Aym’den Memur Alacakları İçin Emsal Karar: Süre Aşımı Gerekçesi Kabul Edilmedi

Çalış Belediyesi’nde görev yaptıkları döneme ait ödenmeyen maaş ve alacaklarını tahsil etmek isteyen eski çalışanların başvurularını inceleyen Anayasa Mahkemesi, davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı.

Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek için icra takibi başlatan memurların açtığı davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini hak ihlali saydı. Yüksek Mahkeme, mahkemelerin süre hesabına ilişkin yorumunun başvurucuların mahkemeye erişim hakkını ölçüsüz biçimde kısıtladığına hükmetti.

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yapan bazı memurlar, ödenmeyen maaş ve faiz alacaklarının tahsili için 2014 yılında belediye aleyhine ilamsız icra takibi başlattı.

İcra takipleri devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırıldı. Belediyenin taşınır ve taşınmazları ile alacak ve borçları Haymana Belediyesine devredildi. Bunun üzerine Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kaydetti ve borçların ödenmesini istedi.

Haymana Belediyesinin itirazı üzerine yürütülen süreçte, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümleri gerekçe gösterilerek icra takiplerinin düşürülmesine karar verildi. Bunun üzerine memurlar, alacaklarının tahsili için idare mahkemelerinde dava açtı.

İdare mahkemeleri, icra takibinin başlatıldığı tarihi idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu tarihe göre süresinde talep edilen alacakların ödenmesine karar verilirken, süresinde olmadığı değerlendirilen diğer alacaklara ilişkin davalar süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.

Mahkemelerin kararlarının kesinleşmesinin ardından memurlar, hak ihlali iddiasıyla AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Başvuruları inceleyen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

AYM kararında, memurların o dönemde başvurabilecekleri bir yol olarak ilamsız icra takibini tercih ettikleri, takiplerin kesinleşerek haciz aşamasına kadar ilerlediği ve borca itiraz edilmediği hatırlatıldı.

Mahkeme, idare mahkemelerinin dava açma süresini belirlerken bu hususları yeterince dikkate almadığını belirtti. Eksik maaş ödemelerinin yapıldığı tarihlerden hareketle süre aşımı değerlendirmesi yapılmasının öngörülebilir olmadığına işaret eden AYM, bu yaklaşımın başvurucular üzerinde ağır bir külfet oluşturduğunu kaydetti.

Kararda, mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu sonucuna varılarak hak ihlali kararı verildi.