Bilim İnsanları Atomdan 100 Milyar Kat Küçük Ölçekte Sinyal Tespit Etti

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) yürütülen deneylerde, bilim insanları atomdan 100 milyar kat daha küçük bir ölçekte sinyal elde etti. Cambridge Üniversitesi öncülüğündeki araştırmada ulaşılan ve "zepteevren" olarak adlandırılan ölçeğin, evrenin işleyişini anlamaya yönelik yeni teorilerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği belirtildi.

BBC'nin haberine göre, CERN bünyesindeki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) gerçekleştirilen deneyler, fizikçilerin doğada bugüne kadar araştırılan en küçük ölçekten sinyal almasını sağladı.

İngiltere'deki Cambridge Üniversitesinden araştırmacıların öncülük ettiği çalışmada, atomdan 100 milyar kat daha küçük bir boyuta ulaşıldı. Bilim insanları, "zepteevren" adı verilen bu ölçekte gerçekleştirilen incelemelerin, evrenin temel işleyişine ilişkin daha kapsamlı teorilerin geliştirilmesine katkıda bulunabileceğini ifade etti.

Araştırmanın odak noktalarından birini, doğrudan gözlemlenemeyen ancak kütle çekim etkileri sayesinde varlığı tespit edilebilen karanlık madde oluşturdu.

Bilim insanları, karanlık maddeye ilişkin bilinmeyenleri araştırmak amacıyla yüksek enerjili parçacık çarpışmalarında ortaya çıkan ve "güzellik kuarkı" olarak bilinen atom altı parçacıkları inceledi.

Deneyler sonucunda, saniyenin trilyonda birinden daha kısa ömre sahip bu parçacıkların, metrenin milyarda birinin trilyonda biri büyüklüğündeki ölçekte gerçekleşen etkileşimlerinden sinyaller elde edildi.

Araştırmanın veri analizi ekibine liderlik eden Cambridge Üniversitesinden Dr. Harry Cliff, söz konusu parçacıkların karanlık maddeyle etkileşime girme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtti.

Cliff, araştırmanın ulaştığı aşamayı şu sözlerle değerlendirdi:

"Zepteevreninin eşiğindeyiz. Bu inanılmaz küçük dünyadaki hareketleri izleyerek yeni parçacıkların nasıl davrandığını görebiliyoruz. Şimdi sıradaki hedefimiz, kapıyı tamamen açıp içeride bizi bekleyen bilinmeyen parçacıkları keşfetmek."

Bilimsel çalışmalarda ilerleme sağlanırken projenin finansmanına ilişkin İngiltere'den gelen karar tartışmalara neden oldu.

Araştırmaya katılan 28 ülke, LHCb dedektörünün kapasitesini 10 katına çıkaracak çalışmalar için 150 milyon sterlinlik bütçede anlaşmaya vardı. Ancak İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), geçen yıl projeye yönelik mali desteğini sonlandıracağını duyurdu.

Uluslararası LHCb işbirliğinin lideri Profesör Tim Gershon, finansman kararının İngiltere'nin araştırmalardaki konumunu riske attığını belirterek ülkenin gelecekteki önemli bilimsel keşiflerin dışında kalabileceği uyarısında bulundu.

Fizikçi Profesör Brian Cox da karara tepki gösterdi. Cox, İngiltere'nin bilimsel araştırmalardaki öncü konumundan uzaklaşmasının ülkenin uluslararası itibarına zarar verebileceğini savundu.