Büyük Set Resifi’nde yapılan keşif, deniz dünyasında heyecan yarattı. Gönüllü dalgıçlar, göz alabildiğine uzanan devasa mercan yapısıyla karşılaştı. Ölçümler 111 metre uzunluk ve yaklaşık 4 bin metrekarelik alanı işaret ediyor. Uzmanlar keşfi şimdiye kadarki en büyük kolonilerden sayıyor.

Keşif, Cairns açıklarında Great Reef Census çalışmaları sırasında yapıldı. Jan Pope adlı deneyimli dalgıç, su yüzeyindeki sıra dışı desenleri fark edince dalış gerçekleştirdi ve karşısında daha önce hiç görmediği ölçekte bir yapı buldu. Fotogrametri yöntemiyle çekilen yüzlerce görüntü üç boyutlu modele dönüştürüldü. İlk tahminlerin ötesine geçen ölçümler, yaklaşık 3.971 metrekarelik yayılım ortaya koydu. Uzunluk 111 metreye, genişlik ise 60 metreye ulaşıyor. Yani neredeyse futbol sahasının yarısı kadar devasa bir canlı yapıdan söz ediliyor.

Tespit edilen tür Pavona clavus. Queensland Müzesi’nden Dr. Tom Bridge’e göre nadir görülen, bulunması zor ancak uygun koşullarda olağanüstü büyüyebilen bir mercan türü. 2024’te Solomon Adaları açıklarında aynı türden yaklaşık 1.000 metrekarelik koloni kayda geçmişti. Cairns açıklarındaki keşif ise ölçüleriyle çıtayı ciddi şekilde yukarı taşıyor. Yine de uzmanlar temkinli. Genetik test yapılmadan yapının tek organizma mı yoksa zamanla kaynaşmış birkaç koloniden mi oluştuğu netleşmeyecek. Alanın büyüklüğü nedeniyle 300’den fazla örnek toplanması gerekiyor. Küresel ölçekte artan beyazlama olayları düşünüldüğünde, yüzlerce yıl ayakta kalmış olabilecek böyle bir koloninin varlığı başlı başına dikkat çekici kabul ediliyor.

Keşif, Citizens of the Reef adlı gönüllü ağın yürüttüğü "Great Reef Census" kapsamında gerçekleşti. Proje, 2020’den beri resifin yaklaşık dörtte birini görüntüleyerek mercan örtüsünü haritaladı. Amaç, dayanıklılık gösteren kaynak resifleri belirleyip üreme dönemlerinde larva yayılım potansiyelini izlemek. Harita çıkarma sürecinde dronlar, ölçüm bantları ve robotik modelleme teknikleri kullanıldı. QUT Robotik Merkezi’nden Serena Mou, çalışmayı etkileşimli ve kademeli ilerleyen süreç olarak tanımlıyor. Alanın konumu ise gizli tutuluyor; yönetim ve koruma sorumluluğu Great Barrier Reef Marine Park Authority’ye devredilmiş durumda.