Araştırma: Lif Kaynağınız Çöpte

Britanya’dan araştırmacılara göre lif alımınızı artıracak kabuk, sap, meyve ve sebze atıklarınız genelde çöpe gidiyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Gıda Programı verilerine göre dünya genelinde 43 milyon çocuk aşırı açlıkla mücadele ediyor. Bir yılda insanlar için üretilen gıdanın, yaklaşık üçte birine denk gelen 1,3 milyar tonu çöpe gidiyor.

Türkiye’de de Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu 2025’te yıllık 23 milyon tona ulaşan gıda israfının önlenmesi için çalışma başlatmıştı.

Öte yandan yetişkin insan yeterli miktarda lif alamıyor. Önerilen günlük miktarı 100 kişiden sadece dördü tüketiyor. Oysa ki lif sindirime ve uzun süre tok kalmanıza yardımcı oluyor. Kalp hastalığı ve bağırsak kanseri riskinin azaltılmasında da faydalı olduğu biliniyor.

Bu nedenle BBC’nin haberine göre araştırmacılar insanları ‘kökten uca’ kadar beslenmeyi denemeye çağırıyor. Bu da lif kaynağı karpuz kabuğu, ananas çekirdeği ve bal kabağı tohumu gibi çöpe giden yiyecekleri kapsıyor.

TRT Haber’in aktardığına göre meyve ve sebze kabukları iç kısımlarından daha fazla lif barındırır. Örneğin kiviyi kabuğuyla yerseniz, soyarak yemenize göre yüzde 50 daha fazla lif alırsınız. King’s College London’dan bilim insanları da aşağıdaki 12 yiyeceği çiğ olarak analiz etti:

“Pancar, dolmalık biber, brokoli, bal kabağı, karnabahar, kereviz, kıvırcık lahana, rezene, kivi, pırasa, ananas ve karpuz.”

Çöpe giden pek çok parçanın, yenilen kısımlardan daha fazla lif içerdiği tespit edildi. Karpuz kabuğunun 100 gramında 2,10 gram lif bulunduğu ve bunun bir dilim tam buğday ekmeğindeki life eşdeğer olduğu belirlendi. Bal kabağı kabuğu ve çekirdeklerinin 100 gramında da bir kase kepekli gevrek kadar, yani 9,25 gram lif olduğu bulundu.

Doktor Rachel Gibson, bulguların insanların önemli miktarda lifi çöpe attığını gösterdiğini söylüyor.

Araştırmacılar kiviyi kabuklu bırakmayı, brokoli saplarını tavada pişirerek kullanmayı, yemeklere dolmalık biber çekirdeği eklenmesini öneriyor. Pişirmek lif içeriğini değiştirebilse de genellikle tamamını yok etmiyor. Buharda ve mikrodalga fırında pişirme veya hızlı sotelemeyse besin maddelerini en iyi şekilde koruma şekli…

Gibson bu önerilerin mükemmellikle ya da insanları tatsız şeyler yemeye zorlamakla ilgili olmadığını vurguluyor. Doktora göre bu öneriler çöpe atmaya şartlandırıldığımız bileşenlerdeki besin değerini fark etmekle ilgili.