Bilim İnsanları Tarihin İlk Kurumsal Psikopatını Ortaya Çıkardı

1629’da Batavia gemi kazasının ardından yaşanan katliamı yöneten Jeronimus Cornelisz, bir araştırmada günümüzde kurumsal psikopatlık olarak tanımlanan davranışlarla ilişkilendirildi. Bilim insanları, tarihsel kayıtları inceleyerek güç tutkusu, manipülasyon ve acımasız kontrol gibi özelliklerin bu vakada öne çıktığını belirtti.

Bilim insanları, yaklaşık 400 yıl önce yaşamış bir tüccar yöneticinin günümüzde “kurumsal psikopatlık” olarak tanımlanan davranışların tümünü sergilediğini ortaya koydu. Araştırmaya göre Hollanda Doğu Hindistan Şirketi çalışanı Jeronimus Cornelisz, bu kavramın tarihteki en eski belgelenmiş örneklerinden biri olabilir.

Araştırmanın merkezinde, 1629'da Batı Avustralya kıyılarında karaya oturan Batavia gemisinin kazasından kurtulanlar bulunuyor. Yaklaşık 200 kişinin adalarda mahsur kaldığı olayda, şirketin üst düzey yetkilileri yardım aramaya giderken Cornelisz yönetimi devraldı.

Tarihsel kayıtlara göre Cornelisz, kısa sürede kendi destekçilerini öne çıkardı, muhaliflerini saf dışı bıraktı ve korkuya dayalı bir yönetim kurdu. Onun yönetimi sırasında yaklaşık 100 erkek, kadın ve çocuk öldürüldü.

Anglia Ruskin Üniversitesi'nden Clive Boddy'nin yürüttüğü çalışma, Cornelisz'in davranışlarını modern kurumsal psikopati çerçevesinde değerlendirdi. Araştırmacı, güç ve kontrol arayışı, insanları manipüle etme, rakipleri ortadan kaldırma ve sorumluluktan kaçınma gibi 10 temel özelliğin tamamının vakada görüldüğünü belirtti.

Araştırmacılar, aynı koşullarda başka bir gruba liderlik eden Wiebbe Hayes'in iş birliğini ön plana çıkararak insanların hayatta kalmasına yardımcı olduğuna da dikkat çekti.

Asian Journal of Business Ethics dergisinde yayımlanan çalışma, toksik liderliğin kurumlar üzerindeki etkilerini tarihsel bir örnek üzerinden ele alıyor. Cornelisz'in davranışları geriye dönük bir çerçeveyle değerlendirildiğinden, araştırma onu kesin bir klinik tanıdan ziyade tarihsel bir örnek olarak inceliyor.