Çin'de otoyollara kurulacak güneş panellerinin yılda 182 TWh elektrik üretebileceği hesaplandı. Araştırma, ulaşım altyapısının enerji üretiminde nasıl kullanılabileceğini ortaya koydu.
Çin, Otoyollarını Devasa Enerji Santraline Dönüştürebilir

Çin'deki 185 bin kilometrelik otoyol ağı, güneş enerjisi üretimi için oldukça ciddi bir potansiyel barındırıyor. Tongji Üniversitesi araştırmacıları, yol kenarlarından tünel girişlerine ve dinlenme tesislerinin çatılarına kadar farklı alanların güneş panelleriyle enerji üretiminde kullanılabileceğini ortaya koyan kapsamlı bir model geliştirdi.
Otoyollar güneş enerjisi santrallerine dönüşebilir
Araştırmacılar, güneş kaynağını, arazi yapısını ve otoyol ağlarının dağılımını birlikte değerlendiren yeni bir model geliştirdi. Geliştirilen model, güneş panellerinin kurulabileceği alanları üç ana kategoride inceliyor. Bunlar refüjler ve yol kenarındaki eğimli araziler gibi alanlar, tünel giriş ve çıkışlarındaki yapısal bölümler ve dinlenme tesislerinin çatıları olarak sıralanıyor. Hesaplamalarda panel yerleşimi, eğim açısı, modül verimliliği ve sistem kayıpları da dikkate alınıyor.
Hesaplamalarda NASA'nın 2025 yılı güneş ışınımı verileri kullanılırken arazi yapısı da rakıma göre değerlendirildi. Araştırmacılar, Çin'in 185 bin kilometrelik otoyol ağını analiz ederken panellerin 35 derece eğimle yerleştirilmesini, yüzde 17,5 modül verimliliğini ve sistem kayıpları sonrasında yüzde 13,66 toplam dönüşüm verimliliğini esas aldı.
Araştırmanın sonuçlarına göre Çin'in otoyol ağı yılda yaklaşık 182 TWh güneş elektriği üretme potansiyeline sahip. Bu miktar, ülkenin 2025 yılındaki toplam elektrik tüketiminin yüzde 1,85'ini karşılayabilecek seviyede.
Potansiyelin en büyük bölümünü yol kenarındaki alanlar oluşturuyor. Bunları dinlenme tesislerindeki binaların çatıları takip ediyor. Araştırmanın sorumlu yazarı Xiaojun Shen, özellikle Çin'in orta ve doğu bölgelerindeki yoğun otoyol ağının dikkat çekici bir potansiyel sunduğunu belirtiyor. Bu bölgelerde batıya kıyasla güneş ışınımı daha düşük olsa da otoyolların yoğunluğu toplam üretim kapasitesini artırıyor.
Uygulamada sorun yaşanabilir
Otoyollara güneş paneli kurulmasının önünde bazı önemli engeller bulunuyor. Araştırmacılar, yüksek kurulum maliyetlerini ve yatırımın geri dönüş süresinin uzun olmasını en önemli ekonomik sorunlar arasında gösteriyor.
Bunun yanında yol kenarındaki güneş enerjisi sistemlerinin çevredeki ekosisteme zarar vermemesi ve trafik güvenliğini tehlikeye atmaması gerekiyor. Mevcut projelerin çoğunun birbirinden bağımsız ve belirli bölgelerle sınırlı olması da geniş çaplı uygulamaların önündeki sorunlardan biri olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılara göre bölgesel planlama, koordineli işletme ve düzenli bakım süreçlerinin geliştirilmesi gerekiyor.
Türkiye'de otoyollar ne kadar elektrik üretebilir?
Aynı hesaplamayı Türkiye için yaptığımızda da dikkat çekici bir potansiyel ortaya çıkıyor. Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'nin otoyol ağı, 1 Ocak 2026 itibarıyla 3.796 kilometre uzunluğunda. Çin'deki araştırmada hesaplanan kilometre başına yıllık ortalama üretim miktarını Türkiye'ye uyarladığımızda otoyollardan yılda yaklaşık 3,7 TWh elektrik üretilebileceği tahmin ediliyor. Bu miktar, Türkiye'nin 2025 yılında gerçekleşen 364,8 TWh'lik toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1'ine karşılık geliyor.





