Çin'in Yapay Zekâ Pazarında Düşüş: 480 Milyar Dolar Silindi

Küresel çapta endişe yaratan yapay zekâ yatırımları ve teknoloji odaklı değerlemeler, Çin piyasasında sert bir düzeltmeyle karşı karşıya kaldı. Şanghay Borsası bünyesindeki teknoloji ağırlıklı STAR Market'te işlem gören şirketlerin yer aldığı STAR50 endeksi, temmuz ayındaki zirve seviyesinden itibaren yüzde 40 değer kaybetti. Bu gerileme, Çin'in teknoloji sektörüne yönelik yatırım iştahını zayıflatırken yaklaşık 480 milyar dolarlık piyasa değerinin silinmesine yol açtı. Ülkenin büyük şirketlerini takip eden CSI300 endeksi de haziran ayındaki zirvesinden yaklaşık yüzde 20 oranında geriledi.

Söz konusu düşüş, yatırımcıların yoğun ilgi gösterdiği yapay zekâ ve çip üreticisi şirketlerde daha belirgin şekilde hissediliyor. İnsansı robot üreticisi Unitree'nin hisseleri ağustos ayındaki halka arzından bu yana neredeyse yarı yarıya değer kaybederken; bellek çipi üreticisi CXMT son bir ayda yüzde 25'ten fazla geriledi.

Çip üretimine odaklanan MetaX Integrated Circuits ve Moore Threads Technology şirketlerinin hisseleri de temmuz ayındaki zirvelerinden bu yana yüzde 50 oranında düştü. Geçen yıl borsaya giriş yaptıklarında sırasıyla yüzde 700 ve yüzde 400 oranında yükselen bu iki şirketin yaşadığı kayıplar, teknoloji hisselerindeki ivmenin ne kadar hızlı tersine dönebildiğini ortaya koydu.

Goldman Sachs verilerine göre yapay zekâ bağlantılı hisseler, Çin ana karasında ve Hong Kong'da işlem gören A ve H grubu hisselerin toplam piyasa değerinin yüzde 42'sini, işlem hacminin ise yüzde 57'sini oluşturuyor. Sektördeki bu ağırlık, düşüşün yalnızca teknoloji şirketlerini değil genel borsa performansını da baskılamasına neden oluyor.

Düşüşün arkasında tek bir etken bulunmazken; yüksek hisse fiyatları, vergi ödemeleri, Çinli teknoloji şirketlerinin karşılaşabileceği uluslararası kısıtlamalar ve şirketlerin mevcut finansal performanslarının yüksek değerlemeleri haklı çıkaracak seviyede olmaması yatırımcıları uzaklaştıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Pekin yönetimi teknoloji sektörünün büyümesini ve borsalar üzerinden finansman bulmasını desteklemek isterken, yaşanan yatırımcı kayıplarının yeni teknoloji şirketlerine para yatırma istekliliğini azaltabileceği belirtiliyor.

Hong Kong merkezli Lotus Asset Management yöneticisi Hong Hao, piyasadaki gerilemenin halka arz hazırlığındaki birçok şirketin planlarını durdurabileceğine dikkat çekiyor. Hisse fiyatlarının düşmesi ve yatırımcı talebinin zayıflaması, çip geliştirme ve veri merkezi kurma gibi yüksek maliyetli yatırımlara ihtiyaç duyan yapay zekâ şirketlerinin borsadan kaynak bulmasını zorlaştırabilir.

Öte yandan bazı yatırımcılar ve kurumlar yaşanan süreçleri piyasanın daha sağlıklı bir yapıya kavuşması için bir fırsat olarak değerlendiriyor. HSBC ve Goldman Sachs gibi kuruluşların bazı Çinli yapay zekâ şirketlerini yatırım önerileri listesinde tutmaya devam etmesi, sektörün tamamında kalıcı bir çöküşten ziyade yüksek değerlemelerin dengelendiği bir döneme işaret ediyor.