Hayvan derisinden üretilen asırlık parşömenler, sadece yazıldıkları dönemin metinlerini değil, o dönemin biyolojik sırlarını da günümüze taşıyor. İrlanda’daki Dublin Üniversitesinden bilim insanlarının liderliğinde yürütülen uluslararası çalışmada, tarihi York İncili mercek altına alındı. Gelişmiş antik DNA çıkarma tekniklerini kullanan uzmanlar, yaklaşık bin yıllık el yazmasında koyun çiçeği virüsünün genetik izlerine ulaştı.
Bin Yıllık El Yazmasından Çıkan Gizem: Tarihi Parşömenlerde Ölümcül Virüs İzi Bulundu

Avrupa sürülerindeki yayılımın ilk genetik kanıtı
Science Advances dergisinde yayımlanan bu araştırma, geçmiş dönemlerde hayvanları etkileyen salgınların incelenmesi adına yepyeni bir kapı aralıyor. Yüzyıllar boyunca bozulmadan korunan genetik materyaller, koyun çiçeği virüsünün modern çağdan çok daha önce Avrupa’daki sürüler arasında dolaşımda olduğunu gösteren ilk genetik kanıt olma özelliğini taşıyor.
Hayvanlar arasında son derece hızlı yayılan ve yüksek bulaşıcılığa sahip olan koyun çiçeği virüsü, özellikle kuzularda kısa süre içinde toplu ölümlere yol açabiliyor. Salgın, hayvan kayıplarının yanı sıra et, süt ve yün üretiminde de ciddi düşüşlere neden oluyor.
Dana ve keçi derisinde de virüs DNA'sına rastlandı
York İncili’ndeki bulguların ardından çalışmaları derinleştiren araştırma ekibi, Cambridge Üniversitesinde korunan Corpus Sözlüğü’nü ve Britanya ile Avrupa’nın farklı noktalarından diğer tarihi belgeleri de incelemeye aldı. Koyun, keçi ve sığır derisinden yapılan bu tarihi parşömenlerin, hem hayvanların kendi biyolojik izlerini hem de onları enfekte eden patojenlerin genetik yapısını muhafaza edebildiği belirlendi.
İncelenen tarihi belgelerin çeşitli sayfalarında virüs DNA'sını tespit eden uzmanlar, şaşırtıcı bir detaya daha ulaştı. Normal şartlarda doğrudan koyunlarla ilişkilendirilen bu hastalığın izlerine, dana ve keçi derisinden üretilmiş parşömenlerde de rastlandı. Elde edilen bu beklenmedik sonuç, söz konusu virüsün geçmişte farklı hayvan türlerine bulaşıp bulaşmadığı sorusunu bilim dünyasının gündemine taşıdı.




