Bin Kilometrede Asbestli Borular Var: Halk Sağlığı Tehlikede

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan, ‘‘Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik’’ kapsamında, Türkiye'de 2010 yılından itibaren asbest liflerinin ve bu lifleri içeren karışımların ve eşyaların imalatı, piyasaya arzı ve kullanımı yasaklandı. Asbest kullanımı yasaklansa da asbest borular, yerel yönetimlerin en önemli sorunu olmaya devam etti.

Halk sağlığını tehdit eden asbest borular, hemen her yıl tartışma konusu oldu. Çok sayıda belediye, kaynak yetersizliği nedeniyle altyapı çalışmalarına beklenilen ağırlığı veremezken asbest borular tehdit oluşturmayı sürdürdü. Asbest borularla ilgili tartışma, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu’nun gündemine de geldi. İller Bankası’nın Sayıştay raporları ile kesin hesaplarının da görüşüldüğü toplantıya katılan İller Bankası Genel Müdürü Eyyüp Karahan, asbest borularla ilgili soruyu yanıtladı. Yanıt, halk sağlığını tehdit eden asbest borularla ilgili çarpıcı veriyi ortaya koydu.

Karahan, belediyelerden edinilen verileri açıkladı. Türkiye'de Ekim 2026 itibarıyla yaklaşık bin kilometrelik asbest boru olduğu kaydedildi. İller Bankası Genel Müdürü Karahan, asbest borulara, “Hızlı şekilde çözüm üretileceğini” savundu. Asbest boru kullanımının 2010 yılında yasaklandığının altını çizen komisyonun muhalefet partili üyeleri, sorunun 16 yıldır çözülememesine tepki gösterdi.

İçme suyu şebekelerinde kullanılan asbestli içme suyu borularının doğurduğu tehlikenin yanı sıra, yıkımlarda açığa çıkan tozlar da ciddi risk oluşturuyor.

Uzmanlara göre, özellikle deprem bölgelerinde ve kentsel dönüşüm alanlarında yıkılan binalardan kaynaklanan asbest malzemelerin tozu, halk sağlığını ciddi oranda tehdit ediyor.