Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun şöyle konuştu: “Çocuklukta gereksiz radyolojik tetkikler beyin tümörü riskini artırabilir”
Çocuğuna Tomografi Çektirecek Aileler Dikkat! Uzman İsim Uyardı: Gerekli Tetkik Hayat Kurtarır Ama Gereksiz Tekrardan Kaçının

Çocukluk çağında en sık görülen ikinci kanser grubu olan beyin tümörleri, çocuk ve ergenlerde kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Radyasyon dozu ile beyin tümörü riski arasında ilişki bulundu
Coşkun, Kaliforniya Üniversitesi Davis ve San Francisco (UCSF) araştırmacılarının yürüttüğü ve kısa süre önce JAMA dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırmanın sonuçlarına dikkat çekti.
Çalışmada, çocukluk döneminde tıbbi görüntüleme işlemleriyle alınan iyonlaştırıcı radyasyon dozu ile ilerleyen yıllarda beyin tümörü gelişme riski arasında ilişki bulundu.
Araştırmanın ilk yazarı Prof. Diana Miglioretti ve ekibi, ABD ile Kanada’nın Ontario eyaletinde doğumdan itibaren ortalama 12,3 yıl takip edilen 3,7 milyondan fazla çocuğun elektronik sağlık kayıtlarını inceledi.
Takip süresi boyunca 1.536 beyin tümörü tespit edildi. Tümörlerin yüzde 82,5’i agresif özellik gösterdi.
Tek bir BT’ye eşdeğer doz, yaklaşık 1,8 kat artışla ilişkili
Araştırmada beyin tümörü riskindeki yaklaşık 1,8 kat artışın, tek bir baş-boyun bilgisayarlı tomografi (BT) incelemesine eşdeğer radyasyon dozuyla ilişkili olduğu belirlendi.
Bu artışın karşılığının, 21 yaşına kadar her 10 bin çocukta yaklaşık sekiz ek beyin tümörü olgusu olabileceği hesaplandı.
Özellikle agresif tümörlerde daha belirgin olan bu ilişkide, radyasyon dozu arttıkça riskin de yükseldiği bildirildi.
Araştırmacıların tahminine göre, çocuk ve ergenlerde gelişen beyin tümörlerinin yaklaşık yüzde 10’u tıbbi görüntülemelerden kaynaklanan radyasyonla ilişkili olabilir.
Ancak çalışma gözlemsel nitelikte olduğundan, elde edilen sonuçların tek başına doğrudan bir neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığı belirtildi.
Bireysel düzeyde mutlak risk düşük
Coşkun, araştırmada ortaya konulan göreceli risk artışına rağmen bireysel düzeyde mutlak riskin düşük olduğunun altını çizdi.
Çalışmanın ilk yazarı Prof. Miglioretti de bu bulguların, ailelerin çocuklarına tıbben gerekli görüntüleme işlemlerini yaptırmaktan kaçınmaları gerektiği anlamına gelmediğini söyledi. Miglioretti, bu incelemelerin bazı durumlarda hayat kurtarıcı olabildiğini de ekledi.
Çalışmanın kıdemli yazarı Prof. Rebecca Smith-Bindman ise ağır kafa travması sonrasında beyin kanamasının değerlendirilmesi gibi acil durumlarda BT’nin çok değerli olduğunu, ancak gereksiz kullanımının azaltılması gerektiğini ifade etti.
Görüntüleme yalnızca uygun klinik gerekçelerle
Coşkun, iyonlaştırıcı radyasyon içeren görüntüleme yöntemlerinin çocuklarda yalnızca uygun klinik gerekçelerle kullanılmasının önemli olduğunu söyledi.
Görüntüleme kararı verilirken beklenen tanısal yarar ile olası risklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, çünkü çocukların radyasyonun uzun dönem etkilerine karşı daha duyarlı olabileceğini belirtti.
Coşkun, manyetik rezonans (MR) ve ultrasonografinin iyonlaştırıcı radyasyon içermediğini, bu yöntemlerin klinik açıdan uygun durumlarda alternatif olarak değerlendirilebileceğini söyledi.
Buna karşın acil durumlarda BT’nin hızlı ve güvenilir tanı sağlaması nedeniyle vazgeçilmez olabileceğini vurguladı.
Araştırmanın temel mesajının ailelerde endişe oluşturmak değil, çocuklarda görüntüleme işlemlerinin bilinçli ve uygun şekilde kullanılmasını sağlamak olduğunu söyleyen Coşkun, şöyle devam etti: “Bu sonuçlar, çocuklarda gerekli BT incelemelerinden kaçınılması gerektiği anlamına gelmiyor. Önemli olan, her görüntüleme işleminin tıbbi gerekliliğinin değerlendirilmesi, gereksiz tekrarların önlenmesi ve inceleme yapılacaksa tanısal kaliteyi koruyan en düşük uygun radyasyon dozunun kullanılmasıdır. Ailelerin de çocuklarına önerilen görüntüleme işleminin neden gerekli olduğu konusunda hekimlerinden bilgi almaları önemlidir. Mesajımız, erken ve doğru tanıdan ödün vermeden çocukların gereksiz radyasyon maruziyetini mümkün olduğunca azaltmanın önemini vurgulamaktır.”




