Çalışan annelerin iş hayatına katılımını desteklemek ve gebe ya da emziren kadınların çalışma koşullarını iyileştirmek amacıyla yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği taslağında, belirli sayıda kadın çalışanı bulunan iş yerlerine kreş ve emzirme odası yükümlülüğü getirilmesi öngörülüyor.

Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın haberine göre taslak, işverenlerin çocuk bakımına yönelik sorumluluklarının yanı sıra gebe ve emziren çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülüklerini de kapsıyor.

150 kadın çalışanı bulunan iş yerlerine kreş şartı

Taslağa göre, 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açılması planlanıyor. İşverenlerin bu hizmeti ortak bir kurum kurarak ya da yetkili kurumlarla anlaşma yaparak sağlamasına da imkân tanınması öngörülüyor.

Kurulacak kurumların kuruluş ve işletme giderlerinin işverenler tarafından karşılanması planlanırken, çalışan sayısının belirlenmesinde işverenin aynı ilçe sınırları içindeki iş yerlerinde çalışan kadınların toplamının dikkate alınması öngörülüyor. Çocuğunun annesi hayatını kaybeden veya velayeti babaya verilen erkek çalışanların da gerekli sayının hesaplanmasına dahil edilmesi planlanıyor.

Emzirme odasının kapsamı genişletilecek

Düzenleme taslağında, 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası kurulması zorunluluğu da yer alıyor. Bu yükümlülükte yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaması öngörülüyor.

Emzirme odalarının kapsamının da genişletilmesi planlanıyor. Buna göre odaların yalnızca bebeklerin emzirilmesi için değil, anne sütü sağılması ve sütün uygun koşullarda saklanması amacıyla da kullanılabilmesi hedefleniyor.

Gebe ve emziren çalışanların koşulları değişebilir

Taslakta, hamile, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabilecekleri sağlık ve güvenlik risklerine karşı işverenlerin sorumluluklarının yeniden düzenlenmesi de öngörülüyor.

Risk tespit edilmesi halinde çalışma koşullarının veya saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi planlanıyor. Bunun mümkün olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi durumunda çalışanın başka bir işe aktarılması gündeme gelecek. Bu durumda çalışanın ücretinde kesinti yapılmaması öngörülüyor. Başka bir işe aktarımın da mümkün olmadığı durumlarda, çalışanın talebi üzerine ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ücretsiz izin verilmesi planlanıyor. Bu izin süresinin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaması da taslakta yer alıyor.

Bazı işlerde çalışma kısıtlaması getirilecek

Düzenlemeyle gebe çalışanların sağlıklarını tehdit edebilecek bazı işlerde çalıştırılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Taslağa göre hamile çalışanların ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşim riski bulunan işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılmaması planlanıyor. Ayrıca 80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda çalışmalarına izin verilmemesi öngörülüyor.

İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlarda çalışma, belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işler ve kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalınabilecek görevler de kısıtlamalar arasında yer alıyor. Gebe ve emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da planlanan düzenlemelerden biri.

İşverenlerin çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden düzenlemesi, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkânı sağlaması ve yüksekte çalışma ile düşme risklerine karşı önlem alması da taslakta yer alıyor. Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin sağlanması da öngörülen yükümlülükler arasında bulunuyor.

Yürürlük takvimi de taslakta yer aldı

Taslağa göre kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027’de, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor. Düzenlemeler henüz taslak aşamasında olduğundan, yükümlülüklerin kesin kapsamı ve yürürlük takvimi yayımlanacak nihai metinle netleşecek.