Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinin Tohum Analiz Sistemi Teknofest'te Birinci Oldu

ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü akademisyenleri Dr. Selçuk Çetin, Prof. Dr. İskender Tiryaki ve Dr. Öğr. Üyesi Uğur Sarı tarafından hayata geçirilen "GenoPixel" projesi, yerli tarım teknolojilerinde önemli bir başarıya imza attı. Yerli ve uygun maliyetli dijital fenotipleme imkanı sunan sistem, ulusal teknoloji hamlesi kapsamında düzenlenen TEKNOFEST 2026’da Tarım Teknolojileri kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü.

Ağustos 2025 - Eylül 2026 tarihleri arasında yürütülen çalışmalarla geliştirilen GenoPixel, cep telefonu kamerası ve özel aydınlatmalı taşınabilir bir kabin aracılığıyla çalışıyor. Sistem, fotoğraflanan tohum kabuğunun kırmızı, yeşil ve mavi renk verilerini "CIE Lab" renk sistemine dönüştürerek tohumun renk tonunu, açıklık ve koyuluk değerlerini sayısal verilere aktarıyor.

Gözle fark edilemeyen renk nüanslarını objektif biçimde ölçen yazılım, verileri otomatik olarak elektronik tablolara işleyerek tohum çeşitleri arasında hızlı ve nesnel karşılaştırma yapılmasını sağlıyor.

Projenin detaylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dr. Selçuk Çetin, tohum renginin bitki ıslahında kritik bir parametre olduğunu ve bu ölçümler için kullanılan profesyonel cihazların yüksek maliyetlerle yurt dışından temin edildiğini belirtti. Çetin, geliştirilen sistemin hedeflerini şu sözlerle aktardı:

"GenoPixel ile profesyonel renk ölçüm cihazlarının yaptığı analizlere daha ekonomik, hızlı ve erişilebilir bir alternatif sunuyoruz. Bilgisayar programımız tohumları fondan ayırarak dijital fenotipleme yapıyor. Elde edilen veriler, bitki çeşitlerinin kalıtsal özelliklerinin incelenmesine ve yeni çeşit geliştirme çalışmalarına katkı sağlayacak. Ayrıca renk ölçümleri; çimlenme ve kuraklık gibi çevresel stres deneyleriyle birlikte değerlendirildiğinde bitkilerin iklim koşullarına tepkilerinin araştırılmasına da yardımcı olacak."

Taşınabilir güç kaynağıyla çalışabilecek şekilde tasarlanan görüntüleme kabini sayesinde laboratuvar sınırlarının ötesine geçen GenoPixel, arazi şartlarında da kullanılabilecek.

Şu ana kadar keten ve kuru fasulye tohumlarında başarıyla test edilen sistemin; üniversiteler, tohumculuk firmaları, gen bankaları ve tohum tescil merkezlerinde yaygın olarak kullanılması hedefleniyor. Seri üretime geçilmesiyle birlikte sistemin maliyetinin daha da düşürülmesi planlanıyor.