Cumhurbaşkanı Atatürk'ün Tramvay Projesi Onayı, 97 Yıl Sonra Gün Yüzüne Çıktı

Devlet Arşivleri bünyesinde gün yüzüne çıkan Atatürkün Beykoz tramvay belgesi, boğaz kıyısındaki asırlık ulaşım hedefini tescilledi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı koordinasyonunda planlanan Beykoz metro güzergahı durak listesi belli olurken, yolcuların merak ettiği Ümraniye Kavacık Beykoz metrosu nereye bağlanacak sorusu da M5 ve M14 entegrasyonuyla netlik kazandı. Proje 17,49 kilometrelik hatla trafiği rahatlatacak.

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün 12 Haziran 1929 tarihli imzasını taşıyan Bakanlar Kurulu kararnamesi, Üsküdar ve Kadıköy ile Beykoz ve Anadolu Feneri arasına uzanacak elektrikli tramvay hatlarının resmi sözleşme ve şartnamesini 97 yıl sonra Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi kayıtlarından gün yüzüne çıkardı.

Belgede yer alan hükümler, başkentin onayladığı imtiyaz doğrultusunda Boğaziçi kıyısında elektrik enerjisiyle çalışacak raylı sistem ağının tesis edilmesini ve işletilmesini resmi güvenceye bağladı.

Arşivdeki tarihi belge, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından projelendirilen ve Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuna ilan edilen yeni Ümraniye-Kavacık-Beykoz metro hattıyla doğrudan örtüştü.

Asya Yakası sınırlarında boğaz hattına paralel uzanan karayolu taşıt yoğunluğunu hafifletmeyi hedefleyen yeni raylı sistem, toplam 17,49 kilometre hat uzunluğuyla inşa edilecek.

Cumhuriyet Arşivi'nde muhafaza edilen kararnamenin incelenmesi sırasında tarihi kararın detaylarını değerlendiren Beykoz Belediye Başkan Vekili Özlem Vural Gürzel, atılan adımın bugünkü toplu ulaşım planlarına güç kattığını vurguladı.

Özlem Vural Gürzel, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Cumhuriyetimizin 103. yılını kutlarken bu belgeyle karşılaşmak bizi çok duygulandırdı.

Atatürk'ün 1929 yılında Beykoz'a kadar uzanacak elektrikli tramvay hatları için imza attığını görmek, bugün üzerinde çalıştığımız metro projesinin bizim için anlamını daha da güçlendirdi.

O günün tramvay projesinden bugünün metrosuna uzanan ortak bir ihtiyaç var.

O da Beykozlu komşularımızın evine, işine, okuluna daha kolay ulaşabilmesi.

Bizim sorumluluğumuz, bu ihtiyacı karşılamak ve yıllardır beklenen metroyu Beykoz'a kazandırmak."

Hat kodu ilerleyen süreçte belirlenecek olan Ümraniye-Kavacık-Beykoz metro hattı, kapsadığı güzergahta toplam 14 istasyonla yolcularına ulaşım imkanı tanıyacak.

Proje kapsamında inşa edilecek istasyonlar şunlar:

— Ümraniye

— Yavuztürk Sapağı

— Bosna Bulvarı

— Zübeyde Hanım Caddesi

— Bahçelievler Mahallesi

— Çiftlik Yolu

— Küçüksu

— Kavacık Sapağı

— Kavacık

— Saraçlar

— Beykoz Devlet Hastanesi

— Beykoz Adliye

— Beykoz İskele

— Ortaçeşme

— Türk Alman Üniversitesi (şube hattı)

İstasyonların ilçe bazlı dağılımı ve konumları şöyle:

— Ümraniye: Ümraniye

— Üsküdar: Yavuztürk Sapağı, Bosna Bulvarı, Zübeyde Hanım Caddesi, Bahçelievler Mahallesi, Çiftlik Yolu

— Beykoz: Küçüksu, Kavacık Sapağı, Kavacık, Saraçlar, Beykoz Devlet Hastanesi, Beykoz Adliye, Beykoz İskele, Ortaçeşme, Türk Alman Üniversitesi

Bölgedeki diğer raylı sistem hatlarıyla kesintisiz entegrasyon kuracak biçimde hazırlanan proje, iki farklı noktada aktarma olanağı barındıracak.

Güzergah, Bosna Bulvarı durağında yapımı devam eden M14 Altunizade-Çamlıca-Ümraniye Spor Köyü metro hattı ile kesişecek ve yolculara hatlar arası geçiş imkanı sunacak.

Hattın başlangıç noktası olan Ümraniye istasyonunda ise yolcular M5 Üsküdar-Sultanbeyli metro hattına doğrudan aktarma yapabilecek.

Böylece İstanbul Boğazı sahilinde yer alan Beykoz ve Üsküdar semtleri ile Ümraniye iç hatları, kentin omurgasını oluşturan ana metro koridorlarına doğrudan bağlanacak.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülen Ümraniye-Kavacık-Beykoz metro hattının yapımına ne zaman başlanacağı ve seferlerin ne zaman hizmete gireceğine ilişkin henüz resmi bir takvim açıklanmadı.

İstanbul genelindeki mevcut raylı sistem projelerinin tünel uzunlukları, istasyon derinlikleri ve ortalama yapım süreleri göz önüne alındığında, 14 istasyonluk hattın tamamının 2035 yılında hizmete gireceği tahmin ediliyor.