Türkiye'nin yurt dışındaki en büyük askeri üssü ve eğitimi merkezi olan TURKSOM Askeri Eğitim Üssü, Somali'nin Mogadişu'da yer alıyor. Üste Somali Türk Görev Kuvveti Komutanlığı bünyesinde yüzlerce Türk askeri görev yapıyor. Görevin amacı Türk askeri personeli, Somali Silahlı Kuvvetleri'ne ve özel eğitimli Gorgor taburlarına terörle mücadele, harp okulu/astsubay eğitimi ile güvenlik desteği sağlamak. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kararıyla Türk askerinin Somali'deki görev süresi Temmuz 2026 itibarıyla 2 yıl daha uzatılmışken, bölgeye 15 bin asker göndereceğine yönelik iddialar tepki çekmiş, Milli Savunma Bakanlığı iddiayı yalanlamıştı.
Cem Gürdeniz’den "Mavi Vatan" Uyarısı: Başkalarının Haklarını Korurken Kendi Kıta Sahanlığımıza Seyirci Kalmamalıyız

Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz YENİÇAĞ’a yaptığı değerlendirmelerde "Mavi Vatan" uyarısında bulundu.
Türkiye’nin Libya ve Somali’nin deniz haklarını korumaya yardımcı olurken kendi Mavi Vatan’ında yaşanan gelişmelere seyirci kalmaması gerektiğini vurgulayan Emekli Tümamiral Gürdeniz, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) tek taraflı ruhsat sahalarındaki yabancı şirket faaliyetlerine karşı kendi kıta sahanlığımızda sondaj ve araştırma çalışmalarının derhal başlatılması çağrısında bulundu.
KENDİ KITA SAHANLIĞIMIZDA FİİLİ FAALİYET ŞART
Türkiye'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını sahada fiilen kullanması gerektiğini belirten Gürdeniz, özellikle GKRY’nin 2007’de kanunsuzca ilan ettiği ruhsat sahalarından 5 ve 6 numaralı bloklara dikkat çekti. Türkiye’nin kıta sahanlığı iddialarına komşu olan bu alanlarda Amerikan, Avrupalı ve Katarlı şirketlerin hidrokarbon arama faaliyetleri yürütmesi karşısında yalnızca diplomatik açıklamalarla yetinilmesinin kabul edilemez olduğunu ifade eden Gürdeniz, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Türkiye, uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını esas alarak bu blokların Türkiye'ye bakan kesimlerinde, kendi kıta sahanlığı olarak değerlendirdiği alanlarda araştırma ve sondaj faaliyetlerini kararlılıkla başlatmalıdır. Türkiye'nin kendi hak iddia ettiği alanlarda fiili ekonomik faaliyet göstermemesi, Yunanistan ve GKRY'nin tek taraflı girişimlerini cesaretlendirmektedir. Denizlerde egemen hakların korunması yalnızca savaş gemisi bulundurmakla değil, o alanlarda bilimsel araştırma, enerji arama ve ekonomik faaliyet yürütmekle de mümkündür."
"MAVİ VATAN AKDENİZ’E SIĞMAZ, TÜRK DÜNYASININ OKYANUSLARA AÇILAN KAPISIDIR"
"Mavi Vatan" doktrininin yalnızca bir harita veya deniz yetki alanından ibaret olmadığını vurgulayan Gürdeniz, bu kavramın Türk milletinin denizcileşmesini ve Türk dünyasının okyanuslara açılmasını esas alan küresel bir jeopolitik dünya görüşü olduğunu belirtti. Denize çıkışı bulunmayan Avrasya’daki Türk devletleri ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni okyanuslara bağlayan kilit ülkenin Türkiye olduğunu kaydeden Gürdeniz, Türk deniz gücünün dünya okyanuslarının yüzde birinden bile küçük olan Akdeniz'le sınırlandırılamayacağını; Atlantik, Hint Okyanusu ve gerektiğinde Pasifik'te varlık göstermesinin doğal olduğunu ifade etti.
KATAR, LİBYA VE SOMALİ STRATEJİSİ: ABD MODELİ DEĞİL, ÇİN MODELİ İZLENMELİ
Türkiye'nin Somali, Katar ve Libya'daki varlığının birbirinden kopuk askeri girişimler değil, geniş bir deniz gücü stratejisinin parçaları olduğunu aktaran Gürdeniz, denizaşırı varlıkta izlenmesi gereken yönteme dair ise şu noktalara dikkat çekti:
Katar Uyarısı: Katar’daki askeri varlığın İran’a karşı Amerikan çıkarlarına hizmet edecek bir üs olarak değil, bölge ülkeleriyle ilişkileri geliştirecek ve İsrail’e karşı denge sağlayacak stratejik bir kaldıraç olarak görülmesi gerektiğini belirten Gürdeniz, "Katar'daki Türk askeri varlığının İran'a karşı kullanılması son derece tehlikeli bir stratejik hata olur" dedi.
LİBYA VE SOMALİ ORTAKLIĞI
Sidra Körfezi’nin Türk Mavi Vatanı’nın giriş kapısı olduğunu ve 2019 mutabakatının tarihi bir kazanım niteliği taşıdığını hatırlatan Gürdeniz, Somali’de ise amacın bu ülkenin kendi deniz kaynaklarını koruyabilecek sahil güvenlik ve deniz kuvvetleri kapasitesine kavuşmasına destek olmak olduğunu kaydetti.
EKONOMİK ODAKLI DENİZ GÜCÜ
Türkiye'nin ABD’nin küresel üs sistemini taklit ederek ekonomik kapasitesini aşan bir askeri yayılmaya girmesine karşı olduğunu vurgulayan Gürdeniz, bunun yerine gidilen ülkelerde ticari ve ekonomik canlandırmayı esas alan "Çin modeli" ile hareket edilmesi gerektiğini savundu. Gürdeniz, uzak denizlerdeki varlığın hiçbir şekilde Ege, Kıbrıs, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki hayati çıkarları ikinci plana düşürmemesi gerektiğinin de altını çizdi.
TÜRKİYE HANGİ ÜLKELERE, HANGİ GEREKÇELERLE ASKER GÖNDERDİ?
Öte yandan Türkiye dönem dönem diğer ülkelere asker gönderdi. İşte Türkiye'nin bugüne kadar asker gönderdiği ülkeler ve gerekçeleri...
Güney Kore 1950-1953 BM kuvvetleri kapsamında Kore Savaşı'na katılım
Kıbrıs 1964, 1974 ve sonrası Kıbrıslı Türklerin güvenliği, garantörlük ve 1974 askerî harekâtı
Irak 1990'lar-2026 Sınır güvenliği, terörle mücadele, uluslararası gözlem ve askerî operasyonlar
Somali 1992-1994; 2010'lar-2026 BM barış gücü, askerî eğitim, danışmanlık ve güvenlik desteği
Bosna-Hersek 1994-2026 BM, NATO ve AB barışı koruma görevleri
Arnavutluk 1997-1998 ve sonraki NATO görevleri Bölgesel istikrar ve güvenlik
El Halil (Filistin) 1997-2008 Uluslararası gözlem ve güvenlik misyonu
Kosova 1999-2026 NATO KFOR barış gücü görevi
Kuzey Makedonya 2001 NATO'nun Essential Harvest görevi
Afganistan 2001-2021 NATO ve uluslararası güvenlik misyonları
Lübnan 2006-2013 BM UNIFIL barış gücü
Katar 2015-2026 İkili askerî anlaşma ve askerî eğitim/iş birliği
Suriye 2016-2026 Sınır güvenliği, terör örgütleriyle mücadele ve askerî operasyonlar
Libya 2020-2026 Uluslararası kabul gören Libya hükümetinin talebi ve askerî iş birliği
Azerbaycan 2020'den itibaren Karabağ ateşkesi sonrasında ortak gözlem ve askerî iş birliği
ÖNEMLİ AYRINTILAR:
*Kore'ye gönderilen Türk birlikleri BM kuvvetleri saflarında savaştı.
- Kıbrıs'taki 1974 harekâtı, barışı koruma görevlerinden farklı olarak doğrudan askerî müdahaleydi.
*Bosna, Kosova ve Lübnan görevleri uluslararası barışı destekleme misyonları kapsamında yürütüldü.
- Somali'de Türkiye'nin askerî varlığı eğitim, danışmanlık ve güvenlik kapasitesinin geliştirilmesine dayanıyor. TBMM, Temmuz 2026'da buradaki görevin iki yıl uzatılmasını kabul etti.
- Libya'daki askerî görevlendirme, Türkiye ile Libya arasındaki anlaşmalar ve TBMM yetkilendirmesi çerçevesinde yürütülüyor.
- Irak ve Suriye'deki askerî varlık ise ağırlıklı olarak sınır güvenliği ve terörle mücadele gerekçeleriyle açıklanıyor.



