Demokratik Cumhuriyete Sağcı Sivil Darbe (3)

Yakın tarihimiz politikacılar tarafından sürekli olarak saptırıldığı için “Çok Partili Rejim”in ilk darbesinin sağ bir sivil darbe olduğu ve Menderes tarafından, Anayasa’ya aykırı olarak kurulan “Tahkikat Encümeni” ile yapıldığı unutulur.

Menderes’in 27 Nisan 1960 tarihli “Tahkikat Encümeni Sivil Darbesi” Demokratik Rejim’in ve Cumhuriyetin altını on yıldır oyan Demokrat Parti iktidarının son marifetiydi. (Resmi Gazete 28 Nisan)

Menderes, şunları yaparak kendisini iktidara getiren Demokratik Rejimin ve Cumhuriyetin altını oymuştu:

1. İlk iş olarak Çok Partili Düzen’i kuran ve iktidarı barışçı biçimde kendisine veren CHP’nin mallarına el koydu.

2. Başta ifade ve basın özgürlüğü olmak kaydıyla, Temel Hak ve Özgürlükleri sınırladı ve kısıtladı.

3. Hem seçim öncesinde hem de ilk kabinesinde kabul edeceğine söz verdiği halde, işçi haklarını görmezden geldi.

4. Emekçilerin ve emeklilerin haklarına karşı, toprak ağalarından ve sermayeden yana düzenlemeler yaptı.

5. 1950 seçimi öncesinde kendisine destek veren Komünistleri hapse attı.

6. Said Nursi ile ilişki kurdu, tarikatlarla ve cemaatlerle yakınlaştı.

7. Meclis’ten karar almadan Kore’ye asker yolladı.

8. NATO’ya girdi, ABD’ye üsler verdi.

9. “Komünizme karşıyım” diyerek, dinci ve ırkçı çizgide politika yapanlarla işbirliği yaptı, bütün solcuları, demokratları, Atatürkçüleri ezdi.

10. Köy Enstitülerini resmen kapattı.

11. Demokrat Parti’ye oy vermediği için Kırşehir ilini ilçe yaptı.

12. Basın üzerinde müthiş bir baskı kurdu, yolsuzluk haberlerini ispat etmek için “İspat Hakkı” isteyen gazetecilerle “İsmail Hakkı mı?” diye alay etti.

13. Millet Partisi Genel Başkanı Osman Bölükbaşı’yı, ünlü ve yaşlı gazeteciler Hüseyin Cahit Yalçın’ı, Ahmet Emin Yalman’ı ve İsmet İnönü’nün damadı Metin Toker’i hapse attı.

14. Yargıyı, üniversiteleri, medyayı baskı altına aldı; bağımsızlık ve özgürlüklerini sınırladı ve kısıtladı.

15. Dil Devrimi’ni reddetti, Anayasa’nın dilini eskiye çevirdi.

16. “Odunu göstersem milletvekili seçtiririm”, Meclis’e hitaben “Siz isterseniz Hilafeti bile geri getirirsiniz”, “Orduyu Yedek Subaylarla yönetirim”, üniversite hocaları için “Kara cüppeliler” gibi ifadeler kullandı.

17. İstanbul’un akciğerine Hilton otelini yaptırarak kent yağmasını başlattı.

18. İsmet İnönü, “asker kaçağı olmakla” suçlandı, yurt gezilerinde saldırıya uğradı; Uşak’ta atılan taşlarla başı yarıldı, Topkapı’da linç girişimi yapıldı, canı zor kurtuldu.

19. “Vatan Cephesi” diye yeni bir yapılanma icat etti, radyonun saat 19’daki ana haber bülteninde her gece “Vatan Cephesine” katılanların isimlerini okuttu.

20. Devalüasyon yaptı, milleti geçim sıkıntısına soktu.

Sonunda, 17 Nisan 1960’ta muhalefetin ve basının “yıkıcı, gayri meşru ve kanun dışı” faaliyetlerinin tahkik edilmesi için 15 milletvekilinden oluşan bir “Tahkikat Encümeni” kurdu.

27 Nisan’da “Encümen”e, hem sivil hem askeri yargının, hem yargıçların hem savcıların yetkileri verildi ve temyiz hakkı kaldırıldı. (Resmi Gazete, 28 Nisan)

Böylece Çok Partili Rejim’in ilk Anayasal darbesi sağcı bir sivil iktidar tarafından yapıldı.

Seçmen desteğini yitiren DP’nin sağ iktidarı, seçimlere gitmeden önce, basını susturmak ve muhalefeti bastırmak amacıyla bu yola başvurmuştu.

27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi, tahrip edilen Demokratik Rejimi yeniden kurmak isteyen subaylar tarafından, “Çok Partili Düzen”in ikinci darbesi olarak yapıldı.

Darbeden sonra Demokratik Cumhuriyeti yeniden kuran 1961 Anayasası, dünyanın en ileri demokratik anayasalarından biri oldu ama yirmi yıl sonra, emperyalistlerin desteklediği sağcı bir askeri darbe tarafından yürürlükten kaldırıldı.

Ayrıca üç politikacının idam edilmesi yanlışı, siyasette hâlâ kullanılıyor.