BM Genel Sekreter Adayı Lana Nusseibeh’ten Gazze Örneği: “Uzlaşı Hayat Kurtarıyor”

Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) BM Genel Sekreterliği için aday gösterdiği, Filistin kökenli bir aileden gelen diplomat Lana Zaki Nusseibeh, Gazze’ye insani yardımların genişletilmesini öngören BM Güvenlik Konseyi kararını vizyonunun somut örneği olarak sundu. Nusseibeh, uluslararası bölünmelere rağmen diplomasinin uzlaşı zemini oluşturabileceğini vurguladı.

Nusseibeh bu değerlendirmeleri, BM Genel Kurulu’nun düzenlediği interaktif oturumda yaptı. Mevcut Genel Sekreter António Guterres’in halefini belirleme sürecinin parçası olan oturumda Nusseibeh, örgütün liderliğine ilişkin vizyonunu sundu; üye ülkelerin ve sivil toplum temsilcilerinin sorularını yanıtladı.

Uzun süre BAE’nin BM Daimi Temsilcisi olarak görev yapan Nusseibeh, 2023'te kabul edilen 2720 sayılı karara yönelik çabalara öncülük ettiğini hatırlattı. Karar, Gazze Şeridi’ne insani yardım ulaşımını kolaylaştırmak için bir BM mekanizması oluşturmuştu.

Nusseibeh bu deneyimi, mümkün olan uzlaşıları aramanın önemine örnek olarak gösterdi. Ona göre bu arayış, siyasi anlaşmazlıklar kapsamlı bir çözümü engellediğinde de değerini koruyor.

Gıda ve ilaç ulaştırılması ile sivillerin korunması konusunda varılan bir uzlaşı, hem acıları hafifletiyor hem de taraflar arasındaki işbirliğini genişletecek bir zemin oluşturuyor.

Nusseibeh, kalıcı barışın çoğu zaman aşamalı olarak şekillendiğine dikkat çekti. Bu süreç yerel ateşkesler, esir takasları ve insani koridorların açılması gibi adımları kapsıyor.

Nusseibeh’e göre bu tür uzlaşıların değeri iki kaynaktan geliyor: insanların hayatı üzerindeki doğrudan etkisi ve varılan anlaşmalara bağlı kalmanın mümkün olduğunu göstermesi.

BAE’nin adayı, Genel Sekreterliğin Güvenlik Konseyi ve üye ülkelerle işbirliği içinde çalışmasını öneriyor. Bu modele göre Genel Sekreterlik her aşamada neyin başarılabileceğini belirleyecek, taraflara bu hedefe ulaşmada yardımcı olacak, ardından uygulamayı takip ederek sürekliliği güvence altına alacak.

Yaklaşım, hayatların korunmasını ve güven inşasını kesintisiz bir diplomatik sürecin parçası haline getirmeyi amaçlıyor. Çatışmaların tırmanmasını önlemek için erken harekete geçmeyi ve çözüme katkı sunabilecek arabulucular ve aktörlerle ortaklıkları genişletmeyi de öngörüyor.

BM bünyesinde on yılı aşan deneyime sahip Nusseibeh’in liderlik anlayışında başarı, müzakereleri somut sonuçlara dönüştürme ve insani uzlaşıları barışa açılan bir kapıya çevirme becerisiyle ölçülüyor.