Bloomberg: Erdoğan’ın Somali Hamlesi Kızıldeniz’de Dengeleri Değiştiriyor!

Türkiye'nin Somali'de askeri, ekonomik ve diplomatik varlığını genişletmesi, Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki bölgesel rekabeti yeniden gündeme taşıdı. Bloomberg, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Somali hamlesinin Türkiye'yi daha geniş bir Kızıldeniz rekabetine çektiğini yazdı. Türk savaş uçakları, SİHA'lar, askeri eğitim faaliyetleri, petrol sondajı ve liman yatırımları Ankara'nın Somali'deki faaliyetleri arasında yer alıyor.

Türkiye'nin Somali'deki askeri ve ekonomik faaliyetleri genişlerken ülkenin Kızıldeniz ve Aden Körfezi yakınındaki stratejik konumu uluslararası basının gündemine girdi.

2011 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Somali'yi ziyaret etmesiyle hız kazanan ilişkiler, altyapı yatırımlarından savunma iş birliğine, enerji aramalarından liman işletmeciliğine kadar birçok alana yayıldı.

Türk şirketleri Mogadişu'da havalimanı terminali ve yollar inşa etti. Başkentteki limanı bir Türk şirketi işletirken Somali'nin en büyük hastanesi Recep Tayyip Erdoğan'ın adını taşıyor.

Ankara'nın dünyadaki en büyük büyükelçilik kompleksi de Mogadişu'da bulunuyor.

Türkiye, 2017 yılında açılan TURKSOM askeri eğitim tesisinde Somali güvenlik güçlerini eğitiyor.

Ülkedeki güvenlik güçlerinin üçte birinden fazlası bu merkezde eğitim aldı.

Baykar'ın sağladığı Bayraktar TB2 silahlı insansız hava araçlarının yanı sıra Türk F-16 savaş uçakları ve taarruz helikopterleri de Somali'de faaliyet gösteriyor.

Türk savaş uçakları, Mogadişu çevresindeki Eş-Şebab hedeflerine yönelik saldırılar düzenledi.

Avrupa Birliği araştırmacıları, Türk güçlerinin Eş-Şebab'a karşı ilk doğrulanmış kara çatışmasını da kayda geçirdi.

Türkiye Petrolleri, nisan ayında Mogadişu'nun yaklaşık 370 kilometre açığındaki Curad-1 kuyusunda sondaj çalışmalarına başladı.

Bu faaliyet, Türkiye'nin yurt dışındaki ilk derin deniz sondaj operasyonu oldu.

Somali'nin henüz büyük ölçüde araştırılmamış petrol ve doğal gaz kaynakları, iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Türkiye ayrıca Mogadişu'nun kuzeyinde kurulması planlanan yeni limanın inşası için önde gelen adaylar arasında yer alıyor.

Somali, Aden Körfezi ve Kızıldeniz'e açılan Babülmendep Boğazı yakınındaki konumuyla uluslararası deniz ticaret yolları üzerinde bulunuyor.

İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın büyük ölçüde kapanması ve Husilerin Babülmendep çevresindeki saldırıları, bölgedeki deniz taşımacılığını etkiledi.

Bu gelişmeler, Somali'nin bulunduğu coğrafyadaki güvenlik ve ticaret rekabetini gündeme taşıdı.

Türkiye ve Suudi Arabistan, Somali merkezi hükümetini ve ülkenin toprak bütünlüğünü destekliyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında karşılıklı savunmayı içeren Mekke Paktı imzalandı.

Somali de İsrail'in Somaliland'ı tanımasının ardından Katar ve Suudi Arabistan ile askeri iş birliği anlaşmaları yaptı.

Ankara ve Riyad, Somaliland'ın bağımsızlığının tanınmasını kınayarak Somali'nin toprak bütünlüğünü zayıflatacak paralel yapıların oluşturulmasına karşı çıktı.

Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail ise Somali merkezi hükümetinden farklı olarak Somaliland ve diğer özerk bölgelerle ilişkilerini geliştirdi.

İsrail, geçen yıl Somaliland'ı bağımsız devlet olarak tanıyan ilk ülke oldu.

BAE, Somaliland ve Puntland yönetimleriyle güvenlik anlaşmaları imzaladı.

Dubai merkezli DP World, Etiyopya ticaretine ve Afrika, Asya ile Avrupa arasındaki deniz yollarına yönelik liman projeleri için 750 milyon dolardan fazla yatırım taahhüdünde bulundu.

Somali merkezi hükümeti, ocak ayında BAE ile güvenlik, savunma ve ticaret anlaşmalarını ülkenin egemenliğinin ihlal edildiği gerekçesiyle iptal etti.

Somaliland, Puntland ve Jubaland yönetimleri ise BAE ile ilişkilerini sürdüreceklerini açıkladı.

Somali Cumhurbaşkanı Hassan Sheikh Mohamud, Türkiye'nin Batılı ülkelerin üstlenmek istemediği güvenlik risklerini kabul ettiğini ve Somali'ye destek verdiğini söyledi.

Mohamud, Ankara'nın Somali'nin talep ettiği desteği sağladığını belirterek Türkiye'nin yardımı sayesinde Eş-Şebab'ın Mogadişu'yu yeniden ele geçiremeyeceğini ifade etti.

Somali Cumhurbaşkanı, BAE'yi ise ülkesinin parçalanmasına katkıda bulunmakla suçladı.

ABD, 2026 yılının eylül ayı ortasına kadar Somali'de Eş-Şebab'a karşı en az 83 hava saldırısı düzenledi.

ABD personelinin büyük bölümü Mogadişu havalimanı çevresindeki yüksek güvenlikli bölgede faaliyet gösterirken Türkiye'nin büyükelçilik kompleksi bu alanın dışında bulunuyor.

Eş-Şebab, Somali topraklarının yaklaşık yüzde 30'unu kontrol etmeye devam ediyor.

Somali, güvenlik faaliyetlerinde görev süresi 2026 sonuna kadar devam eden Afrika Birliği güçlerinin desteğini de alıyor.