Borsada Güç Kaybı Sürüyor

Borsa İstanbul’da 16 Eylül’de başlayan düşüş hareketi MSCI’den gelen son uyarılarla yeniden hızlandı. Borsa İstanbul ucuz ve primsizdi. Geçen hafta yaşanan düşüşle bu görünüm daha da belirgin bir hal aldı. BIST100 Endeksi’nin TL bazlı grafiklerinde 11 ay, dolar bazında ise 1.5 yıl önceki seviyelere geri dönüldü. Önümüzdeki günlerde faiz indirimi ile ucuzlaşmış borsa alternatifi yeniden yatırımcının radarına girebilir. Ancak önce dip oluşumun sağlanması ve MSCI Endeksi’nin Türkiye kararının netleşmesi gerekecek.

PİYASALARDA olumsuz fiyatlama sürüyor. Borsa İstanbul’da 16 Eylül’de başlayan düşüş hareketi MSCI’den gelen son uyarılarla yeniden hızlandı. 2022 yılından bu yana devam eden çıkış trendi cuma günü gelen satışlarla aşağı yönlü kırıldı. Trend yatırımcının en iyi dostu olarak tanımlanır. Uzunluğu ve kaç defa test edildiği gücünü gösterir. Trend yoksa güç de yoktur. Pandemi sonrası başlayan ve 4-5 yıldır korunan trendin bozulması borsanın daha farklı bir frekansa geçtiğinin de habercisi. Ara desteklerde sert düşüşe bağlı olarak tepki alımları görülecektir. Ancak olası tepki yükselişlerinde 12.000 seviyesi geçilmediği sürece satış baskısının korunması beklenebilir.

MSCI’nin haziran ayındaki ilk uyarısı sonrası 28 Ağustos’ta SPK bir dizi önlem almıştı. Fonlarla ilgili bahse konu düzenlemelerin yansıması olarak Borsa İstanbul’da düşüş hareketi görülmüştü. Geciken düzenlemelerin gerekliliği konusunda kabul gören bir görüş var. Ancak bunun da bir faturası olacaktı. Piyasalar ve yatırımcılar son günlerde bu faturayı ödüyor. Yüksek faiz, ekonominin yavaşlaması ve enflasyon muhasebesinin yansıması olarak bilançolarda düşük kârlılık, ABD-İran savaşı ve yüksek petrol fiyatları, öncü merkez bankalarının tekrar faiz artırım sürecine girmesi gibi çok sayıda olumsuz gelişmenin baskısı altındaki Borsa İstanbul şimdi MSCI’den gelen uyarıları daha derinden fiyatlıyor. Perşembe akşamı gelen uyarı ise daha ciddi ve açık. MSCI, Türk hisse senetlerine yönelik belirli endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar geçici olarak dondururken düzenleme ve denetimde Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye’nin “Gelişmekte Olan Piyasa” statüsünden “Sınır Piyasa” veya “Bağımsız Piyasa” statüsüne geçişinden söz ediyor.

MSCI, SPK’nın yaptığı düzenlemelerin henüz başlangıç aşamasında olduğunu belirtiyor. Yani yeterli görmüyor. Bu durum başka tedbirler de beklediğini gösteriyor. SPK ile ilgili kurumlar Haziran 2027 tarihine kadar uyarının içeriğinde belirtilen önlemleri alacaktır. Gelişmekte olan ülkeler statüsü Borsa İstanbul için önemli bir prestij konusu. Daha önemlisi bir alt lige düşmek yeni yabancı yatırımcı girişini kısıtlayacağı gibi mevcutları da kaybetme riski taşıyor. Bu açıdan uyarının ciddiye alınması ve gereğinin yapılması büyük önem arz ediyor.

Borsa İstanbul ucuz ve primsizdi. Geçen hafta yaşanan düşüşle bu görünüm daha da belirgin bir hal aldı. Ancak ileriye yönelik olumlu beklentiler oluşmayınca mevcut durum alıcı çekmeye yetmiyor. BIST100 Endeksi’nde önce dip ve destek oluşumunun sağlanması gerekecek. BIST100 Endeksi’nin TL bazlı grafiklerinde 11 ay, dolar bazında ise 1.5 yıl önceki seviyelere geri dönüldü. Alternatif getiriler dikkate alındığında reel kayıpların çok daha yüksek olduğu açık. TÜİK verilerine göre ocak-eylül enflasyonunun (TÜFE) yüzde 24.32 olduğunu dikkate alırsak sadece borsanın değil altın, gümüş, dövizin de yatırımcısına reel olarak ciddi kayıplar verdiği anlaşılıyor. TCMB’nin açıkladığı konut fiyat endeksi verisine göre reel olarak konutun da yüzde 5.7 oranında enflasyonun altında kaldığı görülüyor. Bu yıl yatırımcıların büyük kısmı “kaybedenler kulübünde” desek yanılmış olmayız. Bu noktada mevduata ve sabit getirili kıymetlere yatırım yapanları bir parça hariç tutmak gerekir.

Konjonktür gereği geçmişte de bazı dönemler bu gibi süreçlerin yaşandığı oldu. Sonra olağan seyre dönülüyor. Bu noktada gelecek döneme ilişkin projeksiyonlar önem kazanıyor. Piyasalar ve ekonomi veya daha geniş ölçekte genel görünüm için borsa “barometre” işlevi görür. Borsa düşüyor, biraz daha düşebilir de. Enflasyon hızındaki artış yaz aylarının bitmesine rağmen çıkış eğilimi korunsa da eylül ayında hız kesmeye başladı. Bu nedenle TCMB’nin faiz indirimine gelecek haftaki toplantıda başlaması bekleniyor. Olağandışı bir gündem olmadıktan sonra öngörüler bu yönde. Bu projeksiyon işlerlik kazanırsa faizde artık yüksek getiriler olmayacak. Bunun alternatifi olarak ucuzlamış borsa yine radarda olacak. Ancak dip oluşumun sağlanması ve daha uzun vadede MSCI Endeksi’nin Türkiye kararının netleşmesi gerekecek.

Diğer yandan önümüzdeki haftadan itibaren 09/2026 dönem bilançoları yayınlanmaya başlayacak. BIST30 ağırlıklı olmak üzere hisse bazlı seçicilik öne çıkabilir. Döviz tarafında ise TL’nin değerli olduğu konusundaki görüşler açıkça dillendiriliyor. Alman bankası Commerzbank, Türk lirasındaki nominal değer kaybının temposu henüz adil değer seviyesine yakınsama düzeyinde değil, derken daha fazla kayıp yaşanması riskinden bahsetti. Son gelişmelere bağlı olarak Borsa İstanbul’da temkinli görünüm sürüyor.

BIST100 Endeksi’nde çıkış trendinin altına salınım gerçekleşti. İlk destekler 11.300-11.400 seviyelerinde bulunuyor. Sert düşüşe bağlı olarak bu seviyelerin üzerinde tepki alım denemeleri görülebilir. Sonraki destek 11.000’de. İlk dirençler ise 11.950-12.000 olarak görülüyor. Olası tepki çıkışının devamı için ilk aşamada bu seviyenin geçilmesi gerekecek. Dip oluşumu için erken görülmekle birlikte satış baskısı korunan endekste destek noktalarında tepki alımları görülebilir.

22 Ekim Perşembe günkü TCMB toplantısından piyasalar 100 baz puanlık faiz indirimi bekliyor. Geçmişte sürprizler olduğu notunu koyarak yine de faiz kararını görmek gerektiğini hatırlatalım. Eylül enflasyonunun beklentilerin altında kalması faiz indirimi yönündeki görüşlere ağırlık kazandırdı. Faiz düşüşü gelirse borsa ve reel ekonomi için olumlu algılanacak bir gündem oluşur. Bu durumda döviz kurlarında da bir parça hareketlilik görülmesi olasıdır.

TCMB’nin açıkladığı 9 Ekim ile biten haftanın verilerine göre, yabancı yatırımcılar hisse senetlerinde 248 milyon dolarlık satış yaparken tahvil ve bonoda 451 milyon dolarlık alım yaptılar. Yabancılar hisse senetlerine 2 haftadır satış yapıyorlar. Ancak satışların tutarının yüksek olduğunu söylemek zor.

DIŞ piyasalarda petrol fiyatları yakından takip ediliyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın piyasaya 100 milyon varil yakıt sunması ve ABD ile Rusya’nın dizel yakıt sevkiyatı kararı sağlama kararıyla fiyatlarda hafif gerileme yaşanmıştı. Ancak cuma günü ABD Başkanı Trump’ın İran’a saldırı (bombaların anasıyla) açıklamasının yanı sıra Ukrayna’nın Rusya’nın petrol rafinelerine saldırması fiyatları tekrar yukarı çekti. Petrol fiyatları düşemiyor ve 100 doların üzerine iyice alıştı. Bu durum piyasalar üzerinde baskının sürmesine neden oldu ve cuma günü ABD borsaları satıcılı kapattı.

Diğer yandan ABD’de geçen hafta açıklanan enflasyon verileri tahminlerin üzerinde geldi. Fakat tahvil faizleri gevşedi, dolar zayıfladı. Bunda güvenli liman algısıyla tahvillere gelen alımların payı var. Ayrıca enflasyondaki artışın daha çok petrol fiyatlarından kaynaklandığı ve diğer kalemlerde fazlaca bir artışın olmadığı görüşleri öne çıktı. Bu durum doların da zayıflamasına neden olurken altın ve gümüş fiyatlarında düşüşün durmasına yol açtı. Yükselen enflasyona rağmen Fed’in faiz artırım takvimi ise pek değişmedi. Bu ay sonu yapılacak Fed toplantısında faiz artırımı olasılığı oldukça düşük (%18). Faizin aralık toplantısında artacağı tahminleri ise yüzde 80’in üzerinde. Diğer yandan piyasalar yaklaşan 3 Kasım ABD seçimlerini bekliyor. Son gelişmelerin piyasa parametrelerine yansımalarına bakıldığında; ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5.09, Euro/dolar paritesi 1.1229, dolar endeksi 101.83, altının ons fiyatı 4.165 dolar, gümüş 56.97 dolar, Brent petrol ise 107.63 dolar seviyelerinde seyrediyor.

Yukarıda yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir, yatırımcı profilinize uymayabilir.