Çin Komünist Partisi'nde Rekor Tasfiye: Şi Cinping Yönetiminde 33 Üst Düzey İsim İhraç Edildi

Çin Komünist Partisi'nin üst düzey yöneticilerinin katıldığı beşinci genel kurul toplantısında 33 yetkili partiden ihraç edildi. Toplantıdaki boş koltuk sayısı modern Çin tarihinde görülmemiş bir düzeye ulaşırken, Devlet Başkanı Şi Cinping'in parti ve ordu içindeki tasfiye operasyonlarının boyutu da ortaya çıktı.

Çin'de Devlet Başkanı Şi Cinping'in (Xi Jinping) parti ve ordu içindeki yolsuzlukla mücadele kampanyası, ülkenin siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir tasfiye dalgasına dönüştü. Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) üst düzey yöneticilerini bir araya getiren beşinci genel kurul toplantısında, rekor sayıda yetkilinin partiden ihraç edildiği açıklandı.

Bu hafta düzenlenen toplantıda 33 parti üyesi ihraç edilirken, salondaki boş koltuklar tasfiyelerin ulaştığı boyutun en çarpıcı göstergesi oldu.

2022 yılında ÇKP Merkez Komitesi'nin asil ve yedek üyeliklerine toplam 376 kişi seçilmişti. Ancak bu haftaki toplantıya yalnızca 279 üye katıldı. Böylece başlangıçtaki kadronun dörtte birinden fazlası toplantıda yer almadı.

Devamsızlıkların önemli bir bölümü parti içindeki tasfiyelerden kaynaklanırken, bazı üst düzey isimlerin toplantıya neden katılmadığı açıklanmadı. Ortaya çıkan tablo, modern Çin siyasi tarihinde bir genel kurul toplantısında görülen en yüksek boş koltuk sayısı olarak kayıtlara geçti.

Partiden ihraç edildiği doğrulanan isimler arasında, Çin'in askeri hiyerarşisinde Şi Cinping'den sonra gelen eski üst düzey komutan Zhang Youxia da bulunuyor.

Bir diğer dikkat çekici isim ise Çin'in stratejik açıdan önemli Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin eski parti sekreteri Ma Xingrui oldu.

Her iki ismin tasfiye edilmesi, yolsuzlukla mücadele operasyonlarının artık yalnızca alt ve orta düzey bürokratlarla sınırlı kalmadığını, devletin en üst düzey siyasi ve askeri kadrolarına kadar uzandığını gösterdi.

Asia Society düşünce kuruluşunun kıdemli araştırmacısı Neil Thomas, X hesabından yaptığı değerlendirmede, toplantıdaki boş koltukların artmasının Şi Cinping'in katı parti içi disiplin anlayışına verilen önemi ortaya koyduğunu belirtti.

2012 yılında iktidara gelen Şi Cinping, yönetiminin temel önceliklerinden birini Komünist Parti içindeki yolsuzluğun ortadan kaldırılması olarak belirledi.

Ancak son yıllarda giderek sertleşen kampanya, partinin ve ordunun en üst kademelerindeki isimleri de hedef almaya başladı.

Devlet ve toplum üzerinde mutlak otoriteye sahip olan Komünist Parti'nin iç disiplininden giderek daha fazla rahatsızlık duyduğu belirtilen Şi Cinping, yılın başlarında yaptığı açıklamada partinin içindeki "hasta ağaçların kökünden sökülmesi" gerektiğini söylemişti.

Çin lideri, yolsuzlukla mücadelenin de "hiç bitmeyen bir yolculuk" olduğunu vurgulamıştı.

Tasfiyelerin en ağır sonuçlarından biri Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun yönetiminde yaşandı.

Ordunun en üst karar organı olan ve başlangıçta yedi üyeden oluşan Merkezi Askeri Komisyon'da yalnızca iki isim kaldı: Şi Cinping ve ordunun yolsuzlukla mücadeleden sorumlu üst düzey yetkilisi Zhang Shengmin.

Son dönemdeki operasyonlar, Çin'in askeri karar alma mekanizmasının tepesindeki kadroyu büyük ölçüde dağıttı.

Zhang Shengmin, bu haftaki toplantıda Komünist Parti'nin en üst düzey yönetim organlarından Politbüro'ya yükseltildi. Bu atamanın ardından Zhang, Politbüro'daki tek askeri isim haline geldi.

Söz konusu gelişme, Çin'in askeri yönetiminde yetki ve denetimin giderek daha dar bir kadroda toplandığına işaret ediyor.

Beşinci genel kurul toplantısı, Çin'in siyasi geleceğini şekillendirecek 21. Komünist Parti Kongresi'nin hazırlıkları açısından da önem taşıyor.

Beş yılda bir düzenlenen kongrenin, 2027 yılının ikinci yarısında gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Şi Cinping'in kongrede Komünist Parti liderliğinde dördüncü dönemini güvence altına alacağı öngörülüyor. Böylece Çin lideri, Mao Zedong'dan bu yana komünist Çin'in en uzun süre iktidarda kalan lideri konumuna gelecek.

Gelecek yılki kongrede Merkez Komitesi ve Politbüro kadroları da yeniden şekillendirilecek.