Batıçim, İzmir’in Çimento Sektöründeki İlk Ar-Ge Merkezini Kurdu

İZMİR / EKONOMİ

Ege Bölgesi'nin köklü sanayi gruplarından Batı Anadolu Şirketler Topluluğu bünyesinde faaliyet gösteren Batıçim Çimento Sanayi A.Ş., İzmir'in çimento sektöründeki ilk Ar-Ge Merkezi'ni hayata geçirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın onayıyla Ar-Ge Merkezi statüsü kazanan Batı Garage, tüm topluluğa hizmet verecek şekilde yapılandırıldı.

Çimento sektöründe rekabet koşullarının değiştiğini söyleyen Batı Anadolu Şirketler Topluluğu İcra Kurulu Üyesi ve Üretim Operasyon Grup Başkanı Caner Türkyener, “Artık yalnızca ne kadar ürettiğiniz değil, hangi kaynakları kullanarak, ne kadar enerji tüketerek ve çevre üzerinde nasıl bir etki bırakarak ürettiğiniz de belirleyici. Batı Garage’ı bu değişime yanıt verecek çalışmalarımızın merkezinde görüyoruz. Üretim, kalite, sürdürülebilirlik, çevre, yatırım ve dijitalleşme alanlarını bir araya getirerek araştırma sonuçlarının doğrudan sahaya yansımasını istiyoruz. Bizim için asıl başarı, geliştirilen bir teknolojinin fabrikalarımızda uygulanması, kaynak kullanımını azaltması ve üretimde somut bir karşılık bulması olacak. Batı Anadolu’nun 60 yıllık sanayi birikimini de bu anlayışla geleceğe taşımayı amaçlıyoruz” dedi.

Sürdürülebilirlik odaklı Ar-Ge çalışmalarını stratejik önceliklerinden biri olarak ele alan Batı Anadolu Şirketler Topluluğu, Ar-Ge’nin bütçedeki payını da artırdı. Ar-Ge’ye ayrılan bütçe 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 58,5 arttı. Bu kaynakla Batıçim Çimento bünyesinde kurulan

merkez bugün; düşük karbonlu ürünler, alternatif hammadde ve yakıt kullanımı, proses verimliliği, dijitalleşme ve yeni nesil yapı malzemeleri odağında 11 projeyi aynı anda yürütüyor. Projelerin 9’u sürdürülebilir ürün ve malzeme geliştirme, biri karbon yakalama, biri de dijitalleşme alanında ilerliyor.

Batıçim Çimento bünyesinde geliştirilen düşük karbonlu çimento üretimine yönelik ilk Ar-Ge projesi, TÜBİTAK tarafından destek almaya hak kazandı. Yaklaşık 19,3 milyon TL bütçeyle 21 ay boyunca yürütülecek KİLKAY projesi kapsamında, fabrika sahalarında bulunan killerin üretimde değerlendirilmesi ve yeni bir klinker türü geliştirilmesi hedefleniyor. Proje, alternatif hammaddelerin çimento üretiminde kullanımını artırmaya yönelik çalışmalara katkı sağlayacak.

Batıçim Çimento, düşük karbonlu beton geliştirmek amacıyla yeni bir proje için de başvuruda bulundu. Dünya Bankası destekli programa sunulan MINERBET projesinde, üretim süreçlerinde ortaya çıkan baca gazı ve atık suların yeniden değerlendirilerek çevresel etkisi daha düşük beton geliştirilmesi amaçlanıyor. Projenin Ar-Ge Merkezi'nin laboratuvar altyapısını da güçlendirmesi bekleniyor.

Çalışmalarını uluslararası araştırma programlarına da taşıyan merkez, 2026 yılında Avrupa Birliği'nin Horizon Europe ve Eurostars programlarına toplam beş proje başvurusu gerçekleştirdi. Eurostars programına sunulan iki projeden GREENCEMENT, çimento üretiminde enerji tüketimini ve karbon salımını azaltmak için yapay zekâdan yararlanılmasına odaklanıyor. Decar-ConQ projesinde ise düşük karbonlu beton geliştirilmesi ve beton kalitesinin dijital teknolojilerle anlık olarak izlenmesi hedefleniyor.

Sürdürülebilir üretime yönelik çalışmalar, alternatif yakıt ve hammadde kullanımındaki artışa da yansıdı. Batıçim'de alternatif yakıt kullanım oranı son iki yılda yaklaşık 16 kat artarak yüzde 14,5'e ulaşırken, alternatif hammadde kullanım oranı yüzde 7,4 olarak gerçekleşti. 2025 yılında toplam elektrik tüketiminin yüzde 15,9'u ise geri kazanılmış enerji kaynaklarından karşılandı.

Batı Garage'da bu kazanımları ileri taşımak amacıyla düşük klinkerli çimento formülasyonları, alternatif bağlayıcı teknolojileri ve yeni hammadde kaynakları üzerinde çalışılıyor.

Merkezin araştırma gündeminde Avrupa Yeşil Mutabakatı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) ve IFRS S1-S2 standartları gibi uluslararası düzenlemeler de yer alıyor. Batı Garage'da geliştirilen ürün ve teknolojilerle üretimin çevresel etkilerinin azaltılması ve uluslararası pazarlarda önem kazanan sürdürülebilirlik gerekliliklerine uyum sağlanması amaçlanıyor.

Batı Garage'ın bir diğer çalışma alanını dijitalleşme oluşturuyor. Merkezde yapay zekâ destekli üretim ve kalite tahmini, dijital kalite kontrol, veri analitiği ve dijital karar destek sistemleri üzerine araştırmalar yürütülüyor. Çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) verilerinin dijital ortamda yönetilmesine yönelik platformlar da geliştiriliyor.

Çimento ürünlerine ilişkin bilgilerin dijital ortamda izlenebilir, karşılaştırılabilir ve denetlenebilir hale getirilmesi amacıyla dijital ürün pasaportu metodolojisi üzerinde de çalışılıyor. Bu kapsamda ürün özelliklerinin yanı sıra karbon verileri, alternatif hammadde ve yakıt kullanımı gibi bilgilerin güvenilir biçimde takip edilmesi hedefleniyor. Ar-Ge projeleri, fikirlerin aşamalı olarak değerlendirildiği Stage-Gate yöntemiyle yönetiliyor. Proje seçiminde teknik belirsizlik, deneysel doğrulama ve özgün ürün, üretim süreci veya yöntem geliştirme potansiyeli esas alınıyor.