Bütçe Duruşmaları

Her sene bütçe görüşmeleri esnasında TBMM’de olmaya gayret ederim. Sosyal hayatta görüşemediğimiz, kamuda görev alan üniversiteden arkadaşlar ve tanıdık simalarla ayaküstü birkaç cümle konuşmak için güzel fırsattır.

Bir şekilde son mezunları olduğumuz Gazi Üniversitesi İİBF’nin, nam-ı diğer Akademi’nin kendi arasında tek kelime tartışmadan ortak karar kıldığı yıllık buluşmanın adıdır “Bütçe”.

Her defasında en kısa zamanda haberleşmek üzere ayrılıp bir sonraki senenin bütçesine kadar haberleşemediğimiz bu güzel topluluğun kamuda görev almayan tek üyesi olarak, bütçe görüşmeleri takibinde performansım hiç fena değildir.

Fakat bu sene şaşırtıcı derecede süreçten koptum. Sadece bir günün görüşmelerini takip edebildim. Kan davalı ailelerin duruşmalarına benzeyen bir gerginlik vardı.

Birilerinin milyar dolarlık suçlamalar karşısındaki mide bulandırıcı pişkinliklerinden çok net bir şekilde rahatsız oldum.

Defalarca denememe rağmen uzun holdeki ekranlara yansıyanlara odaklanamadım. Kalan günleri de isteksizce sosyal medyadan takip ettim.

Vatandaşın canı çok yandı ve çok ciddi şekilde güveni kırıldı. En kötüsü, para kaptırsın ya da kaptırmasın, herkesi “demek isteseler yapabilirler” korkusu saldı. Bu korku, kaygı ve acı ister istemez tüm partilerin siyasilerine en güçlü şekilde yansıtıldı.

Kabul etmek lazım ki uzun bir süreç var önümüzde. Güvenin hızla yeniden inşaası lazım. İsimlerin tamamının açıklanmaması en büyük engel.

Vatandaş kan emicilerin adını bilmek ve en azından gıyaben yüzlerine tükürmek istiyor. İsimler açıklanmadan da operasyonların, gözaltıların, tutuklamaların etkisi adli tarafta önemli ilerlemeler olsa da güven tarafında yeterli olmuyor. Hiç bir zaman olmayacak da…

Milyarlarca dolarlık vurgun bir de normalimiz haline gelen ekonomik zorluklarla birleşince kötü zamanlamanın da ayrıca bir negatif çarpanı oluşuyor mutlaka.

Birilerinin her şeye alıştırdıklarını sandıkları insanlar bu defa “yok öyle yağma!” diye avazı çıktığı kadar bağırıyor. Krizden kaynaklı geciken ödemeleri biriktikçe en başta psikolojik tarafta olmak üzere finansal tarafta da yükleri artıyor. Tencere kaynıyor ha kaynıyor…

Detaylar belirginleştikçe ve ağır çekimle de olsa aktörlerin kimlikleri ortaya çıktıkça sinirler yatışmak yerine daha da zıplıyor. “Kim varsa işin içinde, çıksın ortaya!” blogu, herkes ayrı telden çalmasına rağmen, aktörlerin dehşetengiz kariyer yolculuklarının ve zenginliklerinin ortaya dökülmesiyle, hiç çaba sarf etmeden gün geçtikçe kuvvetleniyor.

Olay o kadar büyük ki ana muhalefetin hareket ve nüfuz alanını aşıyor. Doğruyu söyleyen herkesin can kulağı ile dinlendiği bir dönemdeyiz. Fikirlerin kalitesinden ve liyakattan ziyade kalabalıklara göre karar vermeye güdüleyen propagandaların gücü patlayan lağımı gizlemeye yetmiyor.

Önümüzdeki seçim yarın da olsa tam gününde de olsa ana mesele 5 yıldır huzur bulamayan “ekonomi” olacağından Syn. Babacan için Cumhurbaşkanı Yardımcılığı yakıştırmaları sık sık olduğu üzere yeniden yapılmaya başlandı.

Çünkü aynı anda hem problemi çözme maharetine sahip olup hem de bu tip işlere asla bulaşmayacağından, tüm memleketin en yüksek oranda emin olduğu tek isim kendisi.

Sürecin başındaki bir yazımda, yukarıda belirttiğim tek isimliğinden ötürü iletişim liderliğinin kendisine hızlıca teklif edilmesi gerektiğini ilan etmiştim.

Fakat isminin Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamıyla anılmasına, bu defa Syn. Babacan “Cumhurbaşkanı adayı” olduğunu ifade ederek karşılık veriyor. Bu önemli… Ama işin bu tarafı seçmene emanet olduğundan biz yine konumuza dönelim.

İçimizi sıkan bütçenin en can alıcı tarafı her zaman olduğu üzere yine faiz. Hedef az aşağısında olsa da 4 trilyon TL’yi aşacak gibi. Bu parayla memleket için neler yapılabileceğini hayal etmek bile çok zor. Yanlış yönetimin bedelinin parasal karşılığı işte tam da bu rakam üzerinden ölçülmeli. Çünkü bu devasa heba rakamının büyük bölümü doğrudan doğruya kötü yönetimden kaynaklanıyor.

Korkunç bir yük ve çok kötü bir karne…

Bu esnada Hazine durmadan yüksek faizden borçlanmaya devam ediyor, enflasyon yavaşlasa da katılaşıyor, sanayi küçülüyor, piyasada nakit tatminkar derecede dönmüyor ve esnafın-kobinin kalemindeki hazır kredi olan çeklerde büyük sıkıntı var… Eh, tüm bunlar yetmiyormuş gibi üstüne bir de milyar dolarlık vurgun olunca bu seneki bütçe görüşmelerinin tarif ettiğim hali olan “bütçe duruşmalarına dönüşmesi” son derece normal.

Şimdiye kadar duyabildiğimiz tek müjde emeklilere yönelik yapılacağı iddia edilen “etkili ücret” artışı vaadi. Onun da ne kadar olacağını hep beraber yıl başında göreceğiz.

İşleri hızlı toparlamak için iki önemli adım lazım. Birincisi fon krizinin tüm suçlularını kamuoyuna paylaşıp adalet karşısına çıkmalarını sağlamak. Bunu çıkar çatışması olduğundan şu an için yapamıyorlar. Daha ne kadar dayanırlar bilemiyoruz. Diğer adım ise mecburen de olsa acilen 200 baz puanlık olduğuna inandığımız boşluğu kullanmak.

Birincisi olmadan ikincisinin anlamı ve etkisi olmayacak tabii. Güven olmadan geri kalan hiç bir şey işe yaramıyor, malumunuz.

Şimdilik, ikincisinin gerekliliğini “karar günü yaklaştıkça tartışmak üzere” diyip tamamlayalım…

“Not: Ne yazık ki bütçe görüşmelerine bir bütün olarak ulaşmada vatandaşımız zorluk çekiyor. Vekillerin kendi paylaşımlarından ya da haber kanallarının sınırlı paylaşımlarından görüşmeler ancak kesitler halinde takip edilebiliyor.

Bütçe görüşmelerinin en önde gelen muhalefet vekillerinden Deva Partisi Genel Başkan Yardımcısı Syn. Sadullah Kısacık Bey’in bu husustaki, görüşmelerin tamamının bizzat TBMM tarafından youtube’da yayınlanması önerisi çok kıymetli.”