesin olarak Homo erectus’a ait olduğu anlaşıldı. Dokuzuncusunun kimliğiyse şimdilik belirsiz.

Fosillerin bulunduğu mağaralar.

Araştırmacılar birkaç farklı tarihleme yöntemi kullanarak fosillerin 324 bin ila 184 bin yıl öncesine ait olduğunu ortaya koydu.

Çin’de Homo erectus’a atfedilen en yeni fosiller bu araştırmaya kadar yaklaşık 400 bin yıl öncesine tarihleniyordu.

Araştırmacılar “Çalışmamız bu boşluğu dolduruyor” diyor.

İkinci çalışmadaysa ekip, hominlerin yaşadığı ortamın nasıl olduğunu da araştırdı. İki mağarada toplam 20 bine yakın hayvan dişi bulundu. Bunları büyük olasılıkla, hem beslenmek hem de dişlerini aşındırıp keskin tutmak için kemik toplayan oklu kirpiler biriktirmişti. Zhang, “Mağaralarda bulduğumuz bu dişler, aslında kirpilerin geride bıraktığı artıklar” diyor.

Hayvan kalıntıları arasında orangutan, fil ve gergedan fosilleri de vardı. Ayrıca fili andıran Stegodon ve iri bir keçiye benzeyen Megalovis’in fosillerine rastlandı; ikisi de günümüzde soyu tükenmiş türler.

Araştırmacılar, hayvanların beslenmesine dair ipuçları elde etmek için diş minesindeki karbon izotoplarını inceledi.

Avustralya’daki Southern Cross Üniversitesi’nden jeoarkeolog Renaud Joannes-Boyau, yiyeceklerin, içeceklerin ve ortamdaki diğer unsurların vücudun çeşitli bölümlerine nasıl işlediğini “Dişe geçen iz, bir daha silinmez” diye anlatıyor.

Homo erectus ve soyu tükenmiş bir orangutan türü olan Pongo weidenreichi’ye ait dişler.

Joannes-Boyau’ya göre karbon, çevrede hangi bitkilerin bulunduğunu ve nasıl bir ekosistem olduğunu gösteriyor: “Gördüğümüz şey çok ama çok sık bir yağmur ormanı…”

Dişler ağaç halkalarına benzer biçimde büyüyor. Bu sayede bilim insanları bu bireylerin ilk yıllarını da yeniden kurgulayabildi. Sonuçlarsa şaşırtıcıydı.

Bulunduğu ortamı tanımlamaya yarayan bazı izotopların analizi, Homo erectus’un çocukluk döneminde uzun mesafeler kat ettiğini gösterdi. Bu bireyler, mağaralara yaklaşık 250 kilometre uzaklıktaki bugünkü Vietnam topraklarından gelmişti.

Mağaraların içi.

‘Bu kadar eşsiz değilsek, ötekilerin yok oluşunun sebebi neydi?’

Joannes-Boyau, “Homo erectus hayatta kalmayı başarmış, birçok farklı iklime uyum sağlamış, dirençli bir türdü. Muhtemelen çok becerikliydi” diyor.

Macquarie Üniversitesi’nden araştırmacı Kira Westaway ise Homo sapiens’e dair yerleşik kanının uyum yeteneği, esneklik ve beceriklilik üzerine kurulu olduğunu belirterek “Bu tür çalışmaları artık bu derinlikte yapmaya başladıkça, başka eski insan türlerinin de benzer becerilere sahip olduğunu görüyoruz” diyor.

Westaway sözlerini şöyle tamamlıyor: “Bu da şu soruyu gündeme getiriyor: Sandığımız kadar eşsiz değilsek, bizim hayatta kalıp ötekilerin kalmamasının asıl nedeni neydi? Bu çalışma yanıtlardan çok soru doğuruyor.”

Okumaya devam et

Pusholder

Senin gündemin

Okuma seçenekleri

Push AIÖzet

PusholderKaynakta oku
diken.com.tr