Biri Genetik Hastalıkları, Diğeri Kanseri Hedef Alıyor: Türk Bilim Kadınlarından Çığır Açan Araştırmalar

Türkiye’den yetişen iki genç bilim kadını, dünyanın önde gelen üniversitelerinde yürüttükleri araştırmalarla tıp dünyasında umut oldu. 34 yaşındaki Gizem Nur Şahin embriyolardaki genetik hasarların onarılması üzerine çalışırken, 23 yaşındaki Sude Nur Yıldırım ise en ölümcül kanser türlerinden pankreas kanserine karşı moleküler düzeyde araştırmalar yürütüyor.

İki genç araştırmacı, bu yıl 5’incisi düzenlenen Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği’nin (TÜBİD) Kongresi kapsamında çalışmalarını Sözcü gazetesine anlattı.

Nazan Doğaner Halıcı'nın haberine göre, İstanbul Üniversitesi Moleküler Tıp mezunu olan ve Üreme Tıbbı alanında doktorasını tamamlayan Gizem Nur Şahin, 2022 yılında ABD’deki Yale Üniversitesi’nden davet aldı. Şahin, Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emre Seli’nin laboratuvarında genetik hastalıkların önlenmesi üzerine çalışmalarını sürdürüyor.

İnsan embriyosunun kök hücrelerinde Nobel ödüllü CRISPR gen düzenleme sistemi üzerine odaklanan ve bu teknolojiyi "bul ve değiştir sistemi" olarak tanımlayan Şahin, çalışmalarının amacını şu sözlerle özetledi:

"Genetik bozukluğu olan embriyoları hücresel düzeyde iyileştirmeye çalışıyoruz. Şu anda PGT (genetik tarama) ile sağlıklı embriyo seçiliyor ama bazen annede hiç sağlıklı embriyo çıkmıyor. Biz CRISPR yöntemi ile daha da öteye giderek embriyoyu düzeltip sağlıklı hâle getirmeyi amaçlıyoruz. Amacımız genetik hastalıkları nedeniyle bebek sahibi olmaya korkan aileleri sağlıklı bir evlat sahibi yapmak. Henüz araştırma aşamasındayız ve etik kurallar içinde ilerliyoruz."

23 yaşındaki Sude Nur Yıldırım’ın bilim yolculuğu ise henüz lise ikinci sınıftayken hazırladığı projeyle TÜBİTAK Türkiye ikinciliği kazanmasıyla başladı. Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden mezun olduktan sonra Yale Üniversitesi’nde staj yapan Yıldırım, yüksek lisans eğitimine Münih Teknik Üniversitesi’nde devam ediyor.

Son olarak Harvard Üniversitesi’nde eğitim almaya hak kazanan genç araştırmacının odak noktasında ise en ölümcül kanser türlerinden biri olarak bilinen pankreas kanseri yer alıyor. Yıldırım, hastalığın erken evrede teşhis edilmesi ve etkili tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi adına kritik moleküler çalışmalara imza atıyor.