Avrupa'nın 5 Ülkesinde Geçim İsyanı: Ekonomik Kriz Korkusu Büyüyor

Avrupa'da hayat pahalılığı, konut krizi ve kamu hizmetlerindeki sorunlar halkı sokağa döktü. Fransa'da 500 binden fazla kişinin katıldığı gösteriler düzenlenirken İtalya, İspanya, Portekiz ve Arnavutluk'ta da protestolar yaşandı. Ekonomistler, yükselen fiyatların yanı sıra yavaş büyüme ve artan kamu borçlarının toplumsal öfkeyi körüklediğini belirtiyor.

Avrupa'da ekonomik sorunlara yönelik tepkiler büyüyor. Fransa'da başlayan kitlesel gösterilerin yanı sıra dört ülkede daha vatandaşlar, artan yaşam maliyetlerini ve kötüleşen koşulları protesto etmek için sokaklara çıktı.

Fransa'da 500 binden fazla kişinin katıldığı gösterilerde zaman zaman şiddet olayları yaşandı. Bazı iş yerleri yağmalanırken kamu binaları ateşe verildi, polisle çatışmalar çıktı.

Protestoların nedenleri ülkeden ülkeye değişiyor ancak ortak sorun hayat pahalılığı. Fransa'da öğretmen eksikliği ve kötü okul koşullarına tepki gösteren öğrencilerin başlattığı protestolar, zamanla ekonomik sorunlara yönelik geniş çaplı gösterilere dönüştü.

İtalya, İspanya ve Portekiz'de yüksek kiralar ve konut fiyatları öne çıkarken İtalya'da yaşam maliyetleri protesto edildi.

Arnavutluk'ta ise öğrenciler, yüksek üniversite ücretlerine ve eğitim koşullarına tepki göstererek Başbakan Edi Rama'nın istifasını istedi. İtalya'nın Milano kentinde ise yaşam maliyetlerine karşı düzenlenen gösterilerde polisle çatışmalar yaşandı.

Fransa'da ekonomik göstergeler de vatandaşların üzerindeki baskıyı ortaya koyuyor. Ülkede işsizlik oranı yüzde 8,3'e, genç işsizliği ise yüzde 21,6'ya yükseldi. Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 3,1 olurken enerji fiyatları yüzde 21,3 arttı.

Satın alma gücünün bu yıl yüzde 0,7 düşmesi bekleniyor. Hesaplamalara göre 2024'ten bu yana yaşanan kayıp, dört kişilik bir aile için yılda yaklaşık 1.200 euroya ulaşıyor.

Avrupa'daki protestoların önemli nedenlerinden biri de barınma maliyetleri. Portekiz'de konut fiyatları yılın ikinci çeyreğinde yüzde 16,5 artarak Avrupa Birliği'nin en yüksek yıllık artışını kaydetti.

İspanya'da ise 87 yaşındaki bir kadının kirasına yüzde 230 zam yapılmasının ardından evinden çıkarılması, konut krizine yönelik tepkileri büyüttü.

Capital Economics Avrupa Baş Ekonomisti Andrew Kenningham'a göre asıl sorun, Avrupa ekonomilerinin yavaş büyümesi ve hükümetlerin yüksek borç yükü. Bu durum, devletlerin vatandaşlara daha fazla destek vermesini veya vergileri düşürmesini zorlaştırıyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş de hane halklarının bütçesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Protestoların merkezindeki Fransa'da hükümet, bütçe açığını azaltmaya çalışıyor. Bu yıl milli gelirin yüzde 5,4'üne ulaşması beklenen bütçe açığını düşürmek için kamu harcamalarını sınırlayan önlemler gündemde. Ancak bu adımların halkın tepkisini daha da artırabileceğinden endişe ediliyor.

RBC BlueBay Asset Management'tan Mike Bell, Fransa'nın ciddi bir kamu borcu krizi riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Yaşanan gelişmelerin ardından Fransız devlet tahvillerinin getirileri yükselirken euro değer kaybetti.

Ekonomistlere göre Avrupa'nın önündeki en büyük sorun, yaşam koşullarını iyileştirirken kamu borçlarını kontrol altında tutmak. Konut fiyatları ve geçim maliyetleri düşmez, ekonomik büyüme hızlanmazsa toplumsal tepkilerin devam edebileceği belirtiliyor. Fransa'da yaklaşan 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri de ekonomik sorunların siyasi gündemdeki ağırlığını artırıyor.