Babasının Vasiyetiyle 28 Yıl Sonra Memleketine Döndü! Cudi Dağı'nın Eteklerini Bereketli Seraya Çevirdi

Şırnak’ta 28 yıl süren gurbet hayatının ardından memleketine dönen çiftçi Halil Uysal, Cudi Dağı eteklerinde başlattığı tarımsal faaliyetlerle toprağı yeniden üretime kazandırdı. 1986 yılında ailesiyle birlikte Iğdır’a göç eden Uysal, babasının vasiyeti üzerine 2014’te Şırnak’a döndü. Avrupa Birliği Kalkınma Ajansı bünyesinde aldığı altı yıllık eğitimin ardından edindiği bilgi ve deneyimi memleketinde değerlendirmeye karar veren Uysal, tarımsal üretim için çalışmalara başladı.

Memleketinden ayrılışını ve yıllar sonra dönüş sürecini anlatan Uysal, Şırnak’a geldiğinde üretim açısından önemli bir potansiyel bulunduğunu gördüğünü belirtti. Geçmişte edindiği tecrübeleri kendi topraklarında değerlendirmek istediğini söyleyen Uysal, şöyle konuştu:

"1986 yıllarında babam bizi bölgemizde gelişen olaylardan dolayı alıp Iğdır’a götürdü. Bir yıllığına gittik ancak maalesef 28 yılımızı orada geçirdik. En son babamın vasiyeti üzerine memleketimize geri döndük. 2014 yılında Şırnak’a geldim. Kendi toprağımı kontrol ettim. Baktım ki bu memlekette her şey oluyor ama hiçbir şey yok. Ben de geçmişteki tecrübelerime dayanarak burada bir şeyler yapmaya karar verdim. Avrupa Birliği Kalkınma Ajansı bünyesinde 6 yıllık bir eğitim geçmişim vardı. Bu bilgi ve birikimimi kendi toprağımda üretime, istihdama ve çevreye nasıl faydalı hale getirebilirim diye düşündüm ve çalışmaya başladım"

Uysal, tarımsal faaliyetlerine uzun vadeli yatırımlarla başladı. İlk olarak 600 badem fidanını toprakla buluşturan çiftçi, daha sonra 500 fıstık ağacı dikti. Ancak ağaçların yetişerek ekonomik anlamda ürün vermesinin yaklaşık 10 yıl sürmesi, geçimini sağlayabilmek için farklı bir üretim modeline yönelmesini gerektirdi.

Ağaç yetiştiriciliğinin sabır ve emek istediğini vurgulayan Uysal, bu süreçte yaşadığı ihtiyaçları şu sözlerle anlattı:

"İlk önce 600 adet badem ektim. Bademden sonra fıstığa geçtim. Burada 500 tane de fıstık var. Tabii ki bu biraz meşakkatli ve zor bir iş. Çünkü bir ağacın yetişmesi ve verime geçmesi yaklaşık 10 yılı buluyor. Peki, bu 10 yıl içerisinde ne yiyeceksin, ne içeceksin, hayatını nasıl idame ettireceksin? Bunun üzerine farklı bir üretim modeline yöneldik"

Ağaçların verime geçmesini beklerken üretime devam etmek isteyen Uysal, seracılığa yöneldi. Tarım ve Orman Bakanlığının yüzde 70 hibe desteğinden yararlanmak için başvuru yapan çiftçi, geçen yıl Cudi Dağı eteklerinde serasını kurdu. İlk yıl ürün alan Uysal, bu yıl ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde de hasat yaparak üçüncü mahsulünü yetiştirdi.

Serada elde ettiği sonuçlardan memnun olduğunu belirten Uysal, üretim sürecini şöyle anlattı:

"Tarım ve Orman Bakanlığımızın çıkardığı yüzde 70 hibe desteğiyle sera alanına başvurduk. Seramızı geçen sene kurduk. Allah’a şükürler olsun, bu yıl üçüncü mahsulümüzü aldık. Geçen sene bir mahsul ektik, bu sene de ilkbahar ve sonbahar mahsulleriyle birlikte üçüncü üretimimizi gerçekleştirdik. Allah bereket versin. Demek ki yaptıkça oluyor, çalıştıkça oluyor"

Yürüttüğü çalışmaların yalnızca tarımsal gelir elde etmekle sınırlı olmadığını ifade eden Uysal, Şırnaklı gençleri üretime teşvik etmeyi ve uzun yıllar boyunca ekilip biçilmeyen toprakları yeniden değerlendirmeyi amaçladığını söyledi. Cudi Dağı eteklerinde yaptığı çalışmaların bölge halkına örnek olmasını istediğini belirten çiftçi, hedefini şu sözlerle dile getirdi:

"Hedefimiz gençlerimize, komşularımıza ve Şırnak’ın gençlerine örnek olmak. 40-45 yıldır yaşanan bütün zorluklara rağmen Hazreti Nuh’un diyarını yeniden insanla, hayatla buluşturalım istiyoruz. Bu toprakları insansızlaştıran zihniyete inat, memleketimizi yeniden yaşama kavuşturalım. İnsanla buluşturalım, üretimle buluşturalım. Hazreti Nuh’un diyarına sahip çıkalım. Bu bereketli toprakları yeniden ekelim, biçelim. İnanıyorum ki toprak işlendikçe hayat bulacak."

Şırnak’ta tarımsal üretimin gelişmesinin önündeki sorunlardan birinin pazarlama imkânlarının yetersizliği olduğunu belirten Uysal, bu durumun üreticilerin çalışma isteğini azaltmaması gerektiğini vurguladı. Kentte tüketilen sebze ve meyvenin önemli bölümünün başka illerden karşılandığını söyleyen çiftçi, yerel üretimin artırılması çağrısı yaptı.

Şırnak’ın tarımsal potansiyelinin yeterince kullanılmadığını ifade eden Uysal, kentteki ürün tedarikine ilişkin değerlendirmesini şöyle paylaştı:

"Şırnak’ta bir pazar sıkıntımız var, bu malum. Ancak bu, üretimimizi ve şevkimizi kıracak bir durum değil. Tahminime göre Şırnak’ın sebze ve meyvesinin yüzde 83’ü dışarıdan geliyor. Sadece yüzde 13’lük kısmı bizim gibi küçük çaplı üreticiler tarafından karşılanıyor. Önemli olan bilinçli üretim yapmak, bilinçli çiftçi olmak. Dışarıdan gelen ürünlerin önemli bir bölümünü kendi toprağımızda yetiştirerek karşılayabiliriz. Bunun için üretmemiz, toprağımıza sahip çıkmamız gerekiyor"